پایگاه خبری سرمایه فردا

ترکیب تغییرات نرخ ارز، افزایش قیمت بنزین و ورود جریان پول جدید باعث شد ارزش معاملات خرد بورس در هفته‌های اخیر به ۱۵ هزار میلیارد تومان برسد؛ رقمی که نشانه‌ای از تغییر نگاه سرمایه‌گذاران است. در حالی‌که بازار چشم‌انتظار انتشار بودجه و اصلاحات اقتصادی است، گزارش‌های کدال و عبور شاخص از محدوده ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد می‌تواند آغازگر رالی تازه‌ای باشد؛ مشروط بر آنکه دولت در مسیر اصلاحات عقلانی حرکت کند و فشار نرخ بهره و بدهی‌ها مدیریت شود.

پس از سال‌ها فشار مالیاتی و هزینه‌های سنگین انرژی که بسیاری از صنایع مادر را به مرز زیان‌دهی کشاند، نشانه‌های اصلاح سیاست‌ها در حال نمایان شدن است. خروج اوره از فهرست مواد خام، بحث تک‌نرخی شدن ارز و احتمال کاهش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها، چشم‌انداز مثبتی برای بازار سرمایه ایجاد کرده است. کارشناسان معتقدند اگر ریسک‌های سیاسی و جنگی محقق نشود، شاخص بورس می‌تواند در سال آینده رشد ۵۰ درصدی را تجربه کند و مسیر بازدهی صندوق‌های اهرمی و صنایع بزرگ هموارتر شود.

بازار سرمایه ایران در شرایطی قرار دارد که از یک سو رشد فروش صنایع بالاتر از تورم، چشم‌انداز جذابی برای سرمایه‌گذاران ایجاد کرده و از سوی دیگر افت کیفیت سود و افزایش مطالبات، چالش‌های جدی برای بخش‌های مختلف به همراه آورده است. در این میان، نگاه سرمایه‌گذاران حقیقی به تقسیم سود نقدی و نقش صنایع پایه در آینده اقتصاد، مسیر تصمیم‌گیری‌ها را تعیین می‌کند.

استعفای فرزین و انتصاب عبدالناصر همتی به ریاست بانک مرکزی، بازار ارز و طلا را با واکنش‌های منفی همراه کرد. دلار از محدوده ۱۴۱ هزار تومان به ۱۳۷ هزار تومان عقب‌نشینی کرد و طلا با افتی سنگین حدود ۹ درصدی مواجه شد. در همین حال، بورس نیز در فضایی پرهیجان میان صف‌های خرید و فروش، به دنبال مسیر تازه‌ای است.

بورس پس از ماه‌ها رکود، رشد آرام را تجربه کرد و گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها و آرامش نسبی سیاسی، امید تازه‌ای به سهامداران داده، اما نرخ بهره ۴۰ درصدی و بودجه ضعیف مانع ورود پول است.

بازار سهام ایران در مسیر رشد قرار دارد، اما تحلیل‌های سطحی، شاخص‌های فربه‌شده از تورم و سودهای نقدی، و وسوسه پناه بردن به طلا، تصویری تحریف‌شده از واقعیت ساخته‌اند. آینده روشن این بازار در گرو تحلیل‌های شفاف، فاصله گرفتن از سراب شاخص و ایستادن در جایگاهی است که سود و امید با تولید و بهره‌وری گره خورده است، نه با آشوب و ناامنی.

سهام عدالت که در حال حاضر ۴۰۰ هزار میلیارد تومان ارزش دارد کاملا مبهم مدیریت می‌شود چون از ابتدا با تناقض «مالکیت مردمی و مدیریت دولتی» شکل گرفت و همین ساختار باعث شد دولت‌ها هرگز حاضر به واگذاری کنترل شرکت‌های بزرگ نشوند. بلوکه ماندن سهام عدالت برای دولت و مدیران منصوب آن مزایای قابل‌توجهی دارد؛ از حفظ قدرت رأی در شرکت‌های بزرگ تا جلوگیری از شوک عرضه در بورس و استفاده از سود شرکت‌ها برای اهداف بودجه‌ای. شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی نیز به‌دلیل نبود شفافیت و عدم حضور نمایندگان واقعی مردم، به حلقه‌ای مبهم و غیرپاسخگو تبدیل شده‌اند.

رضا کیان، مدیر تحقیق و توسعه بورس تهران، با تشریح روند جهانی اوراق‌بهادارسازی کالاها، توضیح داد که چگونه طلا، غلات، نفت و حتی دارایی‌های دیجیتال از مسیر صندوق‌های کالایی و ابزارهای مشتقه وارد بورس‌های اوراق بهادار شده‌اند و چه الگویی می‌تواند برای توسعه بازار سرمایه ایران الهام‌بخش باشد.

رفتار بورس نشان داد که انتظارات ناشی از اثر دلار و حذف ارز ترجیحی در حال شکل دادن به روندی پایدار در صنایع شیمیایی، دارویی، غذایی و برقی به‌عنوان پیشروهای جدید، بورس است.