به گزارش سرمایه فردا، مصرف چوب توسکا در صنایع مبل سازی این گونه را به مرغ ماشینی و کشتار روز برای مصرف در مراسم عزا و عروسی تبدیل کرد.

به گزارش سرمایه فردا، به بهانه رفع اتهام از مامورینی که با حداکثر تلاش توفیق چندانی در مهار بهره برداری غیرمجاز از جنگل ها را ندارند و پاسخ به کنشگرانی که انگشت ابهامشان سر از اتهام در می آورد. یک نکته دیگر دقت بر فهم مسئله بسیار با اهمیت تر از بیان راه حل مسئله است. چوب توسکا به مانند گونه افرا سبک بذر و در ناحیه رویشی هیرکانی با دامنه پراکنش بالا از جلگه تا ارتفاعات در کنار انهار دیده می شود. چوب آن نیز مانند افرا مرغوب است و در رده بندی از جمله گونه های دسته ۲ بند ۱۷ ماده یک قانون است.
بهره برداری غیر مجاز از  چوب توسکا در این سال ها اغلب توسط افرادی انجام می شود که ابزار و امکانات لازم برای قطع و تبدیل و حمل در اختیار دارند. ولی از قضا آنها هیچ راه دیگر تامین معیشتی دیگری را در پیش روی خود نمی بینند. این اشخاص تهیه کننده در بهره برداری غیر مجاز، لاجرم مستحصلات غیر مجاز را به ثمن بخس به افرادی می فروشند که تامین کنندگان صنایع چوب هستند و بازار چوب را می شناسند. در واقع این واسطه ها یا دلالان از تهیه کنندگان استفاده ابزاری می کنند.
چوب توسکا و افرا از جمله درختان جنگلی هستند که در باغات اشخاص و حاشیه انهار و رودخانه ها و کنار جاده های روستایی و حتی در اراضی ساحلی با ضریب رشد بالا دارد. علاوه بر سر سبزی چوبدهی بسیار خوبی دارند و به همین دلیل که حجم برداشت در باغات جلگه ناحیه رویشی بالاست و کارگاه های چوبری متعددی در این ناحیه فعالیت دارند، مخلوط کردن مستحصلات بهره برداری های غیر مجاز با بهره برداری مجاز از باغات بسیار آسان است.

افزایش حجم مصرف چوب توسکا در کشور

مکانیزم کنترل محمولات تبدیل ثانوی به مانند سابق از کارآمدی لازم برخوردار نیست. کاهش تعداد نیروهای حفاظتی – کاهش سطح انتقال دانش و تجربه انجام عملیات نظارت حرفه ای بر فرایند تبدیل ثانویه توقف و تعطیلی طرح ها که منجر به فروپاشی نظام نظارتی گردید. استمرار بی وقفه و حتی بدون اختلال صنایع چوب کشور و افزایش حجم مصرف چوب توسکا در کشور به میزان دو برابری پس از اجرای استراحت جنگل کاربرد و مصرف چوب توسکا در صنایع مبل سازی این گونه را به مرغ ماشینی و کشتار روز برای مصرف در مراسم عزا و عروسی تبدیل کرد.
سه درخت قطر بالای ۲۰ به ارتفاع ۲۵ متر بار یک نیسان را تکمیل می کند، کمتر از نیم ساعت کل عملیات قطع و تبدیل به طول می انجامد. ارزش مالی این محموله غیر مجاز در بازار حدود ۲۰ میلیون تومان است که اگر به ثمن بخس فروخته شود. حدود ۱۰ میلیون تومان برای یک روز گزک کشیدن و خلوت کردن و نیم ساعت کار عملیِ چنین عملیاتی به منظور گریز از تنگناهای معیشت برای اشخاص مستاصل از کف جامعه درآمد هنگفتی است.
بیچاره جنگلبانی کشور که به ازای چنین درآمد هنگفتی برای اشخاص مستاصل در کف جامعه فقط هزینه حفاظتی غیر مؤثر می دهد. بیچاره جنگل ها که فقط خسارت بهای مال از بین رفته را باید تحمل کند.

اصلاح و پرورش جنگل برای حفاظت از گونه خاص

اگر تاکنون هیچ اندیشه ای نداشتید که بهره برداری از جنگل ها که در راستای اصلاح و پرورش جنگل برای حفاظت نسخه فنی است و نوعا افزایش بهره وری دارایی زیستی محسوب می شود. حق این است که تامل و کنکاش نموده و دانش بنیان اظهار نظر و کنشگری کنید. زیرا در فهم مسئله باید این نکته را دریافت که عوامل و ابزارها و امکان ها اگر در جهت درست استفاده شوند، تحت تبعیت از قوانین جاری کشور عمل می کنند و یا بکار گرفته می شوند. مجموعا برآیند اقدام اینگونه قابل استنباط می شود که برای اداره امور جنگل ها، مدیریت رفتار معارضی از خود بجا نگذاشته است.
چنین رفتاری از لحاظ اخلاقی نیز پسندیده و متعارف محسوب می شود. اما اگر عوامل و ابزارها و امکان ها در جهت درست استفاده نشود، بی تردید در خلاف جهت خواسته جمعی جامعه و مغایر با قانون و مخالف عرف و اخلاق عمل می کنند و یا بکار گرفته می شوند. ما در بهره برداری غیر مجاز از درختان، درست یا نادرست از آن با عنوان قاچاق چوب یاد می کنیم.
مسئله این است که نباید از واقعیات روی بر گرداند: ظرفیت زیستی ناحیه رویشی هیرکانی در این وضعیت رها شدگی مدیریت بدون کسب فایده ملی دقیقا نادرست و غیر مجاز بهره برداری می شود. راه حل مسئله این است که نقشه راه حفظ ظرفیت زیستی را درست ترسیم کنیم. تا در راستای افزایش بهره وری و کسب بیشترین فایده ملی با حفظ ظرفیت زیستی از عوامل و ابزارها و امکان ها درست استفاده شود.

تغییر ذائقه در بازار تهران
 

اما بازار مصالح ساختمانی ایران در سال‌های اخیر بارها دچار نوسان شده، اما تغییراتی که امروز در بازار چوب دیده می‌شود، فراتر از یک موج مقطعی است. چوب مصنوعی یا وودپلاست (WPC) که تا چندی پیش گزینه‌ای حاشیه‌ای و مناسب پروژه‌های کم‌هزینه به‌حساب می‌آمد، حالا در بسیاری از بخش‌ها جای چوب طبیعی را گرفته و به انتخاب اول سازندگان و طراحان بدل شده است. این جابه‌جایی بزرگ، بیش از هر چیز نتیجه رشد چشمگیر قیمت چوب طبیعی، افزایش ریسک واردات و رفتار محتاطانه‌تر مصرف‌کننده ایرانی است.

چوب طبیعی در بازار ایران همواره وابستگی بالایی به واردات داشته است؛ از چوب روسی گرفته تا ترمووودهای اروپایی و گونه‌های خاص کانادایی. طی دو سال گذشته، فشار هزینه‌های ارزی و اختلال در زنجیره واردات باعث شده قیمت این متریال در برخی مقاطع تا پنج برابر افزایش پیدا کند. فروشندگان باسابقه بازار چوب تهران می‌گویند متریالی که زمانی با برنامه‌ریزی دقیق خریداری می‌شد، امروز با قیمت‌هایی عرضه می‌شود که حتی در فاصله چند ساعت تغییر می‌کند. همین وضعیت، فضای تصمیم‌گیری را برای سازندگان و مصرف‌کنندگان عادی به‌شدت دشوار کرده است.

بی‌اعتمادی خریدار به بازار سنتی

در بازار امروز، گرانی فقط یک بُعد ماجراست. ابهام قیمتی و نبود چشم‌انداز مشخص برای تحویل کالا، یکی از مهم‌ترین دلایل عقب‌نشینی خریداران از چوب طبیعی به‌شمار می‌رود. روایت‌های مشابه بسیاری شنیده می‌شود از قبیل این که پیش‌فاکتورهایی که اعتبارشان چند ساعت بیشتر نیست، سفارش‌هایی که به دلیل تغییر ناگهانی قیمت لغو می‌شوند و پروژه‌هایی که به‌خاطر نبود کالا در انبارها، متوقف می‌مانند.

وودپلاست دقیقاً در همین نقطه وارد صحنه شد. تولید داخلی، وابستگی کمتر به واردات و ثبات نسبی قیمت، این متریال را به گزینه‌ای قابل اتکا تبدیل کرده است. چوب مصنوعی تا چند سال پیش بیشتر به‌عنوان جایگزینی اقتصادی شناخته می‌شد، اما امروز ویژگی‌هایی مانند مقاومت در برابر رطوبت، دوام بالا و نیاز اندک به نگهداری، آن را در رده انتخاب‌های حرفه‌ای قرار داده است. بسیاری از سازندگان تأکید می‌کنند که انتخاب وودپلاست بیش از آنکه از سر صرفه‌جویی باشد، تصمیمی برای کاهش ریسک پروژه است.

بازار تهران همیشه ویترین اصلی تحولات ساختمانی کشور بوده است. نخستین نشانه‌های رشد تقاضای وودپلاست در نماهای ساختمانی دیده شد. جایی که چوب طبیعی به‌دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب، بارندگی و آلودگی هوا، هزینه‌های نگهداری بالایی دارد. در سال‌های اخیر، نماهای چوبیِ بسیاری از پروژه‌ها به‌سمت وودپلاست رفته‌اند، به‌ویژه در مناطق شمالی شهر که پیش‌تر مصرف چوب طبیعی بسیار رایج بود.

کف‌سازی فضاهای باز نیز سهم بزرگی از این تغییر دارد. تراس‌ها، روف‌گاردن‌ها، محوطه‌های اطراف استخر و فضاهای نیمه‌باز، حالا بیش از گذشته با چوب مصنوعی پوشانده می‌شوند. مقاومت بالا در برابر رطوبت و تغییرات دمایی، این متریال را برای چنین کاربردهایی جذاب کرده است.

سازندگان چه می‌گویند؟

پیمانکاران ساختمانی از تغییر نسبت استفاده از مصالح به‌وضوح صحبت می‌کنند. یکی از سازندگان فعال در غرب تهران می‌گوید سهم پروژه‌هایی که به‌سمت وودپلاست می‌روند، در مقایسه با چند سال قبل کاملاً دگرگون شده است. به گفته او، در پروژه‌های میان‌رده، چوب طبیعی تقریباً از فهرست انتخاب‌ها کنار رفته و حتی در پروژه‌های لوکس هم استفاده از آن به فضاهای داخلی محدود شده است. این تغییر نگاه، طراحان داخلی و معماران را نیز وادار کرده در طرح‌های خود بازنگری کنند.

وودپلاست‌های ابتدایی که وارد بازار ایران شدند، ایرادهای فنی کم نداشتند. مشکلاتی همچون تغییر رنگ گرفته، ترک‌خوردگی و تاب‌برداشتن. اما نسل جدید این محصولات که توسط چند کارخانه داخلی تولید می‌شود، کیفیت به‌مراتب بالاتری دارد. بهبود فرایند تولید، کنترل دقیق‌تر ترکیب مواد و استفاده از تجهیزات مدرن باعث شده این متریال امروز از نظر دوام و استحکام، اعتماد بازار را جلب کند. همین ارتقا نقش مهمی در تثبیت جایگاه وودپلاست داشته است.

نشانه دیگر تغییر مسیر بازار، وضعیت تولیدکنندگان داخلی است. بسیاری از کارخانه‌های وودپلاست گزارش می‌دهند خطوط تولیدشان با ظرفیت بالا فعال است و برنامه‌هایی برای توسعه دارند. افزایش پروژه‌های بازسازی در تهران و کلان‌شهرها، تقاضا برای متریال‌هایی با نصب سریع و هزینه نگهداری پایین را بالا برده و چوب مصنوعی دقیقاً پاسخ همین نیاز است.

چوب طبیعی؛ کالایی لوکس با کاربرد محدودتر

با وجود همه این تحولات، چوب طبیعی از بازار حذف نشده است. حس اصالت و گرمای بصری آن همچنان در پروژه‌های داخلی لوکس جایگاه ویژه‌ای دارد. کابینت‌ها، دیوارپوش‌ها و عناصر دکوراتیو خاص همچنان میزبان چوب واقعی هستند، اما نقش آن در فضاهای بیرونی و کاربردهای گسترده کاهش یافته است. بازار عملاً چوب طبیعی را به‌سمت مصرف هدفمند و محدود هدایت کرده است.

فعالان بازار پیش‌بینی می‌کنند اگر شرایط فعلی ادامه یابد، رشد مصرف وودپلاست در سال ۱۴۰۵ نیز مسیر صعودی خود را حفظ کند. ثبات نسبی تولید داخلی در کنار عدم قطعیت واردات چوب طبیعی، این فاصله را بیشتر می‌کند. همچنین تنوع طرح و رنگ در محصولات جدید می‌تواند دامنه کاربرد این متریال را گسترش دهد.

داستان رشد وودپلاست، روایت تطبیق بازار با واقعیت‌های اقتصادی است. مصرف‌کننده ایرانی در برابر گرانی و بی‌ثباتی، مسیر تازه‌ای انتخاب کرده و به متریالی روی آورده که ریسک کمتری دارد. چوب مصنوعی از یک گزینه جایگزین ساده، به بازیگری اصلی در بازار مصالح تبدیل شده؛ تغییری که به‌نظر می‌رسد موقتی نیست و آینده ساخت‌وساز را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.