چرا بازارها از فقدان نقدینگی رنج می‌برند؟

نکته قابل‌توجه و مایوس‌‌‌‌‌‌کننده در جریان معاملات بازار سهام این است که بورس تهران به‌رغم اینکه نرخ ارز را به‌عنوان محرک صعودی در کنار خود داشته‌است، در هفته‌های اخیر از افزایش شاخص ارزی استقبال خاصی به‌عمل نیاورد و ماجرا از جایی عجیب می‌شود که در روز گذشته با افت قیمت دلار بازار نیز با کاهش ارتفاع همراه شد؛ در واقع مشکل بورس تهران این است که با افزایش قیمت دلار نیز در روزهای اخیر، رنگ قرمز به خود دیده و با کاهش دلار نیز در مدار نزولی قرار گرفته‌است.

نزول دلار و بازار طلا و سکه

دامنه‌نوسان ایجادشده یک‌درصدی برای سکه، سکه‌‌‌‌‌‌بازان بورسی را در تنگنای معاملاتی قرار داد و معاملات سکه رفاه در بورس در لحظه تنظیم این گزارش (ساعت۱۴:۳۰ روز یکشنبه) با افت یک‌درصدی نسبت به‌روز قبل پیگیری می‌شود تا سکه رفاه برای سومین روز متوالی در مدار نزولی معامله شود. قیمت ۳۲‌میلیون و ۷۳۷‌هزار‌تومانی سکه در حالی در تابلوی معاملات سکه بورسی نمایان شد که قیمت سکه در بازار آزاد در حوالی ۳۱‌میلیون و ۳۰۰‌هزار‌تومان در حال نوسان است و این شکاف ایجادشده، به‌خاطر دامنه‌نوسان وضع‌‌‌‌‌‌شده‌است که تخلیه هیجانات و فضای منفی را در سکه بورسی به‌تعویق انداخته‌است. اکثر صندوق‌های طلا نیز از سقف ثبت‌شده در روند صعودی اخیر افت معناداری را تجربه کردند و نکته جالب‌توجه این است که قبل از ریزش دلار، بسیاری از این صندوق‌ها بالاتر از NAV معامله می‌شدند و هیجان انتظاری افزایش قیمت، موجبات شکل‌گیری حباب را در این صندوق‌ها فراهم کرده‌بود که با ریزش‌‌‌‌‌‌های مکرر چند روز اخیر، قیمت برخی از این صندوق‌ها به زیر NAV رسید.

فقدان نقدینگی در بازارها

رصد بازارهای معاملاتی نشان می‌دهد که بازارها از فقدان نقدینگی رنج می‌برند. نرخ‌های سود بدون‌ریسک در ماه‌های اخیر افزایش معناداری را تجربه کرده‌اند و چنین موضوعی بازدهی موردانتظار سرمایه‌گذاران را از بازارها افزایش داده‌است. برخی از صندوق‌های بادرآمد ثابت تا مقادیر ۳۰‌درصد نیز سود پرداخت می‌کنند و گواهی سپرده بانک‌ها نیز که سود ۳۰‌درصدی داشت نیز از دیگر ابزارهایی است که چنین امکانی را برای سرمایه‌گذاران فراهم کرده‌است. در نتیجه چنین عواملی سبب‌شده تا بازارها تهی از نقدینگی سرشار و سیال باشند. این موضوع اخیرا خود را در معاملات بازار ارز نشان‌داد و به‌رغم بروز ریسک سیاسی، تقاضای سفته‌‌‌‌‌‌بازانه به میزانی نبود که بتواند کنترل و افسار بازار را از دست بانک‌مرکزی خارج کند و در نتیجه  دلار با کاهش ارتفاع همراه شد. در بورس تهران نیز ارزش معاملات خرد این بازار در ماه‌های اخیر در سطوح نازلی قرار داشته‌است و در کنار فقدان محرک در بورس تهران، می‌توان گفت که این موضوع نیز یکی از عواملی است که منجر به شکل‌گیری شرایط رکودی در بورس شده‌است. گفتنی است که در روز گذشته، ارزش معاملات خرد بازار سهام که شامل سهام و حق‌تقدم می‌شود، رقم ۴‌هزار و ۱۲۶‌میلیارد‌تومان را ثبت کرد.

بازار از دریچه آمار

در جریان معاملات روز گذشته بورس تهران شاخص‌کل بورس تهران با افت ۰.۵۲‌درصدی، روی سطح ۲‌میلیون و ۱۰۰‌هزار‌واحدی ایستاد و در آستانه از دست‌دادن این کانال قرارگرفت. نماگر هم‌وزن نیز که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نمادهای معاملاتی است و چهره بازار را به نحو مطلوب‌تری نمایش می‌دهد، افت ۰.۱۲‌درصدی را تجربه کرد. این آمار و ارقام نشان می‌دهد که فشار فروش در نمادهای شاخص‌‌‌‌‌‌ساز تالار شیشه‌ای بیش از نمادهای کوچک بازار بوده‌است. در فرابورس نیز شاخص‌کل فرابورس در روز یکشنبه افت ۰.۲۹‌درصدی را به‌ثبت رساند تا سبزپوشی شاخص‌های سهام ممتد و ادامه‌دار نباشد و پس از یک روز مجددا بازار در مدار نزولی قرار بگیرد. همین موضوع موجبات یأس و نومیدی سهامداران را در تالار شیشه‌ای فراهم کرده‌است.

بازاری که به نوسانات افزایشی محرک دیرینه خود پاسخ مثبت نمی‌دهد و هم‌راستا با آن به ورطه انحطاط کشانده می‌شود، یکی از عجیب‌‌‌‌‌‌ترین روندهای خود را در سنوات اخیر تجربه می‌کند.

به هر روی باید منتظر ماند و دید که روند دادوستدهای تالار شیشه‌ای در ماه‌های آتی چگونه پیش خواهد رفت و نوع واکنش بازار به متغیرهای مهم تاثیرگذار بر آن چگونه خواهد بود./دنیای اقتصاد