وضعیت توان نظامی ایران برخلاف ادعای ترامپ

به گزارش سرمایه فردا، سی و دومین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حالی سپری می‌شود که دونالد ترامپ بارها ادعا کرده است حملات گسترده نیروهای آمریکایی، توان نظامی ایران را فلج کرده و این کشور را «بی‌دندان» ساخته است. اما نیویورک تایمز در گزارشی که پرده از واقعیت میدانی برداشته، این ادعاها را به چالش کشیده است. برخلاف ادعای مکرر و پشت سر هم ارتش آمریکا و شخص دونالد ترامپ، قدرت حمله ایران کاهش نیافته و توانایی انجام حملات مؤثر همچنان باقی است. تحلیلگران و کارشناسان نظامی تأکید می‌کنند که ایران نه تنها شکست نخورده، که در حال یادگیری و انطباق با شرایط جدید است و به اندازه کافی خسارت وارد می‌کند تا راهبرد خود را پیش ببرد. این گزارش نگاهی دارد به ابعاد این تحلیل و پیامدهای آن برای آینده جنگ.

نیروهای مسلح ایران بی‌دندان نشده است

نیویورک تایمز در گزارشی که در روزهای پایانی هفته پنجم جنگ منتشر شده، به صراحت اعلام کرده است که بر خلاف ادعای مکرر و پشت سر هم ارتش آمریکا و شخص دونالد ترامپ، قدرت حمله ایران کاهش نیافته و توانایی انجام حملات مؤثر همچنان باقی است. این گزارش، در شرایطی منتشر می‌شود که کاخ سفید و پنتاگون در ماه گذشته بارها مدعی شده بودند که حملات گسترده هوایی، زیرساخت‌های نظامی ایران را نابود کرده و توان موشکی و پهپادی این کشور را به شدت کاهش داده است.

اما واقعیت میدان، چیز دیگری را نشان می‌دهد. ایران نه تنها حملات خود را متوقف نکرده، که در هفته‌های اخیر شدت و دقت آنها را افزایش داده است. از حملات به پایگاه‌های آمریکا در کویت، قطر، بحرین، عربستان و امارات گرفته تا هدف قرار دادن تأسیسات انرژی منطقه و حتی حمله به هواپیمای آواکس و سوخت‌رسان‌های آمریکایی، همه نشانه‌هایی از یک توان نظامی زنده و پویا هستند.

ایران در حال یادگیری و انطباق است

کلی آ. گریئو، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون در واشنگتن، در گفت‌وگو با نیویورک تایمز به نکته مهمی اشاره کرده است: «ایرانیان خود را تطبیق می‌دهند. نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد ما با دشمنی شکست‌خورده مواجه نیستیم، بلکه با طرفی روبه‌رو هستیم که در حال یادگیری و انطباق است و به اندازه کافی خسارت وارد می‌کند تا راهبرد خود را پیش ببرد.»

این جمله، کلید فهم تحولات میدانی است. ایران در پنج هفته جنگ، نه تنها توان خود را حفظ کرده، که از تجربیات میدانی برای بهبود تاکتیک‌های خود استفاده کرده است. حملات اولیه، عمدتاً با موشک‌های بالستیک انجام می‌شد. اما با شناسایی نقاط ضعف پدافند دشمن، ایران به تدریج از پهپادهای انتحاری، موشک‌های کروز و حتی حملات ترکیبی استفاده کرده است.

این انطباق‌پذیری، نشان‌دهنده عمق راهبردی ایران است. ایران در چهار دهه گذشته، خود را برای جنگ با آمریکا آماده کرده و سناریوهای مختلف را شبیه‌سازی نموده است. حالا در میدان عمل، این آمادگی به ثمر نشسته است.

تونل‌های موشکی و پایگاه‌های مخفی

میری آیزین، سرهنگ بازنشسته اسرائیلی، نیز در این گزارش با اذعان به حملات پرتعداد ایران، به نکته مهم دیگری اشاره کرده است: این موضوع نشان می‌دهد ایران همچنان به تونل‌های منتهی به «شهرهای موشکی» زیرزمینی و انبارهای پهپادی دسترسی دارد یا شاید پایگاه‌های مخفی‌ای دارد که از دید اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل پنهان مانده‌اند.

این اظهارات، نشان‌دهنده شگفتی دستگاه اطلاعاتی اسرائیل از توانمندی‌های پنهان ایران است. موساد و سیا پیش از جنگ، برآورد کرده بودند که با بمباران گسترده، می‌توانند انبارهای موشکی و پهپادی ایران را نابود کنند. اما واقعیت میدان نشان داده که این برآوردها اشتباه بوده است.

شهرهای موشکی زیرزمینی ایران، که در دل کوه‌ها ساخته شده‌اند، آنقدر مستحکم و عمیق هستند که بمب‌های معمولی قادر به نفوذ به آنها نیستند. همچنین ایران پایگاه‌های مخفی متعددی دارد که اطلاعات دشمن از آنها بی‌خبر است. این پراکندگی و استحکام، ضریب امنیت توان موشکی و پهپادی ایران را به شدت افزایش داده است.

هزینه‌های سنگین دشمن در برابر دستاورد صفر

نیویورک تایمز در این گزارش به یکی دیگر از واقعیت‌های تلخ برای آمریکا نیز اشاره کرده است: با وجود صرف بیش از ۲۶ میلیارد دلار در ۳۰ روز جنگ، آمریکا به هیچ یک از اهداف خود دست نیافته است. تنگه هرمز همچنان به دست ایران بسته است، توان موشکی و پهپادی ایران فلج نشده، پایگاه‌های آمریکا در منطقه آسیب دیده‌اند و متحدان منطقه‌ای واشنگتن تضعیف شده‌اند.

در مقابل، ایران با هزینه‌ای بسیار کمتر، توانسته است ضربات مؤثری به دشمن وارد کند. هر موشک ایرانی که با قیمت چند ده هزار دلار شلیک می‌شود، آمریکا را مجبور به شلیک موشک‌های رهگیر چند میلیون دلاری می‌کند. هر پهپاد انتحاری که با قیمت چند هزار دلار ساخته می‌شود، میلیون‌ها دلار خسارت به تجهیزات نظامی دشمن وارد می‌کند. این نابرابری هزینه، یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های جنگ نامتقارن است و ایران در آن استاد است.

چرا ترامپ ادعای «بی‌دندانی» ایران را تکرار می‌کند؟

با وجود این واقعیت‌های میدانی، چرا ترامپ همچنان ادعای «بی‌دندانی» ایران را تکرار می‌کند؟ پاسخ را باید در چند عامل جست. نخست، افکار عمومی آمریکا. با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای، ترامپ نیاز دارد تا تصویری از پیروزی برای مردم آمریکا بسازد. پذیرش شکست در برابر ایران، می‌تواند ضربه سنگینی به محبوبیت او وارد کند.

دوم، متحدان منطقه‌ای. عربستان، امارات و دیگر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، با نگرانی تحولات را دنبال می‌کنند. اگر آنها باور کنند که آمریکا قادر به تضمین امنیت آنها نیست، ممکن است به دنبال تغییر استراتژی خود باشند.

سوم، فشارهای اقتصادی. افزایش قیمت نفت و تورم در آمریکا، فشار بر دولت ترامپ را افزایش داده است. او نیاز دارد تا نشان دهد که در حال حل بحران است، حتی اگر واقعیت چیز دیگری باشد.

اما مهم‌تر از همه، ترامپ می‌داند که پذیرش واقعیت، به معنای پذیرش شکست استراتژی «فشار حداکثری» علیه ایران است. استراتژی که او بیش از هر کس دیگری به آن اعتقاد داشت و آن را طراحی کرده بود.

گزارش نیویورک تایمز، پرده از یک واقعیت مهم برداشته است: برخلاف ادعای مکرر و پشت سر هم ارتش آمریکا و شخص دونالد ترامپ، قدرت حمله ایران کاهش نیافته و توانایی انجام حملات مؤثر همچنان باقی است. کلی آ. گریئو، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون، تأکید می‌کند که ما با دشمنی شکست‌خورده مواجه نیستیم، بلکه با طرفی روبه‌رو هستیم که در حال یادگیری و انطباق است. میری آیزین، سرهنگ بازنشسته اسرائیلی، نیز اذعان می‌کند که ایران همچنان به تونل‌های موشکی زیرزمینی و انبارهای پهپادی دسترسی دارد.

سی و یک روز جنگ، نشان داد که ایران نه تنها شکست نخورده، که در حال یادگیری و انطباق با شرایط جدید است. توانایی ایران در انجام حملات مؤثر، نه تنها کاهش نیافته، که با گذشت زمان افزایش یافته است. و این، بزرگ‌ترین شکست استراتژی «فشار حداکثری» ترامپ است.

در روزهایی که جنگ ادامه دارد و دشمن از بیرون دروازه‌ها را می‌کوبد، شاید مهم‌ترین درس این باشد که قدرت واقعی، نه در بمب‌ها و موشک‌ها، که در اراده یک ملت و توانایی آن برای انطباق و یادگیری نهفته است. و ایران، این درس را به خوبی آموخته است.