نام خلیج فارس؛ واقعیت تاریخی در برابر تحریف‌های رسانه‌ای

به گزارش سرمایه فردا، نام خلیج فارس از دیرباز در اسناد تاریخی، نقشه‌های جغرافیایی، و متون رسمی جهان ثبت شده است و همواره به عنوان نام معتبر این پهنه آبی شناخته شده است. نخستین تلاش‌ها برای تغییر نام خلیج فارس به “خلیج عربی” در دهه ۱۹۶۰ میلادی و توسط جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور وقت مصر، آغاز شد. او که در پی گسترش اندیشه‌های پان‌عربیسم بود، به دنبال ایجاد هویت مشترک عربی، این نام جعلی را رواج داد.

اسناد تاریخی متعدد، از جمله نقشه‌های مربوط به قرون گذشته، همگی بر اعتبار نام “خلیج فارس” تأکید دارند. برای نمونه، نقشه ایران و توران در دوره قاجاریه (۱۸۹۱ میلادی)، نقشه شبه‌جزیره عربستان (۱۷۷۱ میلادی)، نقشه خاورمیانه متعلق به ۱۸۶۶ میلادی، و نقشه‌های عثمانی از سال ۱۷۲۹، همگی از نام خلیج فارس استفاده کرده‌اند. حتی در نقشه‌های جدیدتر، مانند نقشه شرکت ملی نفت عربستان در سال ۱۹۵۲، همچنان نام تاریخی “خلیج فارس” حفظ شده است.

سازمان‌های بین‌المللی نیز نام خلیج فارس را به‌عنوان نام رسمی و معتبر این منطقه تأیید کرده‌اند. در تاریخ ۱۸ آگوست ۱۹۹۴، سازمان ملل متحد تأکید کرد که باید نام کامل “خلیج فارس” استفاده شود و حتی از کاربرد عنوان اختصاری “خلیج” نیز اجتناب شود.

بااین‌حال، در دهه‌های اخیر، رسانه‌های عرب‌زبان به‌طور گسترده از نام جعلی “خلیج عربی” استفاده کرده‌اند و این مسئله از طریق ترجمه‌های رسانه‌های غربی تقویت شده است. این بسترسازی رسانه‌ای موجب شده که برخی سیاستمداران، سهواً یا عمداً، از این نام جعلی استفاده کنند. برای مثال، دونالد ترامپ در سال ۱۳۹۶ در یکی از سخنرانی‌هایش از نام “خلیج عربی” استفاده کرد، که با واکنش حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت ایران، مواجه شد و او را به مطالعه جغرافیا دعوت کرد.

درنهایت، باوجود تلاش‌های پان‌عربیسم برای تغییر نام تاریخی این منطقه، نام خلیج فارس همچنان معتبر و تثبیت‌شده در اسناد تاریخی و بین‌المللی باقی مانده است.