به گزارش سرمایه فردا، چهارم فروردین ۱۴۰۵، در حالی که ایران روزهای نخست سال نو را سپری میکند، آمارهای رسمی از عمق فاجعهای پرده برمیدارند که جنگ بر پیکره کشور تحمیل کرده است. پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلالاحمر، با انتشار گزارشی از میزان خسارتهای وارده به زیرساختهای غیرنظامی، تصویری تکاندهنده از مقیاس ویرانی ارائه داده است. بر اساس آخرین گزارشها تا ۴ فروردین، ۸۲ هزار و ۴۱۷ واحد غیرنظامی دچار آسیب شدهاند. این تعداد شامل ۶۲ هزار و ۴۴۰ واحد مسکونی و ۱۹ هزار و ۱۸۷ واحد تجاری در استانهای مختلف کشور است. این گزارش نگاهی دارد به ابعاد انسانی این فاجعه و پیامدهای آن برای آینده کشور.
عدد ۸۲ هزار و ۴۱۷ واحد غیرنظامی آسیبدیده، در نگاه اول آماری خشک و سرد است. اما پشت این عدد، داستانهای بیپایانی از آوارگی، هراس و تلاش برای بازسازی زندگی نهفته است. ۶۲ هزار و ۴۴۰ واحد مسکونی که آسیب دیدهاند، یعنی حداقل ۲۵۰ هزار نفر از هموطنان ما، خانههای خود را از دست دادهاند یا به دلیل شدت آسیب، قادر به سکونت در آنها نیستند.
۱۹ هزار و ۱۸۷ واحد تجاری نیز در کنار واحدهای مسکونی آسیب دیدهاند. این یعنی هزاران کسبوکار کوچک و بزرگ تعطیل شدهاند، هزاران نفر شغل خود را از دست دادهاند و زنجیره تأمین کالا و خدمات در بسیاری از مناطق مختل شده است. این آمار، مقیاس فاجعهای را نشان میدهد که فراتر از یک جنگ نظامی، به جنگ علیه اقتصاد و معیشت مردم تبدیل شده است.
استان تهران، قلب سیاسی و اقتصادی کشور، بیشترین آسیب را دیده است. بر اساس گزارش هلالاحمر، ۲۵ هزار و ۲۸۰ واحد مسکونی و تجاری در استان تهران آسیب دیدهاند. این یعنی حدود ۳۰ درصد از کل واحدهای آسیبدیده کشور، در پایتخت متمرکز شده است.
رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران نیز در گزارشی جداگانه، ابعاد آسیبهای وارده به تهران را تشریح کرده است. تاکنون ۴۶۸ نقطه در شهر تهران آسیب دیده است که شامل ۱۸۶۹ خانواده میشوند. این خانوادهها در ۲۳ مجموعه اقامتی اسکان داده شدهاند. از میان ۲۴ هزار واحد آسیبدیده در تهران، ۴۸۰۰ واحد تعیین تکلیف شدهاند.
این آمار نشان میدهد که تهران، با بیش از ۱۵ میلیون نفر جمعیت، در خط مقدم حملات قرار داشته است. بمباران پایتخت، نه تنها خسارتهای مادی هنگفتی به بار آورده، که پیامدهای روانی و اجتماعی عمیقی نیز به دنبال داشته است.
اما آسیبها تنها به واحدهای مسکونی و تجاری محدود نمیشود. گزارش هلالاحمر نشان میدهد که ۲۸۱ مرکز درمانی، دارویی، بهداشتی و اورژانسی نیز در حملات دشمن دچار خسارت شدهاند. این یعنی در بحبوحه جنگ، مراکزی که قرار بود به مردم آسیبدیده خدمات درمانی ارائه دهند، خود هدف قرار گرفتهاند.
۴۹۸ مدرسه نیز در این حملات آسیب دیدهاند. مدارس، نماد آیندهسازی و آموزش نسلهای بعدی، در تیررس دشمن قرار گرفتهاند. هزاران دانشآموز، از حق طبیعی خود برای تحصیل در محیطی امن محروم شدهاند. ۱۷ مرکز هلالاحمر نیز که متولی اصلی امدادرسانی در بحرانها هستند، آسیب دیدهاند.
بخشی از تجهیزات امدادی نیز در این حملات از بین رفته است. ۳ فروند بالگرد، ۴۸ دستگاه خودروی عملیاتی و ۴۶ دستگاه آمبولانس آسیب دیدهاند. این یعنی توان امدادرسانی در بحبوحه جنگ، به شدت کاهش یافته است.
در میان آمارهای کلی، گزارش رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران، تصویر روشنتری از وضعیت پایتخت ارائه میدهد. ۴۶۸ نقطه در شهر تهران آسیب دیده است که شامل ۱۸۶۹ خانواده میشوند. این خانوادهها، که هر کدام داستانی از هراس و آوارگی دارند، در ۲۳ مجموعه اقامتی اسکان داده شدهاند.
برخی از این خانوادهها به درخواست خود در منزل بستگان یا محل سکونت دیگری مستقر شدهاند. این انتخاب، نشاندهنده شبکههای قوی همبستگی اجتماعی در میان ایرانیان است؛ همان چیزی که در بحرانهای پیشین نیز همواره راهگشا بوده است. اما این همبستگی، نمیتواند جایگزین نیاز به بازسازی خانههای ویرانشده باشد.
از میان ۲۴ هزار واحد آسیبدیده در تهران، ۴۸۰۰ واحد تعیین تکلیف شدهاند. عملیات تعمیرات این واحدها آغاز شده و یا توسط خود شهروندان و یا با اقدامات شهرداری در حال انجام است. اما ۱۹ هزار و ۲۰۰ واحد دیگر همچنان در انتظار تعیین تکلیف هستند.
با وجود این همه ویرانی، زندگی در تهران همچنان جریان دارد. سخنگوی شهرداری تهران در گزارشهای قبلی خود اشاره کرده بود که مردم همچنان با شهرداری تماس میگیرند و مشکلات عادی شهری را مطرح میکنند. این نشاندهنده احساس آرامش نسبی و تلاش برای حفظ استانداردهای زندگی در شهری است که زیر بمباران نفس میکشد.
اما این آرامش، نباید ما را از عمق فاجعه غافل کند. ۲۵ هزار واحد آسیبدیده در تهران، یعنی یک منطقه مسکونی بزرگ با جمعیتی معادل یک شهر متوسط، به ویرانه تبدیل شده است. هزاران خانواده آواره، هزاران کسبوکار تعطیل، و صدها مرکز درمانی و آموزشی آسیبدیده، همگی تصویری از جنگی را نشان میدهند که با هیچ معیار انسانی قابل توجیه نیست.
آمار هلالاحمر و شورای شهر تهران، مقیاس فاجعهای را نشان میدهد که فراتر از هر تصوری است. ۸۲ هزار واحد غیرنظامی آسیبدیده، ۶۲ هزار واحد مسکونی ویرانشده، ۱۹ هزار واحد تجاری تعطیل، ۲۸۱ مرکز درمانی آسیبدیده و ۴۹۸ مدرسه ویران، همگی نشاندهنده جنگی است که زندگی روزمره میلیونها ایرانی را هدف قرار داده است.
هزینه بازسازی این زیرساختها، میلیاردها دلار برآورد میشود. هزینهای که در شرایط تحریم و جنگ، تأمین آن برای دولت بسیار دشوار خواهد بود. اما مهمتر از هزینه مادی، هزینه انسانی این فاجعه است. هزاران خانواده آواره، هزاران کودک محروم از تحصیل، هزاران بیمار بدون دسترسی به مراکز درمانی، و هزاران کسبوکار از بین رفته، زخمهایی هستند که سالها طول خواهد کشید تا التیام یابند.
در روزهایی که تهران زیر بمباران است و زندگی در پایتخت با سختی ادامه مییابد، شاید مهمترین درس این باشد که جنگ، هرگز راه حل نیست. و هر که برنده میدان باشد، بازنده اصلی، مردم عادی هستند که خانههایشان ویران شده و زندگیشان از مسیر عادی خارج شده است.
تجربه جهان نشان میدهد که محیط زیست در دوران پساجنگ یا پسابحران، یا به حاشیه…
بلیت اکران آنلاین با احتساب مالیات به عددی رسیده که برای بسیاری از خانوادهها قابل…
تیمهای سحر با حضور در مناطق بحرانزده در زمان جنگ به آسیبدیدگان کمک میکنند تا…
کارشناسان میگویند استفاده از گونههای بومی و مقاوم به کمآبی میتواند کیفیت فضای سبز پایتخت…
پرونده قتل مشکوک یک کشاورز با نبود ادله قطعی و ناتوانی در اجرای قسامه به…
تصویری از بحران فعلی اقتصاد جهانی پیچیده است. آنچه امروز میتوان گفت این است که…