انرژی
مونا موسوی: در روزهای اخیر قطعی برق آغاز شده که کمی زودتر از سالهای قبل است، بخشی از این مسأله ناشی از آسیب به سه نیروگاه کشور در منطقه عسلویه است که منجر شده حالا بخشی از نیاز پتروشیمیها از طریق شبکه برق سراسری تامین شود. این مسأله باعث شده صحبت از نیروگاههای خورشیدی خانگی بیش از هر زمان دیگری به جدی تر شود. سازمان ساتبا (سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق) به تازگی هزینه تقریبی نصب یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی روی پشت بام ساختمانهای مسکونی را اعلام کرده است. رقمی بین ۳۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان، بسته به نوع استفاده متفاوت است، برای فروش برق به شبکه یا تأمین برق اضطراری در زمان قطعی تجهیزات کمی متفاوت خواهد بود. این ارقام اگرچه سرمایه اولیه سنگینی را طلب میکند، اما با توجه به تعرفههای جدید خرید تضمینی برق و بلندمدت بودن قراردادها (تا ۲۰ سال)، میتواند یک سرمایهگذاری مولد و بادوام محسوب شود.
یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی میتواند به طور متوسط روزانه با فرض ۵ ساعت تابش مفید خورشید در روز حدود ۲۵ تا ۳۰ کیلوواتساعت برق تولید کند. این میزان برق برای تأمین نیاز یک خانواده ۴ نفره با مصرف معمولی مانندروشنایی، یخچال، تلویزیون، کولر آبی و…کاملاً کافی است و حتی مازاد آن نیز به شبکه سراسری تزریق خواهد شد . سازمان ساتبا تأکید کرده است که این ظرفیت برای یک خانواده چهار نفره طراحی شده است.
بازه قیمتی ۳۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان عمدتاً ناشی از «نوع سیستم» و «برند تجهیزات» است. سیستم متصل به شبکه هزینه حدود ۳۵۰ میلیون تومان دارد. در این سیستم، برق تولیدی مستقیماً به شبکه سراسری تزریق میشود و شما تعرفه خرید تضمینی دریافت میکنید. این گزینه نیاز به باتری ذخیرهساز ندارد و به همین دلیل هزینه اولیه کمتری دارد. اما نقطه ضعف آن این است که در زمان قطعی برق شبکه، سیستم به طور خودکار خاموش میشود (برای جلوگیری از برق گرفتگی تعمیرکاران) و شما نمیتوانید از برق تولیدی خود استفاده کنید.
همچنین سیستم هیبریدی هزینه حدود ۷۰۰ میلیون تومان دارد، این سیستم مجهز به باتری ذخیرهساز است. در زمان عادی، برق تولیدی همزمان مصرف میشود و مازاد آن در باتری ذخیره میگردد. در زمان قطعی برق شبکه، سیستم به صورت خودکار تغییر وضعیت میدهد و برق ذخیرهشده در باتری را برای مصرف خانوار آزاد میکند. هزینه بالای این گزینه عمدتاً به دلیل قیمت تمام شده باتریهای لیتیومی (هر کیلوواتساعت حدود ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان) است . طبق مصوبه جدید وزارت نیرو، نیروگاههای هیبریدی مشمول تعرفه خرید بالاتری نیز میشوند .
نصب نیروگاه خورشیدی خانگی، هنوز برای عموم جامعه یک کالای لوکس محسوب میشود. سرمایه اولیه ۳۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان عددی است که بسیاری از خانوادهها توان پرداخت آن را ندارند. با این حال، برای خانوارهایی که دارای سرمایهگذاریهای کمبازده در بانکها یا بازارهای موازی هستند، انرژی خورشیدی یک گزینه سرمایهگذاری مولد، با بازدهی تضمینی دولتی و دور از نوسانات تورمی محسوب میشود
در سال ۱۴۰۵، تعرفه خرید تضمینی برق خورشیدی توسط وزارت نیرو ابلاغ شده است. برای نیروگاههای با ظرفیت زیر ۲۰۰ کیلووات (که نیروگاههای خانگی در این دسته قرار میگیرند)، قیمت هر کیلوواتساعت ۵۸,۵۴۰ ریال (حدود ۵,۸۵۴ تومان) تعیین شده است . برای نیروگاههای هیبریدی مجهز به باتری ذخیرهساز که از شبکه برای شارژ باتری استفاده نمیکنند، این نرخ به ۹۱,۱۶۹ ریال (حدود ۹,۱۱۷ تومان) افزایش مییابد .
یک محاسبه ساده برای سیستم ۵ کیلوواتی متصل به شبکه با تولید سالانه حدود ۹,۰۰۰ کیلوواتساعت، درآمد سالانه ناخالص حدود ۵۲ میلیون و ۶۸۶ هزار تومان خواهد بود. با احتساب هزینههای نگهداری (شستشوی پنلها، بیمه و استهلاک حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان در سال)، سود خالص سالانه حدود ۵۰ میلیون تومان برآورد میشود. بنابراین، دوره بازگشت سرمایه برای سیستم متصل حدود ۷ تا ۸ سال خواهد بود . با توجه به اینکه قراردادهای خرید تضمینی تا ۲۰ سال اعتبار دارند، مابقی ۱۲ سال صرفاً سود خالص عاید سرمایهگذار خواهد شد.
با وجود جذابیت محاسبات، فعالان این حوزه به موانع جدی نیز اشاره میکنند. بوروکراسی نفسگیر برای اخذ مجوز یکی از بزرگترین موانع توسعه انرژی خورشیدی خانگی است . فرآیند اخذ مجوز از ساتبا، انعقاد قرارداد با شرکت توزیع برق و نصب کنتورهای دوطرفه میتواند ماهها طول بکشد. همچنین، نبود زیرساخت قوی برای «خدمات پس از فروش و تعمیرات قطعات» در بسیاری از شهرها، ریسک سرمایهگذاری را افزایش میدهد . کارشناسان توصیه میکنند که حتماً از پنلهای با کیفیت و دارای گارانتی معتبر (برندهای معتبر چینی، آلمانی و کرهای) استفاده شود.
در صورت تداوم ناترازی برق در سالهای آینده و افزایش تعرفههای خرید تضمینی (که روند فعلی وزارت نیرو نیز هست)، این محاسبات حتی به نفع سرمایهگذار نیز بهبود خواهد یافت. قبل از هر اقدامی، حتماً از آخرین نرخهای مصوب ساتبا استعلام بگیرید و با چندین پیمانکار معتبر مشاوره کنید. موفق باشید.
اکنون از تریبون رسانه ملی نسخههای مختلف میپیچند؛ روزی از جایگاه شورای عالی امنیت تصمیم…
پیش از این هم در مورد نسل طلایی از من پرسیدهاند؛ نسل طلایی یعنی چیزی…
بر خلاف گذشته، غرب قصد دارد با افزایش تولید نفت در مناطق امن خود (دریای…
از دیدگاه سیاستگذاران غربی، مشکلی که با این لابیگری ایجاد شده این است که پول…
اگر درگیریهای نظامی تشدید نشود و حرکت به سمت صلح و توافق هستهای ادامه یابد،…
کارشناسان سازمان ملل تأکید کردهاند که این سناریوها (بازگشت تدریجی نفت و گاز به تعادل…