سیاست‌های ارزی؛ آتش‌بار تورم و کسری بودجه

به گزارش سرمایه فردا، با اجرای سیاست‌های ارزی دولت چهاردهم قیمت دلار در چند ماه گذشته با یک جهش روبرو شد به طوری که از نرخ آزاد ۶۰ هزار تومان به بیش از ۹۰ هزار تومان رسید و در بازار رسمی نیز از ۴۷ هزار تومان به ۶۷ هزار تومان رسید. این مسأله انتظارات تورمی را به قدری بالا برده که عملا دست بازارساز نیز بسته شده‌است تا جایی که تزریق های اخیر ارز نتوانسته التهاب بازار را بکاهد. بنابراین سیاست گذار ارزی با اقدامی اشتباه عملا آب به آسیاب دشمن ریخته است.

ضعف سیاست‌های ارزی ؛ قیمت ارز در چند ماه

از سالهای پیش دشمن همواره هدف خود از تشدید تحریم‌ها علیه ایران را فروپاشی اقتصادی ایران عنوان می‌کردند و رشد قیمت ارز دقیقا همان برنامه‌ای بود که دشمن به دنبال آن بود. قیمت ارز در چند ماه بیش از ۵۰ درصد رشد کرده درحالی که هنوز اثر تحریم‌های جدید بر اقتصاد کشور نمایان نشده است. از طرف دیگر مقامات ایرانی در ماه‌های اخیر همواره تاکید کرده‌اند که فشار حداکثری آمریکا دیگر بر اقتصاد ایران اثر چندانی ندارد. بنابراین اینکه در مدت کوتاهی بازار ارز ایران دچار آشفتگی شود معنایی جز این ندارد که اقتصاد ایران کاملا به تحریم‌ها آسیب پذیر است.
اما واقعیت این است که اقتصاد ایران یک دهه اخیر با فشار حداکثری تحریم‌ها مواجه بوده و تهدید و تحریم اتفاق تازه‌ای نیست و بخشی از این نوسان نرخ ارز در راستای جبران کسری بودجه است. هرچند موضوع تک نرخی شدن ارز به عنوان یکی از اهداف اخیر تغییر نرخ عنوان شده است ولی با توجه به اینکه سیاست تک نرخ شدن ارز تقریبا از دهه هفتاد در دستور کار کارگزاران اقتصادی بوده و هیچگاه نتوانسته اند به آن دست پیدا کنند بر همگان روشن است در شرایطی که تحریم و محدودیت منابع ارزی وجود دارد امکان تک نرخی کردن ارز نیز در اقتصاد وجود ندارد.

چرا دولت قیمت دلار را افزایش داد؟

حسین صمصامی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس  با تاکید بر اینکه سیاست ارزی بانک مرکزی آسیب‌های جدی به اقتصاد کشور وارد کرده است، گفت: دولت برای جبران ناکارآمدی درآمدی خود قیمت دلار را افزایش داد درحالی که این اقدام فشار اقتصادی بر جامعه به ویژه دهکهای پایین جامعه را افزایش می دهد. این مسأله منجر به افزایش نارضایتی اجتماعی می‌شود. حتی میتوان گفت با افزایش نرخ ارز توافقی، احتمال دستیابی به ارز تک‌نرخی کاهش یافته است. صادرکنندگان ترجیح می‌دهند ارز صادراتی خود را با نرخ بالاتری بفروشند که باعث کاهش تزریق ارز به سامانه و افزایش فاصله نرخ بازار آزاد و نرخ رسمی می‌شود. این وضعیت منجر به بی‌ثباتی قیمت‌ها و افزایش رکود در تقاضا شده که به ضرر تولید کشور است.

وی افزود: در حال حاضر رشد قیمت ارز در بازار آزاد علاوه بر اینکه باعث تورم کالایی شده و آسیب های جدی به اقتصاد خانواده وارد کرده است منجر شده بخش اقتصاد مولد کشور نیز آسیب ببیند.

مقایسه نرخ‌های رسمی ارز و بازار آزاد

مصامی تاکید کرد: وقتی که نرخ‌های رسمی ارز را به سمت نرخ ارز در بازار آزاد سوق و افزایش می‌دهیم‌، نرخ ارز رسمی با نرخ ارز در بازار رفته رفته یکسان می‌شود. دولت و بانک مرکزی در این زمینه مقصر هستند. پیش از این بیش از ۶۰ درصد کالاهای ما با نرخ ارز نیمایی وارد کشور می‌شدند و زمانی که نرخ ارز نیمایی به توافقی تغییر یافته شاهد گرانی بسیاری از کالاها خواهیم بود آیا هدف دشمنان ما از تحریم های اقتصادی غیر از این بود؟

براساس این گزارش یکی از مهمترین خلاهای ارزی کشور در چند وقت اخیر  ضعف روابط عمومی بانک مرکزی بوده که نتوانسته از موج روانی در بازار جلوگیری کند. به عبارتی در شرایطی که بانک مرکزی برای کنترل بازار تزریق ارز را افزایش داده با این حال اثری در کنترل بازار نداشته‌است. در مقابل رسانه‌های معاند با پروپاگاندای ارزی و استفاده از  خلأها موج نوسانات ارزی در بازار ایجاد کردند.