یادداشت

سپرده سرمایه‌گذاری خاص با نرخ سود علی‌الحساب ۳۰ درصد

میثم حقیقی:در اواخر سال گذشته (۱۴۰۲)، بانک مرکزی مجوز انتشار و فروش اوراق گواهی سپرده سرمایه‌گذاری خاص با نرخ سود علی‌الحساب ۳۰ درصد را در یک بازه زمانی معین به بانک‌ها اعطا کرد. صرف‌نظر از آثار انتشار این اوراق بر سیاست کنترل مقداری ترازنامه و افزایش قیمت تمام‌شده منابع در بانک‌ها انجام شد. (نه از محل تجهیز منابع جدید، بلکه از محل تبدیل منابع ارزان‌قیمت به گران‌قیمت)، با نزدیک شدن به زمان سررسید این اوراق، بررسی جوانب اجرایی آن در راستای کسب تجربه و عدم تکرار تصمیمات مشابه، خالی از لطف نیست.

جزئیات سپرده سرمایه‌گذاری با نرخ ۳۰ درصد

۱. ماهیت اوراق: با توجه به خاص بودن سپرده سرمایه‌گذاری، منابع حاصل از فروش آن باید در موضوعات خاص مصرف شود. به‌گونه‌ای که منابع و مصارف آن جدا از سایر عملیات بانک باشد. اما در عمل، تنها در گام اول فروش اوراق انجام می‌شود و سپس تلاش برای اعطای تسهیلات متقاضی در دستور کار قرار می‌گیرد. بنابراین، سود حاصل شده از سپرده سرمایه‌گذاری عملاً ارتباط مستقیمی با بازدهی پروژه‌ها ندارد. علاوه بر این، عمده این منابع در بسیاری از بانک‌ها به مشتریان و طرح‌های موجود پرداخت شد که انتظار اتفاق خاصی در انجام پروژه‌های خاص در کشور را غیرمنطقی می‌کند.

۲. طول دوره بازپرداخت تسهیلات: طول دوره بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل منابع حاصل از فروش این اوراق باید حداکثر منطبق با سررسید اوراق مذکور باشد. اما در برخی موارد، سررسید تسهیلات اعطایی با سررسید اوراق مذکور مطابقت ندارد. این موضوع منابع و مصارف بانک را تحت‌الشعاع قرار داده و شناسایی سود و تقسیم آن میان دارندگان اوراق را دچار مشکل می‌کند. این مسئله ممکن است بانک را مجبور به پرداخت از محل سایر منابع خود یا تجهیز منابع گران‌قیمت و انجام بازی پانزی کند.

زمان سررسید اوراق گواهی سپرده

۳. خروج منابع از بانک‌ها: با نزدیک شدن به زمان سررسید اوراق سپرده سرمایه‌گذاری و با توجه به تحولات رخ داده در بازارهای موازی نظیر بازار سرمایه، طلا و ارز، احتمال خروج این منابع از بانک‌ها بسیار بالاست. این منابع به بازارهای موازی گسیل خواهد شد و ناترازی بانک‌ها را افزایش داده و افزایش تقاضا در سایر بازارها را به همراه خواهد داشت.

علاوه بر موارد فوق، تناقضات موجود در ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی در خصوص ماهیت عقود غیرقابل استفاده در سرمایه در گردش و لزوم اعطای تسهیلات از محل منابع اوراق مذکور نیز نادیده گرفته شده است.

modir

Recent Posts

ورود خودروهای مناطق آزاد آزاد شد

آزادسازی ورود خودروهای مناطق آزاد می‌تواند عرضه را افزایش دهد، رقابت ایجاد کند و بخشی…

31 دقیقه ago

چرخه تورم و کالابرگ

در شرایط پساجنگ و محاصره دریایی، بخش قابل توجهی از جامعه برای تأمین کالاهای اساسی…

35 دقیقه ago

تالارها برای مراسم‌های رسمی یا عروسی ؟

باغ‌تالارها با فروش بلیت و برگزاری مهمانی‌های عمومی تلاش می‌کنند صندلی‌های خالی و ظرفیت بلااستفاده…

51 دقیقه ago

بررسی سیاست ایران بعد از جنگ

وحدت ملی شکل‌گرفته در دوران جنگ و پساجنگ، اکنون با آزمون پاسخگویی به مطالبات اجتماعی،…

57 دقیقه ago

خسارت جنگ یا محاصره دریایی؟

محاصره دریایی اگر مهم‌ترین دستاورد آمریکا در این جنگ با ایران نباشد، حتما جزو سه…

1 ساعت ago

ارزیابی نمادهای قندی

اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ برای صنعت قند و شکر، روایتی از دوگانگی شدید بود. از یک…

9 ساعت ago