رسانه ابزار روایت سازی در رویدادهای تاریخی

به گزارش سرمایه فردا، نشستی با عنوان «بازخوانی گذشته یا بازنمایی امروز» توسط اندیشکده راهبردی رسانه ها و فضای مجازی، گروه پژوهشی پدافند غیرعامل رسانه ای، انجمن مدیریت رسانه و تشکل دانشجویان مستقل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند با هدف نقد و بررسی سریال معاویه برگزار شد.

در حاشیه این نشست مهدی مرتضوی پژوهشگر رسانه گفت: امروز بسیاری از اتفاقاتی که از سوی دولت و کشورهای در قالب یک هژمونی اتفاق می افتاد ابتدا بستر رسانه‌ای آن فراهم می شود و به فراخور آن روایت سازی در رویدادهای تاریخی اتفاق می افتاد. به همین دلیل کشورهای عربی نیز طی دهه‌های اخیر یاد گرفته‌اند با سرمایه‌گذاری در ساخت فیلم و رسانه روایت‌گری رسانه‌ای را در سطح گسترده به کار بگیرند. قطر با راه‌اندازی الجزیره نفوذ رسانه‌ای خود را گسترش داد، همچنین امارات با سرمایه‌گذاری‌های گسترده در آفریقا جریان‌های جدید ایجاد کرد، و عربستان نیز تلاش دارد با تولید چنین آثاری، روایت تاریخی مطلوب خود را تثبیت کند.

وی افزود: با توجه به عملکرد کشورهای خاورمیانه باید به این سوال پاسخ دهیم که در واکنش به روایت سازی آیا صرفاً نظاره‌گر تغییرات هستیم، یا تلاش می‌کنیم نقش فعالی در بازنمایی صحیح تاریخ ایفا کنیم؟ شناخت دقیق جایگاه خود و ارائه روایت‌های مستند و معتبر، کلید حفظ هویت تاریخی و فرهنگی در برابر جریان‌های تحریف‌کننده است.

مرتضوی ادامه داد: تولید سریال‌هایی ماند معاویه بخشی از استراتژی بازنمایی تاریخ از نگاه دولتمردان عربستان است. فناوری‌های جدید نیز این روند را تسریع کرده‌اند؛ امروزه مردم در فضای دیجیتال بیشتر به منابع تصویری و روایی متکی هستند تا مطالعات تاریخی. از همین رو، روایت‌های تحریف‌شده یا بازنگری‌شده از تاریخ در قالب فیلم‌ها و سریال‌ها می‌توانند نقش بسزایی در تغییر باورها ایفا کنند.

وی ادامه داد: کشورهایی مانند مصر، لبنان و سودان در دهه‌های گذشته نقش مهمی در تولید و انتشار تفکرات اسلامی داشته‌اند. اما اکنون، جریان‌های فکری جدیدی وارد میدان شده‌اند و تلاش دارند تفاسیر تازه‌ای را ارائه دهند. این روند نشان می‌دهد که وهابیت، که زمانی بخش مهمی از گفتمان منطقه‌ای بود، به دلیل پیوند آن با تروریسم، اکنون جایگاه خود را از دست داده است.

این کارشناس رسانه تصریح کرد: مهم‌ترین مسئله در تحلیل سریال معاویه این است که ما خود را در این شرایط منطقه و جهانی کجا می‌بینیم؟ جهان به چه سمتی حرکت می‌کند و ما چه نقشی در این مسیر ایفا می‌کنیم؟ درک صحیح از این موضوعات می‌تواند به ما کمک کند تا راهبردهای آینده را در واکنش به بازنمایی تاریخ مشخص کنیم.

در این نشست اساتیدی همچون حمیدرضا حسینی دانا عضو اندیشکده راهبردی رسانه‌ها، بی بی سادات میراسماعیلی مدیر گروه رسانه و ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، افشین محمدی استاد دانشگاه و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند و حجت‌الاسلام احمدی و آرش فهمیم منتقد سینما حضور داشتند.