درآمدزایی یک ورزشگاه چقدر است؟؛ استادیوم پول‌ساز میلیارد دلاری باشد؟

به گزارش سرمایه فردا، ورزشگاه‌های مدرن دیگر فقط محل برگزاری مسابقات ورزشی نیستند. آنها به «ماشین‌های پول‌سازی پیچیده‌ای» تبدیل شده‌اند که با ترکیبی از فروش بلیت، رویدادهای غیرورزشی، اسپانسرینگ، و مدیریت حرفه‌ای، می‌توانند سالانه صدها میلیون دلار سود خالص ایجاد کنند. برای درک این موضوع، بیایید نگاهی به اقتصاد یک ورزشگاه فرضی با ظرفیت ۶۵ هزار نفر بیندازیم؛ ورزشگاهی که در شرایط عادی (غیر از تورنمنت‌های بزرگی مثل جام جهانی) اداره می‌شود و سپس ارزش آن را در بورس ایران محاسبه کنیم. نتایج شگفت‌انگیز است.

درآمد روز مسابقه؛ از صندلی اقتصادی تا وی‌آی‌پی ۴۰ هزار دلاری

در تورنمنت‌های بزرگی مانند جام جهانی ۲۰۲۶، قیمت بلیت بازی دوستانه ایران و نیوزیلند به عنوان یک نمونه قابل تأمل است. بلیت صندلی‌های اقتصادی این مسابقه حدود ۵۲۴ دلار و بلیت صندلی‌های وی‌آی‌پی تا ۴۰,۰۰۰ دلار نیز قیمت‌گذاری شده است. این ارقام نشان می‌دهد که «یک تورنمنت جهانی می‌تواند یک شبه سود بسیار زیادی برای ورزشگاه‌ها و برگزارکنندگان ایجاد کند.» با این حال، «پایه اقتصادی ورزشگاه باید بر روی درآمدهای پایدار بچرخد، نه اتکا به رویدادهای استثنایی و یک‌باره.»

در شرایط عادی (واقع‌بینانه)، فرض می‌کنیم که ظرفیت ورزشگاه حدود ۷۰ درصد (۴۵,۵۰۰ نفر) پر شود. ترکیب بلیت‌ها نیز به صورت زیر است:

• ۵۰ درصد صندلی اقتصادی با قیمت متوسط ۷۰ دلار
• ۳۰ درصد صندلی میانی با قیمت متوسط ۱۲۰ دلار
• ۲۰ درصد صندلی وی‌آی‌پی با قیمت متوسط ۳۰۰ دلار

بر این اساس، درآمد حاصل از فروش بلیت در هر روز مسابقه به شرح زیر محاسبه می‌شود:

∆ اقتصادی: ۲۲,۷۵۰ نفر × ۷۰ دلار ≈ ۱.۵۹ میلیون دلار
∆ میانی: ۱۳,۶۵۰ نفر × ۱۲۰ دلار ≈ ۱.۶۴ میلیون دلار
∆ وی‌آی‌پی: ۹,۱۰۰ نفر × ۳۰۰ دلار ≈ ۲.۷۳ میلیون دلار

جمع درآمد بلیت در هر روز مسابقه حدود ۶ میلیون دلار است. اگر فروش جانبی (خوراکی، نوشیدنی، محصولات ورزشی، پارکینگ، و اجاره سوئیت‌های لوکس) را نیز به آن اضافه کنیم، درآمد هر روز مسابقه به حدود ۷ میلیون دلار می‌رسد. با کسر هزینه‌های روز مسابقه (پرسنل، امنیت، انرژی، نظافت، و استهلاک) که حدود ۰.۷ میلیون دلار برآورد می‌شود، سود خالص هر مسابقه حدود ۶.۳ میلیون دلار خواهد بود.

درآمد و سود سالانه؛ از مسابقات فوتبال تا کنسرت راک

حال فرض کنیم که این ورزشگاه در طول سال میزبان ۲۰ مسابقه فوتبالی (لیگ برتر، جام حذفی، و مسابقات بین‌المللی) و ۱۰ رویداد غیرورزشی (کنسرت، تورهای موسیقی، اجاره فضا به شرکت‌های خصوصی، و همایش‌ها) باشد. بنابراین، مجموع روزهایی که ورزشگاه درآمدزایی دارد، ۳۰ روز در سال خواهد بود. بر این اساس:

∆ درآمد روزهای مسابقه و رویداد: ۳۰ روز × ۷ میلیون دلار = ۲۱۰ میلیون دلار
∆ درآمد جانبی سالانه (اسپانسرینگ، فروش حق نامگذاری، و اجاره فضاهای تجاری): حدود ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار
∆ جمع درآمد سالانه: حدود ۲۶۰ تا ۳۱۰ میلیون دلار

در مقابل، هزینه‌های سالانه شامل:

• نگهداری، انرژی، و پرسنل: حدود ۶۰ میلیون دلار
• تعمیرات دوره‌ای و بازسازی: حدود ۲۰ میلیون دلار
• کل هزینه‌ها: حدود ۸۰ میلیون دلار

بنابراین، سود خالص سالانه ورزشگاه بین ۱۸۰ تا ۲۳۰ میلیون دلار خواهد بود.

اگر این ورزشگاه در بورس ایران معامله می‌شد، چقدر ارزش داشت؟

حال بیایید این ورزشگاه را به عنوان یک «شرکت درآمدزا» در نظر بگیریم و آن را در بورس ایران ارزش‌گذاری کنیم. با فرض جریان سود ثابت و نسبت قیمت به سود (P/E) معادل ۵ (که میانگین P/E صنایع مشابه در ایران است)، ارزش شرکت به صورت زیر محاسبه می‌شود:

∆ حداقل: ۱۸۰ میلیون دلار × ۵ = ۹۰۰ میلیون دلار
∆ حداکثر: ۲۳۰ میلیون دلار × ۵ = ۱.۱۵ میلیارد دلار

با فرض نرخ دلار ۱۸۰ هزار تومانی، این ارقام معادل حدود ۱۱۰ تا ۱۵۰ همت (هزار میلیارد تومان) می‌شود. ورزشگاهی با این ارزش به راحتی در بین ۲۰ شرکت برتر بورس ایران (بر اساس ارزش بازار) قرار می‌گرفت و از بسیاری از شرکت‌های پتروشیمی و فلزات اساسی نیز ارزشمندتر بود. این نشان می‌دهد که «ورزشگاه مدرن، یک سرمایه استراتژیک است، نه فقط یک ساختمان بزرگ.»

استادیوم، فرصتی طلایی برای تنوع‌بخشی اقتصادی

جام جهانی و تورنمنت‌های استثنایی، «فرصت‌های کوتاه‌مدت و تاریخی برای سوددهی فوق‌العاده» هستند. اما پایه اقتصاد ورزشگاه باید بر «جریان درآمد پایدار» و «مدیریت حرفه‌ای» بچرخد. صندلی‌های وی‌آی‌پی و قیمت‌های خاص (از جمله بلیت‌های Amazing Deal که فروش سریع را تضمین می‌کنند) نقش حیاتی در درآمدزایی دارند. برای ایران که به تازگی موفق به میزبانی مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ شده است، احداث و بهره‌برداری حرفه‌ای از ورزشگاه‌های مدرن (با استانداردهای جهانی) می‌تواند یک «منبع درآمد ارزی پایدار» و یک «فرصت اشتغال‌زایی گسترده» ایجاد کند. سرمایه‌گذاری در چنین پروژه‌هایی، نه تنها از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر است، بلکه «اعتبار بین‌المللی» و «زیرساخت‌های ورزشی و گردشگری» کشور را نیز ارتقا می‌بخشد. شاید وقت آن رسیده که نگاه به ورزشگاه‌ها را از یک «هزینه» به یک «فرصت سرمایه‌گذاری میلیارد دلاری» تغییر دهیم.