نوسان بازار سنگ آهن ؛ فولاد ایران در میان طوفان جهانی

به گزارش سرمایه فردا، قیمت سنگ آهن در بازارهای جهانی به پایین‌ترین سطح خود از ۲۴ فوریه رسیده است. سنگ آهن فاین استرالیا با عیار ۶۲ درصد با افت ۱.۱ دلاری به ۱۰۰.۷۵ دلار در هر تن کاهش یافت. ضعف تقاضای فولاد در چین، رکود فصلی ساخت‌وساز، و نگرانی از افزایش عرضه ناشی از پروژه عظیم سیماندو در گینه، سه عاملی هستند که قیمت‌ها را تحت فشار قرار داده‌اند. در این میان، فولادسازان ترکیه با افزایش هزینه‌های انرژی و قراضه مواجه شده و حاشیه سود آنها به پایین‌ترین سطح در دو سال اخیر رسیده است. اما در ایران، صادرات فولاد با وجود تنش‌های منطقه‌ای و مشکلات لجستیکی، همچنان ادامه دارد. در این گزارش، وضعیت بازار جهانی سنگ آهن و فولاد و همچنین عملکرد صادرکنندگان ایرانی را بررسی می‌کنیم.

سنگ آهن در مسیر نزولی؛ سه عامل فشار

بهای سنگ آهن روز دوشنبه تحت تأثیر سه عامل اصلی کاهش یافت. اولین و مهم‌ترین عامل، «ضعف تقاضای فولاد در چین» است. کاهش فعالیت‌های ساختمانی و کندی مصرف نهایی در این کشور، فشار بر قیمت محصولات فولادی را افزایش داده و سودآوری پایین‌تر فولادسازان، انتظارات مربوط به تقاضای سنگ آهن را تضعیف کرده است. فعالان بازار همچنان محتاط هستند و معتقدند هنوز نشانه‌ای از بهبود کوتاه‌مدت مصرف فولاد مشاهده نمی‌شود.

دومین عامل، «افزایش احتمالی عرضه» است. بازار بر پروژه عظیم سیماندو در گینه متمرکز شده است؛ پروژه‌ای که می‌تواند حجم قابل‌توجهی سنگ آهن جدید وارد بازار جهانی کند. این پروژه که به تدریج در حال راه‌اندازی است، نگرانی‌ها را درباره مازاد عرضه در آینده افزایش داده است.

سومین عامل، «تشدید درگیری‌های نظامی در خاورمیانه» است. حملات جدید اسرائیل به اهدافی در ایران و پاسخ تهران با حملات موشکی، نگرانی‌ها درباره اقتصاد جهانی و مسیرهای کشتیرانی از طریق تنگه هرمز را افزایش داده است. این تحولات، سطح عدم قطعیت را در بازارهای کالایی بالا برده است. با این حال، حجم معاملات در بازار سنگ آهن تغییر محسوسی نداشته است و تقاضا در بازار دریایی و همچنین بنادر چین در سطح نسبتاً مناسبی باقی مانده است.

فولادسازان ترکیه؛ زیر فشار هزینه‌های انرژی و قراضه

فولادسازان ترکیه پس از آغاز جنگ خاورمیانه با کاهش حاشیه سود مواجه شده‌اند. توقف واردات گاز طبیعی از ایران و همچنین اختلال در حمل‌ونقل محموله‌های LNG از مسیر تنگه هرمز، دولت ترکیه را با محدودیت در ادامه سیاست‌های حمایتی و یارانه‌ای در بخش انرژی روبه‌رو کرده است. سازمان تنظیم بازار انرژی ترکیه (EPDK) از چهارم آوریل قیمت گاز طبیعی برای مصرف‌کنندگان صنعتی را ۱۸.۶ درصد و تعرفه برق صنایع را ۵.۸ درصد افزایش داده است. این افزایش هزینه‌ها، فشار مضاعفی بر کارخانه‌های فولادی وارد کرده است.

از سوی دیگر، قیمت قراضه فولادی در بازار ترکیه از ابتدای سال جاری روندی صعودی داشته و اکنون به بالاترین سطح خود در دو سال اخیر (۴۱۳ دلار به ازای هر تن CFR) رسیده است. در مقابل، قیمت میلگرد صادراتی ترکیه نتوانسته همگام با رشد قیمت قراضه افزایش یابد و رشد آن نسبت به افزایش هزینه مواد اولیه محدودتر بوده است. این اختلاف باعث کاهش قابل‌توجه فاصله قیمتی میان قراضه و میلگرد شده است؛ شاخصی که برای سنجش حاشیه سود فولادسازان استفاده می‌شود. این فاصله به ۱۷۷ دلار در هر تن کاهش یافته و تحلیلگران بازار معتقدند تداوم رشد هزینه‌های انرژی و مواد اولیه، فشار بر سودآوری فولادسازان ترکیه را در ماه‌های آینده تشدید خواهد کرد.

صادرات فولاد ایران؛ ادامه فعالیت با وجود مشکلات لجستیکی

فعالیت تجاری در بخش صادرات فولاد ایران با وجود ادامه تنش‌های منطقه‌ای و مشکلات لجستیکی، همچنان جریان دارد. قیمت صادراتی شمش ایران در حال حاضر ۴۰۵ تا ۴۲۰ دلار به ازای هر تن FOB گزارش شده است که کف قیمت نسبت به هفته قبل حدود ۵ دلار تقویت شده است. با این حال، فضای بازار همچنان محتاطانه است، زیرا نوسانات نرخ ارز ادامه دارد و درباره دسترسی به حمل‌ونقل و شرایط ژئوپلیتیکی ابهام وجود دارد. بیشتر معاملات شمش در حجم‌های نسبتاً کوچک در حال مذاکره است و خریداران و فروشندگان تحولات را به دقت زیر نظر دارند.

بر اساس گزارش‌ها، سیرجان جهان فولاد در حال حاضر ۱۰ تا ۳۰ هزار تن شمش از بندرعباس عرضه می‌کند و حدود ۲ هزار تن محصولات نیمه‌نهایی نیز در بندر امام خمینی با قیمت ۴۱۰ دلار FOB موجود است. یک تولیدکننده در استان اصفهان، شمش مربعی را با قیمت ۴۲۰ دلار FOB بندرعباس پیشنهاد می‌کند. همچنین پیشنهادهایی برای صادرات به ترکیه با حمل زمینی و قیمت ۴۸۰ تا ۵۰۰ دلار DAP برای تحویل ماه جولای گزارش شده است. در بازار عمان، شایعاتی درباره فروش شمش ایران با قیمت‌های بسیار پایین منتشر شده است، اما فعالان بازار این ارقام را در شرایط فعلی غیرواقعی می‌دانند. پیشنهادهای واقعی برای عمان حدود ۴۳۰ تا ۴۴۰ دلار CFR صحار ارزیابی می‌شود که معادل حدود ۴۱۰ دلار FOB ایران به‌علاوه ۲۰ تا ۲۵ دلار هزینه حمل است.

در بازار داخلی ایران، قیمت میلگرد حدود ۴۲۰ تا ۴۳۰ دلار EXW گزارش شده و قیمت مفتول نیز ۴۶۵ تا ۴۷۵ دلار EXW برآورد شده است. بخش مواد اولیه نیز فعال است و مناقصات خرید و فروش آهن اسفنجی و گندله همچنان ادامه دارد.

بازار فولاد در انتظار شفاف‌سازی

بازار جهانی سنگ آهن و فولاد در شرایطی قرار دارد که سه عامل کلیدی بر آن تأثیر می‌گذارند: ضعف تقاضا در چین (که بزرگترین مصرف‌کننده فولاد جهان است)، افزایش هزینه‌های انرژی و مواد اولیه در کشورهای تولیدکننده (مانند ترکیه)، و تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه که مسیرهای حمل‌ونقل را تهدید می‌کنند. در این میان، صادرکنندگان فولاد ایران با وجود مشکلات، همچنان فعال هستند و معاملات خود را با احتیاط دنبال می‌کنند. آینده بازار به شدت به دو عامل بستگی دارد: اول، بهبود یا تداوم رکود در بخش ساخت‌وساز چین، و دوم، موفقیت در اجرای توافق ایران و آمریکا و بازگشایی کامل مسیرهای تجاری. اگر توافق اجرایی شود و تنگه هرمز بازگردد، هزینه‌های حمل‌ونقل کاهش می‌یابد و صادرات فولاد ایران می‌تواند با سهولت بیشتری ادامه یابد. اما اگر تنش‌ها ادامه پیدا کند، بازارهای جهانی با نوسانات بیشتری روبرو خواهند شد. سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت فولاد باید این متغیرها را به دقت رصد کنند. صبر و تحلیل، کلید موفقیت در این فضای پرابهام است.

سنگ آهن در مدار ۱۰۰ دلاری؛ تقاضای ضعیف، عرضه فراوان و چشم‌انداز مبهم

بازار سنگ‌آهن آسیا در ۱۱ ژوئن با کاهش قیمت مواجه شد. شاخص سنگ‌آهن ۶۲ درصد پلتس با ۱۵ سنت کاهش به ۱۰۱.۳۵ دلار در هر تن رسید. معامله‌گران معتقدند با نزدیک شدن به ماه ژوئیه و افزایش حجم محموله‌های عرضه‌شده، تقاضا نسبت به هفته‌های قبل ضعیف‌تر خواهد شد. در عین حال، بازار با احتیاط تحولات مربوط به احتمال اعتصاب کارگران در بندر هدلند استرالیا را دنبال می‌کند. در این گزارش، وضعیت بازار سنگ‌آهن، عوامل مؤثر بر قیمت‌ها و تحولات صنعت فولاد در منطقه را بررسی می‌کنیم.

در چند وقت اخیر شاخص سنگ‌آهن ۶۲ درصد پلتس (IODEX) با ۱۵ سنت کاهش به ۱۰۱.۳۵ دلار به ازای هر تن خشک CFR شمال چین رسید. این افت پس از آن رخ داد که چند محموله استرالیایی در پلتفرم‌های معاملاتی globalORE و Corex با قیمت‌هایی پایین‌تر از معاملات قبلی فروخته شدند. شرکت BHP یک محموله ۸۰ هزار تنی سنگ‌آهن MACF با عیار ۶۱ درصد را برای بارگیری در اوایل ژوئیه به قیمت ۱۰۰.۲۰ دلار در هر تن فروخت. همچنین محموله ۶۱.۲ درصدی Newman Fines برای بارگیری در نیمه نخست ژوئیه با قیمت ۱۰۰.۴۰ دلار معامله شد. این معاملات نشان می‌دهد فعالان بازار انتظار دارند سطح قیمت‌های ماه ژوئیه نسبت به ماه‌های قبل پایین‌تر باشد.

پس از شایعات روز قبل درباره محدودیت احتمالی خرید سنگ‌آهن (که بعداً بی‌اساس بودن آن مشخص شد)، فضای بازار دوباره نزولی شد. برخی معامله‌گران چینی نیز انتظار دارند تعدادی از فولادسازان در ماه ژوئیه برای تعمیرات دوره‌ای تولید خود را کاهش دهند. هم‌زمان افزایش قیمت زغال‌سنگ کک‌شو نیز حاشیه سود فولادسازان را تحت فشار قرار داده و انگیزه خرید سنگ‌آهن را کاهش داده است. با این حال، موضوع اعتصاب احتمالی در بندر هدلند همچنان عامل مهمی برای بازار است. برخی منابع معتقدند این اعتصاب ممکن است از هفته آینده آغاز شود و صادرات سنگ‌آهن استرالیا را مختل کند. با وجود این، بسیاری از فعالان بازار هنوز معتقدند عوامل بنیادی بازار برای رشد پایدار قیمت‌ها کافی نیست. شرکت BHP نیز اعلام کرده برنامه‌های جایگزین برای حفظ عملیات بندری در صورت وقوع اعتصاب آماده شده است.

سقوط قیمت میلگرد اردن با بهبود عرضه شمش وارداتی

قیمت میلگرد در اردن طی دو هفته گذشته کاهش یافته است، زیرا تجارت شمش وارداتی از سر گرفته شده است. پس از یک وقفه طولانی، شمش فولادی ایران دوباره در دسترس خریداران اردنی قرار گرفته و برخی فعالان بازار از تحویل محموله‌ها به کارخانه‌ها خبر داده‌اند. تولیدکنندگان و تجار میلگرد اردن در حال حاضر قیمت رسمی خود را در محدوده ۵۰۶ تا ۵۱۰ دینار اردن به ازای هر تن (۷۱۳ تا ۷۱۹ دلار) درب کارخانه و با احتساب ۱۶ درصد مالیات بر ارزش افزوده اعلام می‌کنند. این رقم در پایان ماه مه ۵۲۰ تا ۵۳۰ دینار بود. برخی منابع بازار از معاملات در سطح ۵۰۰ دینار به ازای هر تن (۷۰۵ دلار) و حتی پایین‌تر خبر می‌دهند.

به گفته فعالان بازار، تقاضا در اردن همچنان در سطحی متوسط قرار دارد و پس از تعطیلات تغییر محسوسی نکرده است. علاوه بر ضعف تقاضا، کاهش قیمت میلگرد به ازسرگیری واردات شمش نیز نسبت داده می‌شود. یک تاجر فولاد اردنی به متال اکسپرت گفت: «پیش از تشدید اخیر تنش‌ها در منطقه، ایران ارسال شمش از طریق زمینی را آغاز کرده بود و تاکنون محموله‌ها به دو کارخانه رسیده است. در حال حاضر قیمت شمش ایران حدود ۵۰۰ تا ۵۱۵ دلار به ازای هر تن تحویل کارخانه است. هزینه حمل و عوارض ترانزیت عراق نیز حدود ۲۵ دلار به ازای هر تن برآورد می‌شود.»

در چنین شرایطی، قیمت قراضه وارداتی نیز ۱۵ تا ۲۰ دینار (۲۱ تا ۲۸ دلار) در هر تن کاهش یافته است. قیمت مواد اولیه در حال حاضر حدود ۱۹۰ تا ۲۰۰ دینار به ازای هر تن (۲۶۸ تا ۲۸۲ دلار) تحویل کارخانه گزارش می‌شود. در عین حال، افت بیشتر قیمت میلگرد به دلیل مشکلات عرضه محدود شده است. صنعت فولاد اردن اخیراً پس از چند حادثه در برخی واحدهای تولیدی با چالش‌هایی روبه‌رو شده است. به گفته یک منبع آگاه، «در یک کارخانه ذوب دو نفر جان خود را از دست دادند و سپس در کارخانه دیگری آتش‌سوزی بزرگی در محوطه قراضه رخ داد. در نتیجه، مقامات دولتی بازرسی گسترده‌ای را آغاز کردند. سه کارخانه به طور موقت تعطیل شده‌اند، برخی اخطار دریافت کرده‌اند و تعدادی نیز پس از انجام تعمیرات و رفع نواقص دوباره فعالیت خود را آغاز کرده‌اند.»

بازار سنگ‌آهن در انتظار محرک جدید

بازار سنگ‌آهن در حال حاضر در مدار ۱۰۰ دلاری در نوسان است. فشار عرضه (با افزایش محموله‌های استرالیا و راه‌اندازی پروژه سیماندو) و ضعف تقاضا (به دلیل رکود در بخش ساخت‌وساز چین و کاهش حاشیه سود فولادسازان) دو عاملی هستند که قیمت‌ها را پایین نگه داشته‌اند. در همین حال، بازار با احتیاط تحولات مربوط به احتمال اعتصاب کارگران در بندر هدلند استرالیا را دنبال می‌کند که می‌تواند به طور موقت عرضه را مختل کند. با این حال، بسیاری از فعالان بازار معتقدند عوامل بنیادی برای رشد پایدار قیمت‌ها کافی نیست. در منطقه، ازسرگیری واردات شمش ایران به اردن، باعث کاهش قیمت میلگرد در این کشور شده است، هرچند حوادث اخیر در واحدهای صنعتی، عرضه را محدود کرده است. آینده بازار سنگ‌آهن و فولاد به شدت به دو عامل بستگی دارد: اول، تحولات سیاسی و توافق ایران و آمریکا (که می‌تواند مسیرهای تجاری را بازگشایی کند) و دوم، سیاست‌های اقتصادی چین (به عنوان بزرگترین مصرف‌کننده فولاد جهان). تا روشن شدن این دو متغیر، بازار احتمالاً در همین محدوده‌ها در نوسان خواهد بود. سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت فولاد باید این متغیرها را به دقت رصد کنند.