خواسته معترضان ایران چیست در شرایطی که وضعیت معیشتی مردم خراب است اما برخی مطالبات سیاسی برای رفع رانت و مشکلات را مطرح می کنند .

به گزارش سرمایه فردا، در حال حاضر اعتراضات معیشتی در ایران آغاز شده است این مسأله منجر شده بار دیگر کشورهای غربی نسبت به برخورد حکومت با معترضان را مورد شماتت قرار دادند درحالی که مسئولان در ایران تاکید کرده‌اند که ایران با معترضان هیچگونه برخوردی نمی کند و آن را حق قانونی مردم می دانند اما عواملی در ایران که مرتبط با موساد و آمریکا هستند با اغتشاش و آسیب به اموال عمومی و مردم منجر به برعکس زدن نظم عمومی شده‌اند. از این رو دولت با تفکیک اغتشاشگر و معترض با کسانی که اسلوب به پا کرده‌اند برخورد خواهد شد. گزارشها حکایت از این دارد که از نیرو انتظامی و بسیج افرادی کشته شده‌اند و در مقابل نیز تعدادی از معترضان مجروح یا کشته شده‌اند. همین مسأله نشان می‌دهد که شرایط سیاسی و اقتصادی ایران نیازمند تغییراتی است.

البته برخی مسئولان در روزهای اخیر اعلام کرده‌اند معترضان باید به دولت فرصت بدهند تا بتواند ثبات اقتصادی ایجاد کند، اما بسیاری از کارشناسان سیاسی معتقدند که ساختارها و رویکردهای سیاسی نیز باید با در نظر گرفتن منافع ملی تغییر کند. یکی از مسائل که این روزها پرداخت می‌شود وضعیت دموکراسی در ایران است، برخی این موضوع را از آن جهت زیر سوال می برد که ساختار حاکمیت در ایران مشابه نظام‌های توتالیتر است.

 چند روز اخیر اعتراضات مردم به مشکلات اقتصادی اوج گرفته است حتی با وجود اینکه دولت کالابرگ ماهانه هر نفر را یک میلیون کرده است، اما مردم معتقدند که میزان افزایش هزینه ها با کالابرگ همخوانی ندارد و این یک واقعیت عینی است. اما مشکل از آنجایی شروع می شود که گروه های از معاندان نسبت به اعتراضات مردم سواستفاده کرده اند و حتی باعث آسیب وارد کردن به اموال عمومی و حتی خسارت به مغازه های مردم شده اند و این بزرگترین چالش برای احقاق مطالبات مردم است.

در شرایط کنونی یکی از مهمترین چالش های اقتصادی کشور گرانفروشی است یعنی بسیاری کالاها را با قیمت قبلی احتکار کرده اند و حالا با نرخ های جدید به بازار عرضه کرده اند. به طور قطع وقتی مردم دو هفته اخیر نمی توانستند روغن تهیه کنند نسبت به افزایش عرضه روغن بعد از افزایش قیمت معترض هستند. از یک سو سازمان حمایت، تعزیرات و اتحادیه مربوطه باید پاسخگو باشد چرا نباید روغن در بازار وجود داشته باشد وقتی که محصولاتی تولیدی با مواد اولیه ای تهیه شده اند که پیش از این ارز ۲۸۵۰۰ تومانی دریافت کرده است.

آیا سازمان تعزیرات نباید نسبت به تغییر قیمت محصولات تولیدی قبل اقدامی کند؟ اگر مردم شاهد این بودند که در دو هفته گذشته انبارهای احتکاری پلمب شده اند قطعا امروز به این شدت اعتراض نداشتند. درواقع مردم از این انفعال دولت و اینکه معیشت مردم به حال خود رها شده است نگرانند و اینکه با این وضعیت قرار است چه اتفاقی در سال اینده رخ دهد؟ در شرایط کنونی که دولت چند هفته قیمت ارز ترجیحی را حذف کرده شاهد این هستیم که روغن در بازار نیست و حالا که قیمت ها گران شده کم کم عرضه ها در بازار نمود پیدا کرده است. از طرف دیگر بسیاری از واحدهای تولیدی و عرضه کننده محصولات دیگر که به نوعی از روغن به عنوان مواد اولیه استفاده می کنند از این وضعیت سواستفاده کرده اند تا بتوانند محصولات خود را گرانتر بفروشند. به طور نمی توان نسبت به کم کاری دستگاه های نظارتی چشم پوشی کرد. شاید اگر این سازمان ها به درستی عمل می کردند امروز بسیاری از مشکلات موج.ود در بازار نمود پیدا نمی کرد.

از طرف دیگر بانک مرکزی نیز نتوانسته است نوسانات ارزی را کاهش دهد، در شریطی که دولت وعده داده که ارز را تک نرخی می کند تا از نوسانات ارزی جلوگیری کند و به نوعی رانت ها را از بین ببرد، اما این مساله به درستی مدیریت نشده است و شاهد این هستیم که همچنان ارز در یک موج صعودی قرار دارد که البته می تواند بخشی از این مساله تحت تاثیر جو روانی باشد یا حتی این سناریوها که معاندان دست به کار شده اند تا بازار ارز همچنان در یک موج صعودی بماند و از این طریق ناراضایتی ها  بیشتر شود. آیا در چنین شرایطی باید بانک مرکزی باید همچنان کم کار باشد؟

اولویت دولت باید سامان دادن به اقتصاد باشد

به طور قطع در مقطع کنونی نخستین اولویت دولت باید سامان دادن به اقتصاد باشد اگر شرایط اقتصادی به ثبات برسد و کاسب احساس کند نوسانات ارزی بر فعالیت اقتصادی آن تاثیری ندارد قطعا متوجه می شود که تا حدودی اعتراضات ان نتیجه داده است به همین دلیل به فعالیت خود بر می گردد و حتی شاید نسبت به ادامه اعتراضات نیز انتقاد کند. چراکه در حال حاضر بسیاری از مردم از نظر معیشتی نمی توانند در بازه زمانی طولاتی مدت فعالیت خود را متوقف کنند چراکه برخی از آنها مغازه  را اجاره کرده اند یا اجناس خود را به صورت چکی دریافت کرده اند. به همین دلیل مساله این است که دولت چگونه نسبت به این اعتراضات واکنش نشان می دهد و اینکه چقدر سیاست های درستی در اقتصاد اتخاذ می کند.

بنابراین در حال حاضر وزارت صنعت، معدن و تجارت، ستاد تنظیم بازار، سازمان تعزیرات، اتحادیه های هر یک از کالاهای که امروز در بازار نیستند باید پاسخگو باشند؟ آیا واردات کمتر اتفاق افتاده یا اینکه مسئولان چشم خود را روی احتکار بسشته اند؟ اگر این مسئولان به دلیل کم کاری پاسخگو شوند مردم می بینند که دولت نسبت به معیشت آنها حساس است در غیر اینصورت مککن است که اعتراضات ادامه داشته باشد.

ویژگی نظام‌های توتالیتر

نظام‌های توتالیتر، یعنی آن‌هایی که قدرت سیاسی را به‌طور کامل در دست یک حزب یا رهبر واحد می‌گذارند و تقریباً هیچ فضای سیاسی، اجتماعی یا فردی برای مخالفت باقی نمی‌گذارند، چند ویژگی مشخص دارند که آن‌ها را از سایر نظام‌ها متمایز می‌کند:

 

تمرکز مطلق قدرت:

تمام ارکان حکومت تحت کنترل حزب یا رهبر هستند و هیچ نهاد مستقل واقعی وجود ندارد. تصمیمات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی از بالا به پایین هدایت می‌شوند.

 

ایدئولوژی غالب:

حکومت یک ایدئولوژی رسمی و غالب را به شهروندان تحمیل می‌کند و از آن به‌عنوان ابزار مشروعیت بخشیدن به قدرت خود استفاده می‌کند. مخالفان معمولاً به عنوان تهدید به امنیت یا وحدت کشور معرفی می‌شوند.

 

کنترل کامل جامعه و رسانه‌ها:

آزادی مطبوعات، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی محدود یا کاملاً سرکوب می‌شود. اطلاعات تحت سانسور است و تبلیغات گسترده برای ترویج ایدئولوژی رسمی انجام می‌شود.

 

سرکوب سیاسی و امنیتی:

استفاده از پلیس مخفی، زندان‌های سیاسی، نظارت گسترده و تهدید فیزیکی یا روانی علیه مخالفان معمول است. ترس ابزاری برای کنترل جامعه است.

 

کنترل زندگی خصوصی:

حکومت تلاش می‌کند بر رفتار فردی شهروندان، عقاید، حتی زندگی خانوادگی و فرهنگی آن‌ها نظارت داشته باشد.

 

رهبر یا شخصیت کاریزماتیک:

معمولاً یک رهبر قوی و کاریزماتیک، محور قدرت است و حتی فراتر از قانون قرار دارد. وفاداری به او با پرستش یا تبلیغات گسترده همراه می‌شود.

 

مشارکت اجباری یا سازمان‌یافته:

مردم اغلب مجبور به شرکت در مراسم، رژه‌ها، انجمن‌ها یا فعالیت‌های حزبی می‌شوند تا وفاداری خود را نشان دهند.

 

سرکوب اقتصاد یا محدودیت اقتصادی کنترل شده:

حتی اگر اقتصاد بازار وجود داشته باشد، حکومت آن را برای اهداف سیاسی کنترل می‌کند و هر گونه استقلال اقتصادی که تهدیدی برای قدرت مرکزی باشد، محدود می‌شود.

اگر بخواهیم ساده بگوییم، نظام توتالیتر چیزی شبیه یک «کشور-شرکت بزرگ» است که رهبرش رئیس و ایدئولوژی‌اش قانون نانوشته همه‌چیز است، و شهروندان عملاً کارمندانی هستند که یا اطاعت می‌کنند یا با خطر سرکوب مواجه می‌شوند.

اعتراضات سالهای اخیر در ایران نشان داد که ایران در مسیر دموکراسی حرکت کرده است. چراکه بعد از اعتراضات زن، زندگی و آزادی حجاب در ایران تا حدودی آزاد شده و عملا اجرا طرح حجاب و عفاف نیز از دستور کار خارج شده است.