پنجشنبه ۹ بهمن ۱۴۰۴
افشای فهرست جدیدی از مجتمعهای تجاری ناایمن در تهران، بار دیگر زنگ خطر را برای ایمنی شهری به صدا درآورده است. با وجود کاهش تعداد ساختمانهای بحرانی از ۱۲۹ به ۶۰ مورد، هنوز بیش از ۷۸ هزار ساختمان ناایمن در پایتخت شناسایی شدهاند از بیمارستانها تا بازارهای پررفتوآمد. پرسش بیپاسخ این است: چرا با وجود هشدارها، این مراکز همچنان فعالاند و چه کسی مسئول فاجعه احتمالی بعدی خواهد بود؟
به گزارش سرمایه فردا، در شهری که خاطره تلخ پلاسکو هنوز فراموش نشده، فهرست بلندبالای ساختمانهای ناایمن تهران، بهویژه مراکز تجاری و درمانی، به کابوسی تکراری بدل شده است. از برجها و پاساژهای پررفتوآمد تا بیمارستانهایی که روزانه میزبان هزاران بیمارند، همگی در لیست اخطار قرار دارند اما همچنان بیوقفه فعالیت میکنند. این وضعیت، نهتنها ایمنی شهروندان را تهدید میکند، بلکه نشاندهنده شکاف عمیق میان هشدارهای رسمی و اراده اجرایی برای پیشگیری از فاجعهای بزرگتر است. در حالی که آمارها از کاهش ساختمانهای بحرانی خبر میدهند، واقعیت این است که تهران هنوز زیر سایه ناایمنی نفس میکشد.
در شهری که خاطره تلخ پلاسکو هنوز فراموش نشده، فهرست بلندبالای ساختمانهای ناایمن تهران، بهویژه مراکز تجاری و درمانی، به کابوسی تکراری بدل شده است. از برجها و پاساژهای پررفتوآمد تا بیمارستانهایی که روزانه میزبان هزاران بیمارند، همگی در لیست اخطار قرار دارند اما همچنان بیوقفه فعالیت میکنند. این وضعیت، نهتنها ایمنی شهروندان را تهدید میکند، بلکه نشاندهنده شکاف عمیق میان هشدارهای رسمی و اراده اجرایی برای پیشگیری از فاجعهای بزرگتر است. در حالی که آمارها از کاهش ساختمانهای بحرانی خبر میدهند، واقعیت این است که تهران هنوز زیر سایه ناایمنی نفس میکشد.
این روزها افشای اسامی مجتمع های تجاری ناایمن پایتخت با حاشیه های فراوانی روبرو بوده است. این در حالی است که نام همه این مجتمع ها در لیست اسامی منتشر شده از سوی دستگاه قضا در سال ۱۴۰۲ نیز قرار داشته است!.
همین چند وقت قبل بود که مهدی بابایی، رییس کمیته ایمنی شورای شهر اعلام کرد که آمار ۱۲۹ ساختمان بحرانی در ابتدای دوره ششم مدیریت شهری، امروز به ۵۶ ساختمان رسیده است و برنامهمان این است که تعداد ساختمانهای بحرانی را به صفر برسانیم.
بعد از آن اما کامران عبدولی، معاون پیشگیری سازمان آتشنشانی تهران نیز به این موضوع اشاره کرده و به طور خاص اشاره ای داشت به نام ۲۱ مجتمع تجاری یزرگ نا ایمن. وی در این زمینه گفت: مراکز متعددی در مناطق مختلف تهران به دلیل نواقص ایمنی شناسایی و مشمول اخطار شدهاند. از جمله این موارد میتوان به بازارچه سنتی ستارخان، برج بهاران، مجتمع خلیج فارس ۲، مجتمع تجاری یادگار، مجتمع تجاری پارکینگ توحید، پاساژ ناهید، برج ولیعصر، مجتمع تجاری بوستان منطقه ۵، برج نگین رضا، مجتمع ونکپارک، پاساژ میلاد قائم، پاساژ مهستان، سرای وحید، سرای حاج ملاعلی، در بازار حمام قبله، سرای باغچه (اگوله)، پاساژ بلور، پاساژ صفوی، پاساژ امین، بازار گل امام رضا، بازار گل محلاتی و پاساژ زنجانی اشاره کرد.
به گفته وی، این مراکز عمدتاً کاربری تجاری دارند و در بازدیدهای دورهای مشکلات ایمنی آنها احصا شده است. علاوه بر این، دو مرکز اقامتی نیز در مناطق ۱۸ و ۱۹ واقع شدهاند که اخطار دریافت کردهاند.
اما ساختمان های نا ایمن تهران فقط محدود به این چند بنا نیست. بنا براعلام معاون پیشگیری سازمان آتشنشانی تهران از شناسایی ۷۸ هزار و ۹۰۹ ساختمان ناایمن در پایتخت قرار دارد. براین اساس بیشترین تعداد این ساختمانها مربوط به واحدهای تجاری با ۲۸ هزار و ۳۵۴ ساختمان است. بعد از آنهم ساختمانهای مسکونی و اداری بیشترین آمار ساختمان های نا ایمن را به خود اختصاص داده اند. همچنین از بین سایر ساختمانها، ۴۸۰۰ واحد صنعتی، تعدادی واحد درمانی، ۴۹۴۶ انبار و ۴۴۹۶ ساختمان تجمعی با کاربریهای مختلف هستند.
وی همچنین مدعی شده که تعداد ساختمانهای بحرانی در ابتدای سال گذشته ۱۲۹ مورد بوده که این تعداد، در یک سال و نیم گذشته به ۶۰ مورد کاهش یافته که البته این لیست نیز همچنان در دستور کار سازمان آتش نشانی قرار دارند و اقدامات قانونی و قضایی برای آنها انجام شده است.
از سویی بر اساس گزارش های منتشر شده در مورد ساختمان نا ایمن تهران، بخش عمده ساختمانهای بحرانی، تجاری هستند که اغلب در بازار تهران قرار دارند. در این خصوص از مجموع ۶۰ ساختمان بحرانی، ۳۴ مورد ساختمان تجاری، ۱۳ ساختمان مسکونی قدیمی، دو مرکز اقامتی، دو انبار و چهار بیمارستان وجود دارد. بیمارستانهای یاد شده نیز شامل یافتآباد، سینا، امام خمینی(ره) و حضرت رسول اکرم هستند که تاکنون آنها همکاری لازم برای ایمنسازی را نداشتهاند.
اما در عین حال اقدامات قابل توجهی نیز در مورد ایمن سازی این بناها صورت گرفته یا در حال انجام است. به گفته عبدولی ، شهرداران نواحی مسئول پیگیری ساختمانهای نا ایمن تحت پوشش خود هستند. در همین راستا، بسیاری از این ساختمانها در حال عقد قرارداد با شرکتهای پیمانکاری برای نصب سیستمهای اعلام و اطفای حریق و ایمنسازی برق و سایر اقدامات ایمنی هستند.
با این حال هنوز هیچ مسئولی به این سوال پاسخ نداده که چطور مجتمع های عظیم تجاری و درمانی که روزانه هزاران نفر بیمار و دیگر شهروندان در آن تردد دارند، همچنان باز هستند و به فعالیت خود ادامه می دهند؟! ساختمان هایی که در صورت بروز حادثه در هر کدام از آنها، ممکن است فاجعه ای به مراتب عظیم تر از پلاسکو رخ دهد.
طبق استانداردهای جهانی، یک ساختمان در حین ساخت حتی اگر یک مصدوم داشته باشد، جزو ساختمانهای ناایمن محسوب میشود، اما متاسفانه در کشور ما سالانه دو هزار نفر براساس حوادث ساختمانی جان خود را از دست میدهند. این نشان میدهد که ساخت و سازهای غیر اصولی مسئله تابآوری در شهرها را به چالش میکشد.
در کل کشور ۱۳۴ هزار ساختمان نا ایمن وجود دارد که ضروری است فکری جدی به حال آنها شود. با مروری بر اخبار ساختمانهای نا ایمن ناخودآگاه ۹ سال قبل و ساختمان پلاسکو در خیابان جمهوری تهران برایمان تداعی میشود که جزو نخستین بلند مرتبههای تهران بود، اما نخستین ساختمانی نبود که طعمه بیتوجهی به تذکرها و اخطارها شد. اتفاقی که قلب تهران را به درد آورد و بالغ بر ۱۰ میلیون نفر را عزادار کرد.
مسئله ساختمانهای نا ایمن به قدری مهم است که سازمانها و دستگاههای ناظر متعددی روی آن نظر میدهند اما سازمانی که چوب بیتوجهی سایرین را میخورد سازمان آتشنشانی است.
کامران عبدولی، معاون پیشگیری و حفاظت از حریق سازمان آتشنشانی تهران معتقد است که در گذشته به دلیل نبود آئیننامههای دقیق ایمنی، بسیاری از ساختمانها بدون رعایت استانداردهای ایمنی ساخته شدهاند و به دلیل اینکه در شهر تهران لیست جامع و دقیقی از ساختمانهای دولتی و خصوصی در دست نبود، سازمان آتشنشانی با طرح «نظام بازرسی ایمنی ساختمانها» تاکنون حدود ۸۰ هزار ساختمان ناایمن شناسایی کرده است که از این تعداد، نزدیک به ۵۰ هزار ساختمان در رده میانخطر، حدود ۳ هزار ساختمان کمخطر و حدود ۲۷ هزار ساختمان پرخطر قرار دارند.
اطلاع از وضعیت ایمنی ساختمانها در تهران برای پیشگیری از خطرات زلزله و آتشسوزی بسیار حائز اهمیت است. با شناسایی ساختمانهای ناایمن و تعیین وضعیت آنها، افراد میتوانند از تهدیدات جدی جلوگیری و محل زندگی یا کار خود را با اطمینان بیشتری انتخاب کنند.
در مهرماه ۱۴۰۴، مراکز متعددی در مناطق مختلف تهران به دلیل نقص ایمنی شناسایی و مشمول اخطار شدند که از جمله این موارد میتوان به بازارچه سنتی ستارخان، برج بهاران، مجتمع خلیج فارس ۲، مجتمع تجاری یادگار، مجتمع تجاری پارکینگ توحید، پاساژ ناهید، برج ولیعصر، مجتمع تجاری بوستان منطقه ۵، برج نگین رضا، مجتمع ونکپارک، پاساژ میلاد قائم، پاساژ مهستان، سرای وحید، سرای حاج ملاعلی، در بازار حمام قبله، سرای باغچه (اگوله)، پاساژ بلور، پاساژ صفوی، پاساژ امین، بازار گل امام رضا (ع)، بازار گل محلاتی و پاساژ زنجانی اشاره کرد که اگر این مراکز در مهلت قانونی اقدامی نکنند پس از مرحله اخطار، نصب پلاکارد ناایمنی و در نهایت قطع انشعابات در دستور کار قرار خواهد گرفت.
با نگاهی به بررسیهای صورت گرفته اینطور به نظر میرسد که نقشه پایش فرونشست کشور بهزودی با همکاری دستگاههای ذیربط بهروزرسانی خواهد شد. تا زمان نهایی شدن این نقشه، مرکز تحقیقات موظف است استعلامهای مرتبط با ساختوساز در محدودههای فرونشستی را بررسی کرده و پاسخگو باشد. تاکنون بیش از ۳۵۰ مورد پاسخ استعلام از سوی مرکز در خصوص افزایش محدودههای شهری و پروژههای ساختمانی واقع در عرصههای فرونشستی ارائه شده است.
مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران با اشاره به سالروز حادثه پلاسکو میگوید؛ برای مردمی که در ساختمانهای ناایمن کار میکنند این حادثه درس عبرت است؛ با این حال متاسفانه باز هم ساختمان ناایمن وجود دارد. اگرچه مثل پلاسکو دیگر نداریم اما وضعیت ایمنی بازار هم مطرح و آنجا خطرناک است و خدا نکند اتفاقی در بازار رخ دهد. وی تاکید میکند؛ قوه قضائیه، شورا و شهرداری و مردم نباید از این خطر بگذرند.
گرچه از پلاسکو به عنوان یکی از تلخترین حوادث آتشسوزی در ایران یاد میشود اما همین حادثه به یکی از نقاط عطف بحث ایمنی ساختمانها و کارگاههای تجاری در ایران تبدیل شد؛ چرا که کارشناسان ضعف سیستمهای ایمنی، عدم وجود تجهیزات کافی برای کنترل حریق و نقایص جدی در رعایت استانداردهای ایمنی را از عوامل موثر در شدت فاجعه دانستند.
قدرتالله محمدی، مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران با اشاره به حادثه تلخ پلاسکو معتقد است که ما جور کم توجهی و بیتوجهی دیگران را با جان و دل میخریم و مراقبت میکنیم که به شهروندان آسیبی وارد نشود.
وی با ذکر اینکه از این دست پلاسکوهای ناایمن در تهران زیاد داریم، گفته است، بر اثر بیتوجهی و نادیده گرفتن استانداردهای ایمنی ممکن است هرلحظه این اتفاق برای آنها نیز رخ دهد.
۵۴ پلاسکو در تهران
ولی در پایتخت چند ساختمان دیگر مانند پلاسکو وجود دارد که نیازمند ایمن سازی است؟ براساس گزارشهای منتشر شده ۱۲۹ ساختمان پرخطر در تهران شناسایی شده بودند که حالا به گفته محمدی با فشارهایی که از سوی آتشنشانی به آنها وارد شده، این آمار به ۵۴ مورد رسیده که ۴ مورد از آنها جزو مراکز درمانی هستند. بیمارستان حضرت رسول و بیمارستان امامخمینی از جمله مراکز درمانی پرخطر هستند. این ۴ مرکز درمانی تازه کار ایمنی را شروع کردند، اما کار کُند پیش میرود.
محمدی همچنین با ذکر اینکه بخشی از ساختمانهای ناامین نیز صنعتی هستند و کارخانه نیز در بین آنها قرار دارد اعلام کرده که بخشی نیز پاساژها هستند و آخرین گروه شامل مسکونی میشود. در بخش مسکونیها مشکل بسیاری داریم چرا که همکاری بسیار کم است.
در نتیجه رخدادهای غمباری مثل پلاسکو انتظار میرود که سایر دستگاههای ذیربط با نظارت عالیه و الزامات قانونی، مالکان را نسبت به مقاوم سازی ساختمانها تحت فشار قرار دهند تا در آینده با توجه به تعداد انبوه ساختمانهای نا ایمن در تهران و سایر شهرها شاهد اتفاقات فاجعه بار با ابعاد به مراتب گستردهتر از ساختمان پلاسکو نباشیم.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا