به گزارش سرمایه فردا، در روزهایی که دلار از سقفهای ۱۸۰ هزار تومانی به محدوده ۱۶۰ هزار تومان عقبنشینی کرده، یک سوال اساسی ذهن سرمایهگذاران را درگیر کرده است: «ارزش واقعی دلار چقدر است؟» محاسبات جدید بر اساس رشد نقدینگی و تولید ناخالص داخلی، پاسخ جالبی به این سوال میدهد. طبق فرمولهای اقتصادی، ارزش ذاتی دلار در پایان خرداد ۱۴۰۵ حدود ۱۵۵ تا ۱۶۵ هزار تومان برآورد میشود. اما قیمت بازار لزوماً منطبق بر ارزش نیست. در کوتاهمدت، انتظارات مثبت (خبر توافق) یا منفی (بازگشت جنگ) میتوانند قیمت را از ارزش ذاتی دور کنند. اما در میانمدت، «قیمت همیشه به سمت ارزش ذاتی بازمیگردد». در این گزارش، سناریوهای مختلف برای نرخ دلار در پایان سال ۱۴۰۵ را بر اساس رشد نقدینگی و GDP بررسی میکنیم و تفاوت رویکرد «تریدر» و «سرمایهگذار» را توضیح میدهیم.
بر اساس فرمولها و محاسبات اقتصادی، ارزش ذاتی دلار را میتوان از نسبت «نقدینگی» به «تولید ناخالص داخلی (GDP)» و با در نظر گرفتن «نرخ ارز» استخراج کرد. اگر عدد نقدینگی پایان سال ۱۴۰۴ را حدود ۱۷,۰۰۰ همت (هزار میلیارد تومان) در نظر بگیریم و فرض کنیم رشد نقدینگی ماهانه حدود ۵ درصد تا پایان سال ۱۴۰۵ ادامه یابد، نقدینگی به حدود ۳۰,۰۰۰ همت خواهد رسید. این یک سناریوی خوشبینانه است (چون رشد نقدینگی ۵ درصد ماهانه بسیار بالاست). در این حالت، با فرض ثابت ماندن تولید ناخالص داخلی (یا رشد اندک آن)، ارزش ذاتی دلار در کریدور ۲۴۰ تا ۲۸۰ هزار تومان قرار خواهد گرفت.
اما اگر «رشد منفی تولید ناخالص داخلی» را نیز در محاسبه دخیل کنیم، سناریو متفاوت میشود. رشد منفی GDP به معنای کاهش عرضه کل کالاها و خدمات در اقتصاد است. وقتی نقدینگی بالا میرود و تولید پایین میآید، فشار تورمی دوچندان میشود و ارزش پول ملی سریعتر کاهش مییابد. در این حالت، عدد ۳۰۰ تا ۳۳۰ هزار تومان برای دلار نیز قابل استخراج است.
«بر اساس این محاسبات، در پایان خرداد ۱۴۰۵، ارزش ذاتی دلار حدود ۱۵۵ تا ۱۶۵ هزار تومان به دست میآید.» یعنی در حال حاضر (با دلار حدود ۱۶۲ هزار تومانی)، قیمت بازار تقریباً با ارزش ذاتی همخوانی دارد. اما این به معنای توقف رشد دلار نیست. ارزش ذاتی در حال افزایش است و اگر نقدینگی به رشد خود ادامه دهد و GDP بهبود نیابد، این عدد به سرعت به سمت ۲۴۰-۲۸۰ هزار تومان حرکت خواهد کرد.
نکته مهم این است که «قیمت در بازار لزوماً منطبق بر ارزش نیست و میتواند در کوتاهمدت بر اساس انتظارات مثبت یا منفی، تلورانسی در انحراف از ارزش ذاتی ایجاد کند.» به عبارت دیگر، اخبار سیاسی، جو روانی بازار، و ورود و خروج سرمایهگذاران میتواند قیمت دلار را برای چند هفته یا چند ماه از ارزش ذاتی دور کند.
«اما در میانمدت، قیمت همیشه به سمت ارزش ذاتی میل خواهد کرد.» این یک قانون تقریباً تغییرناپذیر در اقتصاد است. اگر قیمت دلار بالاتر از ارزش ذاتی خود برود (حباب)، دیر یا زود اصلاح میکند و به ارزش ذاتی بازمیگردد. اگر پایینتر از ارزش ذاتی باشد (حباب منفی)، بازار آن را تصحیح میکند و قیمت بالا میرود.
«تریدرهای موفق افرادی هستند که از این انحرافات ارزش از قیمت سود میبرند.» آنها در کوتاهمدت، بر اساس اخبار و احساسات بازار، خرید و فروش میکنند و از نوسانات قیمت سود میبرند. مثلاً اگر دلار به دلیل خبر توافق به ۱۵۵ هزار تومان برسد (پایینتر از ارزش ذاتی ۱۶۰ هزار تومانی)، تریدرها ممکن است اقدام به خرید کنند و با بازگشت قیمت به سطح ارزش ذاتی، سود کنند.
«سرمایهگذاران موفق افرادی هستند که دارایی را وقتی قیمت زیر ارزش دارد، خریداری میکنند تا رسیدن به ارزش، و در حباب مثبت ورای ارزش آن را میفروشند.» این افراد نگاه بلندمدتتری دارند. آنها زمانی که بازار دچار ترس و فروش هیجانی میشود و قیمت دلار به زیر ارزش ذاتی میرسد، اقدام به خرید میکنند و تا زمانی که قیمت به ارزش ذاتی و سپس به حباب مثبت برسد، صبر میکنند. سپس در اوج هیجان (زمانی که همه انتظار رشد بیشتر دارند) میفروشند.
با توجه به محاسبات فوق، سه سناریو برای نرخ دلار در ماههای آینده قابل تصور است:
سناریوی اول (بدون تغییرات اساسی): اگر وضعیت فعلی (نه جنگ، نه صلح) ادامه یابد و رشد نقدینگی و GDP به روال فعلی باشد، ارزش ذاتی دلار به تدریج افزایش خواهد یافت. در این سناریو، قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۵ به محدوده ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان خواهد رسید. (سناریوی محتمل)
سناریوی دوم (توافق و بهبود اقتصاد): اگر توافق حاصل شود، تحریمها کاهش یابد، و تولید نفت و صادرات افزایش پیدا کند، رشد نقدینگی ممکن است کنترل شود و GDP بهبود یابد. در این حالت، ارزش ذاتی دلار با سرعت کمتری افزایش مییابد و قیمت دلار در محدوده ۱۵۰ تا ۱۷۰ هزار تومان باقی میماند. (سناریوی خوشبینانه)
سناریوی سوم (تشدید تنش و جنگ): اگر جنگ دوباره شروع شود، محاصره دریایی تشدید گردد، و صادرات نفت به صفر برسد، رشد نقدینگی جهش میکند و GDP سقوط میکند. در این حالت، ارزش ذاتی دلار به سرعت به سمت ۲۴۰-۲۸۰ هزار تومان (و حتی ۳۰۰-۳۳۰ هزار تومان در صورت رشد منفی GDP) حرکت میکند. (سناریوی بدبینانه)
ارزش ذاتی دلار در حال حاضر حدود ۱۵۵ تا ۱۶۵ هزار تومان است و قیمت بازار نیز در همین محدوده در حال نوسان است. اما این تعادل، شکننده است. اگر نقدینگی به رشد ۵ درصدی ماهانه خود ادامه دهد و GDP بهبود نیابد، ارزش ذاتی دلار به سرعت به سمت ۲۴۰-۲۸۰ هزار تومان و در سناریوی بدبینانه به ۳۰۰-۳۳۰ هزار تومان حرکت خواهد کرد. سرمایهگذاران هوشمند باید این محاسبات را مد نظر داشته باشند و تصمیمات خود را بر اساس «ارزش ذاتی»، نه «قیمت لحظهای» اتخاذ کنند. در حال حاضر، دلار در محدوده ارزش ذاتی خود قرار دارد. نه خیلی ارزان است (که خرید را توجیه کند) و نه خیلی گران (که فروش را توجیه کند). صبر کنید تا یا قیمت به زیر ارزش ذاتی برسد (فرصت خرید) و یا بالای ارزش ذاتی برود (فرصت فروش). هیچکس نمیتواند پیشبینی کند که فردا چه اتفاقی میافتد، اما کسانی که ارزش ذاتی را میدانند، همیشه یک قدم جلوتر از دیگران هستند. بازار در کوتاهمدت غیرمنطقی است، اما در بلندمدت همیشه به منطق برمیگردد. و منطق، همان ارزش ذاتی است.
تقلیل دادن تاریخ چند هزار سالهی ایران به دوقطبیِ «حذف یا ماندن» در برابر اسرائیل،…
دولتی که با این ارقام مواجه است، «تا کجا شجاعت حرکت به سمت واقعگرایی قیمتی»…
تا زمانی که تورم مزمن، نوسانات ارزی، تحریمها، و سیاستهای دستوری ادامه دارند، جنگ قیمت…
دولتی که با این ارقام افسانهای چند هزار همتی (رانت بانکی ۵ تا ۷ هزار…
اگر الگوی تاریخی بورس ایران تکرار شود، شاخص کل «سقف شکنی» کرد و حداقل ۲۰…
وقتی بورس بعد از جنگ روند صعودی شروع کند، به دلیل جاماندن بسیاری از سرمایهگذاران…