رضا رهسپار: صنعت گردشگری ایران که زمانی جزو امیدبخشترین بخشهای اقتصادی بود، این روزها در بحرانی عمیق گرفتار شده است. عباس جزایری، مدیرعامل یک آژانس گردشگری، درباره وضعیت فعلی آژانسهای هواپیمایی و چالشهای بیسابقه این حوزه به «هفت صبح» توضیح میدهد: «آژانسهای هواپیمایی ایران به سه گروه اصلی تقسیم میشوند. دسته اول بند الف است که مجوزش از سازمان هواپیمایی کشوری است و کار اصلی آن صدور بلیتهای هوایی است. دسته دوم بند ب است که فعالیتش شامل تورهای داخلی و خارجی و ویزاست و دسته سوم بند پ است که مجوزش از سازمان حج و زیارت گرفته و تنها تورهای زیارتی برگزار میکند. آژانس ما در بند ب فعالیت میکند و تخصص ما تورهای اروپایی و بهویژه تورهای تجاری و نمایشگاهی است.»
جزایری با لحنی جدی ادامه میدهد: «در این سالها سعی کردیم فعالیت خود را تخصصی کنیم. هر آژانس در یک حوزه مشخص کار میکند. برخی فقط مشهد و کیش میروند، برخی تورهای آسیایی برگزار میکنند و بعضی دیگر روی اروپا تمرکز دارند. ما در حوزه شینگن، تورهای تجاری و نمایشگاهی را هدف قرار دادهایم و بیشتر با کشور آلمان ارتباط داشتیم، اما کرونا و اتفاقات بعد از آن، کل بازار را مختل کرد.»
جزایری مشکلات دوران کرونا را اینگونه تشریح میکند: «آژانسها جزو اولین کسبوکارهایی بودند که ضربه خوردند. بعد از کرونا هم اتفاقات متعددی افتاد. سانحه هواپیمای اوکراینی، بسته شدن سفارتخانهها و محدودیتهای سیاسی فعالیتها را فلج کرد. قطع اینترنت بینالملل هم به آژانسهای ما که باید هتل رزرو کنند، پرواز بگیرند، با سفارتخانهها هماهنگ شوند و کارت نمایشگاه تهیه کنند، ضربه بزرگی زد. بدون اینترنت، تمام فرآیندها عملاً متوقف شد.»
وی درباره تأثیر قطعی اینترنت بینالملل توضیح میدهد: «از خرداد تا پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۸۰ روز اینترنت بینالملل نداشتیم. برای آژانسی که روی تورهای اروپایی تخصص دارد، هر روز بدون اینترنت، یعنی از دست رفتن فرصتهای تجاری و نمایشگاهی. نمایشگاههایی مثل مدیکا، اینترپک و نمایشگاه پلاستیک را از دست دادیم. حتی وقتی سفارتها دوباره باز شدند، وقتها لغو شده بود و روند صدور ویزا به تعویق افتاد. این یعنی ما فرصتهای حضور در بزرگترین رویدادهای تجاری اروپا را از دست دادیم.»
جزایری ادامه میدهد: «مشکل تنها اروپا نیست. سایر مقاصد مثل ترکیه، چین، کره و ژاپن هم تحت تأثیر قرار گرفتند. حتی آژانسهایی که در این کشورها فعالیت میکردند، نتوانستند به دلیل محدودیتهای اینترنت و زیرساخت، تورهای خود را بهطور کامل برگزار کنند.»
به گفته جزایری، کاهش فعالیت اقتصادی و درآمد مردم پس از کرونا، فعالیتهای آژانسها را به شدت محدود کرد: «مسافرها بسیار کم شدند. شرکتها دیگر در نمایشگاههای خارجی سرمایهگذاری نمیکردند، افراد برای سفر تفریحی هزینه نمیدادند و حتی سفرهای تجاری کاهش یافت. تورهای نمایشگاهی اروپا که بخش اصلی فعالیت ما بود، تقریباً متوقف شد. این کاهش مسافر باعث شد بسیاری از آژانسها، از جمله ما، مجبور شوند بخشی از کارمندان خود را تعدیل کنند.»
وی درباره فشار مالیاتی میگوید: «مالیات و بیمه سنگین است. حتی در زمانی که آژانسها فعالیت چندانی نداشتند، دولت انتظار داشت مالیات و بدهیهای گذشته تسویه شود. بسیاری از آژانسها اکنون تنها چند نفر کارمند نگه داشتهاند تا پول مشتریان را بازگردانند. در حالی که رسانهها میگویند پول دست آژانسهاست، واقعیت این است که این وجوه نزد هتلها و شرکتهای هواپیمایی است و بازگرداندن آن عملاً امکانپذیر نیست.»
جزایری تأکید میکند: «در دنیا بعد از کرونا، بسیاری از کشورها میلیاردها دلار به گردشگری تزریق کردند. ایران تنها وامهایی با سود بالا ارائه داد که فشار مالی آژانسها را افزایش داد و فعالیت آنها را محدود کرد. شرایط کنونی باعث شده بسیاری از آژانسها عملاً نیمهتعطیل باشند و بازار گردشگری در حالت رکود کامل باقی بماند.»
او پیشنهاد میدهد: «برای بازسازی گردشگری، دولت باید بخشی از بدهیها و مالیاتهای گذشته را بخشوده و یک دوره تنفس دهساله به آژانسها بدهد تا بتوانند نیروهای خود را بازگردانند و بازار دوباره سرپا شود. بدون این حمایت، آینده گردشگری ایران نامطمئن خواهد بود.»
جزایری درباره اهمیت اینترنت بینالملل اضافه میکند: «در بخش اروپا، بدون اینترنت نمیتوانیم با هتلها، خطوط هوایی و سفارتها هماهنگ کنیم. حتی یک روز قطع اینترنت باعث از دست رفتن فرصتهای مهم تجاری میشود. این محدودیتها نه تنها فعالیت آژانسها را متوقف کرده، بلکه اعتماد مشتریان به صنعت گردشگری ایران را نیز کاهش داده است.»وی نتیجه میگیرد: «گردشگری ایران تحت تأثیر ترکیبی از کرونا، تحریمها، جنگ و محدودیتهای زیرساختی، در معرض خطر نابودی است. بدون حمایت فوری و سیاستگذاری هوشمندانه، آژانسها مجبور به تعطیلی گسترده خواهند شد و سرمایه انسانی و اقتصادی از دست خواهد رفت.»
جزایری به تجربه عملیاتی آژانس خود اشاره میکند: «ما تورهای تجاری اروپا را در شرایطی برگزار میکردیم که کوچکترین تأخیر در هماهنگی با سفارتخانهها یا پروازها میتوانست کل برنامه را بهم بریزد. حتی پرداخت هزینهها و بازگرداندن وجوه مشتریان، بدون همکاری هتلها و خطوط هوایی ممکن نیست. دولت باید درک کند که گردشگری یک صنعت حساس است و نمیتوان با روشهای سنتی و فشار مالی، آن را مدیریت کرد.»
او تأکید میکند که ایران در مقایسه با کشورهای دیگر، حمایت مالی کافی از صنعت گردشگری ندارد: «کشورهای دیگر بعد از بحران کرونا یا جنگ، میلیاردها دلار به گردشگری تزریق کردهاند و به ایرلاینها و آژانسها سوبسید میدهند تا بازار احیا شود. در ایران، وامهای کوچک با سود بالا فقط فشار را بیشتر کرده است. این مدل ادامهدار، به نابودی صنعت گردشگری منجر میشود.»
جزایری در پایان هشدار میدهد: «اگر دولت به فکر حمایت نباشد، دهها آژانس کوچک و بزرگ در معرض تعطیلی قرار میگیرند، هزاران نیرو از بازار کار خارج میشوند و آینده گردشگری ایران در هالهای از ابهام باقی خواهد ماند. اکنون زمان آن است که سیاستگذاران به صورت فوری برنامههای حمایتی طولانیمدت ارائه کنند، بدهیها را بخشوده و فضای امنی برای فعالیت آژانسها ایجاد کنند.»
محمود خلیل، دانشجوی فلسطینیتبار و دارای اقامت دائم آمریکا، نخستینبار در مارس ۲۰۲۵ توسط مأموران…
آموزشوپرورش برای جلوگیری از افت تحصیلی، بستههای آموزشی و برنامههای جبرانی تابستانی طراحی کرده است.
سقوط بیت کوین به کانال ۷۶ هزار دلاری، شکست حمایت روانی ۸۰ هزار دلار، و…
مس امروز قربانی یک طوفان تمامعیار است. از یک سو، بنبست ژئوپلیتیک در خاورمیانه و…
تهران دیگر در نقش قربانی صبور ظاهر نمیشود، بلکه خود را به عنوان یک بازیگر…
به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، پای صحبتهای دو تن از فعالان…