پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
فناوری لیزر ایران در صنایع سنگین و کشتیسازی مستقر شده و اثر اقتصادی ملموس بر بهرهوری تولید داشته است.
به گزارش سرمایه فردا، در سالهایی که برنامه هستهای ایران بیش از هر چیز با نام اورانیوم، سانتریفیوژ و مذاکرات سیاسی گره خورده، هر دستانداز یا وقفهای در این مسیر، بلافاصله به تیتر اول رسانهها تبدیل میشود. اما واقعیت صنعت هستهای کشور، محدود به یک مسیر و یک فناوری نیست. سازمان انرژی هستهای ایران، همزمان با عبور از فراز و نشیبهای حوزه سوخت هستهای، سرمایهگذاری آرام اما عمیقی را در حوزههایی دنبال کرده که کمتر سیاسی، اما بهمراتب ملموستر در زندگی مردم است. فناوری لیزر یکی از مهمترین این حوزههاست.
مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران، بهعنوان یکی از بازوهای فناورانه سازمان انرژی اتمی در سالهای اخیر به تدریج از یک مجموعه صرفاً پژوهشی فاصله گرفته و به نهادی اثرگذار در صنعت، پزشکی، محیط زیست و همچنین اقتصاد دانشبنیان تبدیل شده است. این مرکز، نمونهای روشن از مسیری است که نشان میدهد حتی در شرایط محدودیتهای بینالمللی، توسعه فناوریهای پیشرفته میتواند ادامهدار و نتیجهبخش باشد.
مصاحبه «هفتصبح» با سیفالله اسدالهی مدیرعامل مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران، در حاشیه ششمین نمایشگاه تخصصی لیزر، فوتونیک و کوانتوم، تصویری روشن از این مسیر ترسیم میکند. اسدالهی با تأکید بر تغییر جایگاه لیزر در جهان امروز میگوید: «امروز لیزر فقط یک ابزار نیست، بلکه دستاورد دهها سال پژوهش بینرشتهای در حوزههایی مثل فیزیک، اپتیک، مواد و حتی هوش مصنوعی است که بهطور مستقیم با زندگی انسان پیوند خورده است.»
او معتقد است لیزر به موتور محرکه پیشرفت فناوری در جهان تبدیل شده و حضور آن را میتوان از اتاقهای عمل پزشکی تا خطوط تولید صنایع سنگین، از کشاورزی دقیق تا ارتباطات الکترونیکی ردیابی کرد. به گفته اسدالهی، سرمایهگذاری در این حوزه بهطور مستقیم به رشد اقتصادی، افزایش بهرهوری، اشتغالزایی و بهبود کیفیت زندگی مردم منجر میشود.
مدیرعامل مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران در این گفتوگو توضیح میدهد که یکی از محورهای اصلی فعالیت این مرکز، بومیسازی فناوری لیزر و پیوند دادن آن با نیازهای واقعی کشور است. «تمرکز ما بهویژه بر بهکارگیری لیزر در محیطهای پرخطر، حساس و حیاتی بوده است. توسعه همزمان لیزر، اپتیک و سامانههای کنترلی پیشرفته، امکان انجام عملیات دقیق از راه دور را با حداکثر دقت و ایمنی فراهم کرده است.» این رویکرد، ریسک انسانی را کاهش داده و وابستگی به فناوریهای خارجی را نیز به حداقل رسانده است.
یکی از دستاوردهای ملموس این مسیر، طراحی و ساخت دستگاههای جوش و برش لیزری برای صنایع سنگینی مانند فولاد و کشتیسازی است. صنایعی که تا همین چند سال پیش وابستگی بالایی به تجهیزات وارداتی داشتند. اسدالهی تأکید میکند استقرار موفق این فناوریها در صنایع مادر، نشانه بلوغ فنی داخل کشور و توان ارائه خدمات پس از فروش است. موضوعی که در شرایط تحریم، اهمیتی دوچندان دارد.
در کنار لیزرهای پیوسته توان بالا، توسعه لیزرهای پالسی در بازههای نانوثانیه، پیکوثانیه و فمتوثانیه نیز در دستور کار این مرکز قرار دارد. این نوع لیزرها در حوزههایی مانند سوراخکاری دقیق، میکرومکانیک، صنایع الکترونیک و تجهیزات پزشکی کاربرد دارند و به دلیل حداقل اثر حرارتی، کیفیت محصول را افزایش داده و ضایعات را کاهش میدهند. به گفته مدیرعامل مرکز، این ویژگیها مستقیماً به بهینهسازی مصرف انرژی و کاهش هزینههای تولید منجر میشود.
چشمانداز آینده مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران، فراتر از تولید تجهیزات است. اسدالهی از برنامههایی برای توسعه لیزرهای هوشمند با توان بالاتر، کنترل پیشرفته و ادغام با سامانههای رباتیک و هوش مصنوعی سخن میگوید؛ مسیری که نقش لیزر را در توسعه پایدار، حفاظت از محیط زیست و ارتقای جایگاه فناورانه کشور در منطقه پررنگتر میکند.
نمایش آخرین دستاوردهای این مرکز در حوزههایی مانند برش کیفی فیلتر سیگار، رشد بلور، اپتیک، لایهنشانی، لیزرهای فیبری، دیسک و اسلب و همچنین طراحی نرمافزارهای بومی، نشان میدهد روایت هستهای ایران نیاز به بیان جزئیات بیشتری دارد و در پس اخبار پرتنش سیاسی، فناوریهایی در حال رشدند که بیسروصدا، اما عمیق، زندگی مردم و آینده صنعت کشور را تحت تأثیر قرار میدهند که لیزر، یکی از روشنترین نقاط این مسیر است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا