در بازار سرمایه، ۹۰ درصد نمادها مثبت بودند و ارزش صفوف خرید خوب بود، اما دو نکته نگرانکننده وجود دارد. نخست، آپشنها منفی شدند که نشان میدهد معاملهگران حرفهای به تداوم روند صعودی کوتاهمدت خوشبین نیستند.
آزاد کلهر: فضای سیاسی ایران و جهان در روزهای اخیر با تحولات سریع و مهمی همراه بوده است. از سفر مقامات ارشد ایران به دوحه و ورود چین به عنوان ضامن مذاکرات تا انتشار گزارشهایی درباره جدول زمانی پنج تا هفت روزه برای توافق نهایی، همگی حاکی از آن است که مذاکرات ایران و آمریکا وارد فاز نهایی و حساس خود شده است. این اخبار مثبت تأثیر فوری بر بازارها گذاشت و قیمت دلار و طلا را تا محدوده ۱۶۵ تا ۱۷۰ هزار تومان پایین آورد. با این حال، در همین قیمتها «خریدار» ظاهر شد و مانع از ریزش بیشتر شد. در بازار سرمایه نیز با وجود مثبت بودن ۹۰ درصد نمادها، نشانههایی از احتیاط (منفی شدن آپشنها و صف فروش برخی نمادهای رشد کرده) مشاهده شد. این گزارش به تحلیل آخرین تحولات سیاسی و ارائه استراتژی سرمایهگذاری در آستانه یک آخر هفته طولانی میپردازد.
مذاکرات در فاز نهایی؛ چین ضامن شد، قطر میانجی و توافق نزدیک است
خبرهای مثبت متعددی در ۲۴ ساعت گذشته منتشر شده است. نخست، شبکه فاکس نیوز از یک جدول زمانی پنج تا هفت روزه برای نهایی شدن توافق خبر داده و اعلام کرده است که «طرفین ۹۵ درصد به توافق نزدیک هستند». دوم، سخنگوی وزارت خارجه ایران تأکید کرده است که «تمرکز مذاکرات بر خاتمه جنگ است و مسائل هستهای در مرحله بعدی مذاکره خواهد شد». این همان استراتژی فازبندی است که ایران از ابتدا دنبال میکرد. سوم، شبکه العربیه گزارش داده که «اسلامآباد اصرار دارد پکن نقش ضامن در توافق بین ایران و آمریکا را ایفا کند». حضور چین به عنوان ضامن، مذاکرات را از سطح منطقهای به سطح بینالمللی ارتقا میدهد و اعتبار و پایداری توافق را افزایش میدهد. چهارم، سید عباس عراقچی، محمدباقر قالیباف و عبدالناصر همتی به دوحه سفر کردهاند تا آخرین جزئیات توافق را نهایی کنند. قطر نیز به عنوان میانجی جدید (و احتمالاً نماینده فشار آمریکا) وارد شده است. پنجم، خبرگزاری رویترز گزارش داده است که «نتانیاهو دیگر نمیتواند تصمیمهای ترامپ را تحت تأثیر قرار دهد و کاملاً کنار گذاشته شده است». در مجموع، فضای سیاسی بسیار مثبت ارزیابی میشود و احتمال توافق در کوتاهمدت بسیار بالاست.
با این حال، دو مانع نیز وجود دارد. نخست، اسرائیل حملات تازهای به جنوب لبنان آغاز کرده است که معمولاً سنگاندازی برای مختل کردن مذاکرات است. دوم، ترامپ در توییتی هفت کشور عربی را تهدید کرده است که اگر به پیمان ابراهیم نپیوندند، آمریکا به ایران حمله میکند و ایران هم به آنها حمله میکند. با این حال، به نظر میرسد روند کلی به سمت توافق است.
نقش چین و قطر؛ ضامن شرقی و میانجی غربی
ورود چین به عنوان «ضامن» توافق، یک پیروزی بزرگ دیپلماتیک برای ایران است. پکن با پشت سر گذاشتن پاکستان (که میانجی قبلی بود) و پذیرش نقش ضامن، عملاً مسئولیت اجرای توافق را بر عهده گرفته است. این بدان معناست که اگر آمریکا در آینده به تعهدات خود عمل نکند، چین میتواند با استفاده از اهرمهای اقتصادی (کاهش خرید نفت، کاهش سرمایهگذاری، و فشار بر نظام مالی بینالمللی) به واشنگتن فشار آورد. در مقابل، قطر (که به عنوان میانجی جدید وارد شده است) بیشتر نماینده فشار آمریکا بر ایران است. دوحه روابط بسیار نزدیکی با واشنگتن دارد (میزبان بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه) و میتواند پیامهای فشاری را از سوی آمریکا به ایران منتقل کند. این تقسیم کار (چین ضامن ایران، قطر ضامن آمریکا) یک «نوآوری دیپلماتیک» است که میتواند توافق را پایدارتر کند. بر اساس گزارش العربیه، پیشنویس توافق شامل موارد زیر است: «کاهش تحریمهای نفتی ایران (مشروط به اجرای تعهدات)، دوره ۳۰ روزه برای بازگشت کشتیرانی در هرمز، دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات هستهای، و آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران.»
بازارها؛ کف قیمتی طلا و دلار مشخص شد
در بازار ارز و طلا، تتر و دلار تا مرز ۱۶۵ تا ۱۷۰ هزار تومان کاهش یافتند، اما در همین قیمتها «خریدار ظاهر شد و مانع از ریزش بیشتر شد». کف قیمتی دلار و طلا در محدوده ۱۶۵ تا ۱۷۰ هزار تومان شکل گرفته است. اگر توافق رسمی اعلام شود، احتمالاً دلار و طلا یک ریزش دیگر (تا محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان) را تجربه خواهند کرد، اما ریزش بیشتر از آن (به زیر ۱۵۰ هزار تومان) بسیار بعید به نظر میرسد.
در بازارهای جهانی، انس طلا تا ۴,۵۷۰ دلار رشد کرده، نقره نیز صعودی بوده، اما قیمت نفت به محدوده ۹۳ دلار کاهش یافته است (که میتواند نشانهای از کاهش تنشها و احتمال توافق باشد). ارزش معاملات سهام و حق تقدم به حدود ۱۰ همت رسید و حدود ۴.۵ همت ورود پول حقیقی ثبت شد. صندوقهای اهرمی با ۴۳۰ میلیارد تومان ارزش معاملات و ۷۹ میلیارد تومان ورود پول، رکورد زدند. صندوقهای طلا با ۱۳ همت ارزش معاملات و ۷۶ میلیارد تومان ورود پول مواجه شدند، در حالی که صندوقهای نقره با ۱,۶۵۰ میلیارد تومان معامله و ۱۳۸ میلیارد تومان خروج پول (پس از ورود ۱.۲ همتی روز قبل) روبرو شدند.
در بازار سرمایه، ۹۰ درصد نمادها مثبت بودند و ارزش صفوف خرید خوب بود، اما دو نکته نگرانکننده وجود دارد. نخست، آپشنها منفی شدند که نشان میدهد معاملهگران حرفهای به تداوم روند صعودی کوتاهمدت خوشبین نیستند. دوم، برخی سهام که با دامنه ۳۰ تا ۴۰ درصد باز شده بودند (مانند سیمانیها و زراعتیها)، در پایان معاملات با صف فروش مواجه شدند. آخر هفته طولانی است (چهارشنبه تعطیل است) و عدم قطعیت سیاسی میتواند در روزهای تعطیل تشدید شود. در نتیجه، انتظار میرود در روز سهشنبه (آخرین روز معاملاتی هفته) شاهد فروش سنگین و خروج سرمایهگذاران محتاط از بازار باشیم.
استراتژی سرمایهگذاری؛ احتیاط در خرید سهام، نگهداری طلا و نقره
در بخش داراییهای ارزی، هنوز سیگنال ورودی دریافت نشده است. اگر سرمایهگذاری از قبل طلا و نقره دارد، میتواند آن را نگهداری کند (به ویژه با توجه به رشد قیمتهای جهانی و اینکه نقره پتانسیل رشد بیشتری دارد). اما خرید جدید در قیمتهای فعلی توصیه نمیشود. سرمایهگذارانی که قبلاً طلا و نقره را سیو سود کردهاند، بهتر است فعلاً منتظر بمانند.
در بخش سهام، به سرمایهگذاران خرد توصیه میشود از خرید سهامی که با دامنه مثبت ۱۵ تا ۴۰ درصد باز شدهاند خودداری کنند، مگر اینکه شناخت عمیقی از آن سهام داشته باشند. به جای آن، سه گزینه پیشنهاد میشود. گزینه اول، خرید صندوقهای سهامی (مانند ابتکار، آگو، سرو و…). این صندوقها به دلیل تنوعبخشی و مدیریت حرفهای، ریسک کمتری نسبت به خرید سهام تکی دارند. گزینه دوم، خرید سهام بانکی (مانند بانک ملت، فملی و…).
بانکها از دو محل افزایش نرخ تسعیر ارز و افزایش تراکنشهای ریالی سود بردهاند و با توجه به اینکه هنوز رشد قیمتی قابل توجهی نداشتهاند، ریسک کمتری نسبت به سایر گروهها دارند. گزینه سوم، خرید صندوقهای کالایی (طلا، نقره و سینرژی) با دید بلندمدت. سرمایهگذاران باید توجه داشته باشند که نقره و طلا در بازارهای جهانی پتانسیل رشد بیشتری دارند و این موضوع میتواند در میانمدت به نفع صندوقهای طلا و نقره بورسی (با وجود نوسانات داخلی) تمام شود. برای سرمایهگذارانی که توانایی مدیریت مستقیم سبد سهام خود را ندارند، استفاده از مدیریت دارایی حرفهای توصیه میشود. در نهایت، بهترین استراتژی برای روزهای پیش رو، مدیریت ریسک، نگهداری نقدینگی برای استفاده از فرصتهای آینده، و تنوعبخشی بین داراییهای مختلف (سهام، طلا، نقره، صندوقهای درآمد ثابت) است.
