‌از مخالفت با تندروی  تا صداقت با مردم، ‌از تعامل با سیاسیون تا مدیریت نیروهای مسلح و ‌از تربیت سیاسی جامعه ‌تا نهادسازی از مهمترین ابعاد شخصیتی رهبر شهید بود.

به گزارش سرمایه فردا، شاید اگر تاریخ ایران و بلکه تاریخ جهان را مرور کنیم، کمتر موردی باشد که رهبر یک نظام سیاسی در جنگی مستقیم با دشمن خارجی کشته شده باشد؛ آن هم در میانه میدان و با علم به اینکه خطر در یک قدمی است اما همه اینها را ما در عصر خود و در آنچه بر رهبر شهید انقلاب اسلامی گذشت به چشم دیدیم. شهادت رهبر فقید انقلاب باعث شد تا حالا این پرسش مطرح شود که چه عواملی دست به دست یکدیگر دادند تا نام ایشان برای همیشه در تاریخ ایران ثبت شود؛ ایشان چه میراث معنوی، مدیریتی و سیاسی‌ای از خود به جای گذاشتند که جایگاهشان را در تاریخ ایران ممتاز می‌کند؟ این پرسش را با سه فعال سیاسی یعنی منصور حقیقت‌پور، عباس امیری‌فر و حمیدرضا ترقی در میان گذاشتیم و از آنها پرسیدیم مهم‌ترین میراث رهبر شهید انقلاب چه بود؟

‌از مخالفت با تندروی  تا صداقت با مردم

منصور حقیقت‌پور:  نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نهم

وجوه خاص و ممتاز رهبر انقلاب به‌قدری فراوان و برجسته است که نمی‌توان هیچ‌یک از آن‌ها را بر دیگری ترجیح داد. ایشان از یک‌سو عالمی عامل بودند. علمای بسیاری هستند که درباره اخلاق کتاب می‌نویسند، اما خود بداخلاق‌اند یا درباره دینداری کتاب می‌نویسند اما در عمل به آنچه می‌گویند پایبند نیستند اما رهبر شهید انقلاب عالمی عامل و اهل عمل و متوکل بودند. این همه تهدید و لشگرکشی، نه‌تنها ذره‌ای در اراده ایشان خللی ایجاد نکرد، بلکه بر استحکام و صلابت ایشان افزود. یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته ایشان، صداقت بود. هیچگاه به مردم دروغ نگفتند و همواره با مردم صادق بودند. مردم‌داری و مردم‌زیستی نیز از ویژگی‌های ممتاز ایشان به شمار می‌رفت. زندگی ایشان در دوران ریاست‌جمهوری با دوران رهبری از یک جهت تفاوت اساسی داشت؛ در دوران ریاست‌جمهوری، ناچار بودند ملاحظات و پروتکل‌هایی را رعایت کنند، اما در دوران رهبری، همانند امیرالمؤمنین(ع) ساده‌ترین شیوه زندگی را برگزیدند.

یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته ایشان، که کمتر در میان دیگر علما دیده می‌شود، جامعیت شخصیت ایشان بود. ایشان هم فقیه بودند و هم عارف و هم مدیر و صاحب‌نظر در حوزه‌های مختلف. شعر را به‌خوبی می‌شناختند، با موسیقی آشنایی داشتند، در حکمت صاحب‌نظر بودند و تاریخ را نیز عمیق و دقیق می‌شناختند. برای نمونه، بزرگداشتی برای اقبال لاهوری در ایران برگزار شد که فرزند اقبال لاهوری نیز مهمان آن مراسم بود. رهبر انقلاب حدود یک ساعت درباره اقبال لاهوری سخن گفتند. پس از پایان سخنان ایشان، فرزند اقبال لاهوری گفت که مطالبی که آقا درباره پدرم بیان کردند را من نیز نمی‌دانستم. همچنین ایشان همواره مخالف جریان‌های تندرو بودند؛ مخالف جریان‌هایی که بدون عقلانیت و صرفا از سر کاسب‌کاری تندرو بودند. در مجموع به اعتقاد من، وجود ایشان در جهان تشیع بی‌بدیل بوده، هست و خواهد بود. ویژگی‌های شخصیتی و علمی ایشان آن‌قدر فراوان است که به‌سادگی نمی‌توان همه آنها را برشمرد.

 از تعامل با سیاسیون تا مدیریت نیروهای مسلح

عباس امیری‌فر: فعال سیاسی و مشاور فرهنگی دولت دهم

میراث رهبر شهید انقلاب بسیار گسترده بود اما در همین مراسم تشییع بیش از پیش به یک وجه شاخص ایشان پی بردیم؛ پیوندی که میان رهبری و مردم ایجاد شده بود. رهبر شهید آن‌قدر خالصانه با مردم سخن می‌گفتند که در مراسم تشییع پیکرشان مشاهده کردیم مردم چگونه با عشق و علاقه حضور پیدا کردند. فردی که نزدیک به ۸۷ سال عمر کرد، توانست چنین رابطه عمیق و کم‌نظیری با مردم برقرار کند. امام راحل(ره) در وصیت‌نامه خود جمله‌ای دارند که می‌فرمایند: «چنین مردمی را در عصر رسول‌الله(ص) و امیرالمؤمنین(ع) هم نداشتیم». ما اکنون دیدیم که یک رهبر سیاسی توانست پیوندی عمیق با مردم خود برقرار کند. معمولا بخشی از جامعه از عملکرد رهبران سیاسی ناراضی می‌شود، اما در مراسم تشییع دیدیم که مردم تا چه اندازه رهبر شهید انقلاب را دوست داشتند و با چه شور و علاقه‌ای در آن مراسم حضور یافتند.

نکته بعدی، پیوند ایشان با نیروهای مسلح بود. رهبر شهید انقلاب این پیوند را به‌قدری مستحکم و نیروهای مسلح را به‌گونه‌ای تقویت کردند که توانستیم در دو جنگ به پیروزی برسیم. با مدیریت ایشان نیروهای مسلح همواره در آمادگی کامل به سر می‌بردند. شاید در دنیا کمتر کشوری را بتوان یافت که هم‌زمان دو نیروی مسلح قدرتمند داشته باشد و ما تحت تدبیر رهبرمان هم سپاه داشتیم و ارتش و هر دو هم قدرتمند. این شیوه مدیریت، یکی از مهم‌ترین عوامل تقویت نیروهای مسلح کشور بود. از سوی دیگر اگر در حوزه موشکی به توصیه‌های ایشان عمل نمی‌کردیم، شاید امروز وضعیتی مشابه غزه داشتیم.

به اعتقاد من، یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای ایشان، تقویت نیروهای مسلح و در کنار آن، ایجاد پیوند عمیق با مردم بود.
یکی دیگر از ویژگی‌های مهم ایشان، تعامل با جریان‌های سیاسی و همه جناح‌های کشور بود. هیچ جناحی نمی‌توانست ادعا کند که رهبر انقلاب تنها به آن جناح توجه دارد. ایشان با همه جریان‌های سیاسی تعامل داشتند و به‌ویژه در دوره‌های مختلف ریاست‌جمهوری، با دولت‌های گوناگون همکاری می‌کردند. همواره تلاش می‌کردند دولت‌ها بتوانند دوره مسئولیت خود را به‌طور کامل به پایان برسانند. حتی در اواخر دولت‌های دوم آقای احمدی‌نژاد و آقای روحانی، با وجود مشکلاتی که در اداره دولت به وجود آمده بود، اجازه دادند دولت، هشت سال کامل به کار خود ادامه دهد تا کشور دچار تنش و جنجال نشود. در عین حال، هیچ‌گاه رئیس‌جمهور را تضعیف نمی‌کردند. در همین دوره کنونی نیز از آقای پزشکیان حمایت زیادی می‌کردند و اکنون نیز آقا مجتبی همان مسیر را ادامه می‌دهد.

 از تربیت سیاسی جامعه  تا نهادسازی

حمیدرضا ترقی:نماینده مجلس پنجم و از اعضای شورای مرکزی حزب مؤتلفه

در دوران رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مهم‌ترین اقدامی که می‌توان به آن اشاره کرد، تربیت سیاسی جامعه و تبیین مسائل برای مردم بود. حجم گسترده سخنرانی‌ها، بیانات و رهنمودهای ایشان برای اقشار مختلف جامعه، نقش بسیار مهمی در ارتقای آگاهی عمومی، رشد فکری مردم و همگرایی آنان با نظام و آرمان‌های انقلاب اسلامی ایفا کرد. ایشان برای همه اقشار جامعه وقت می‌گذاشتند و به‌ویژه توجه ویژه‌ای به نسل جوان داشتند. سخنرانی‌های مستمر چهارشنبه‌های ایشان نیز در همین راستا برگزار می‌شد و بخش مهمی از این رسالت را بر عهده داشت. یکی از کارهایی که من در نزدیک به ۳۰ سال گذشته انجام دادم، نوشتن شرح  بر سخنان رهبر شهید انقلاب بود که در مجموع بر دو هزار سخنرانی ایشان کار شرح‌نویسی را انجام دادم. مطالعه این مجموعه به‌خوبی نشان می‌دهد که ایشان در زمینه تربیت سیاسی و معنوی جامعه، شخصیتی بی‌بدیل و بی‌‌نظیر بودند.

دومین موضوع مهم، نهادسازی در نظام جمهوری اسلامی بود. ایشان با شکل‌گیری و تقویت جبهه مقاومت، ایجاد و توسعه سپاه قدس، تقویت نهادهای انقلابی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و توسعه مراکز علمی، نقش تعیین‌کننده‌ای در ایجاد و تقویت زیرساخت‌های کشور ایفا کردند. همچنین حوزه‌های نظامی و علمی را به‌صورت مستمر هدایت و پشتیبانی می‌کردند. کمتر شخصیتی را می‌توان یافت که در حوزه علم، فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان، تا این اندازه سرمایه‌گذاری فکری، راهبردی و مستمر انجام داده باشد.

نکته دیگری که به اعتقاد من از دستاوردهای ماندگار ایشان محسوب می‌شود، ارائه الگوهای مطلوب برای اداره کشور، از جمله در حوزه دولت، مجلس، قوه قضائیه و آموزش‌وپرورش است. ایشان برای تدوین برنامه‌های جامع و اسناد راهبردی این حوزه‌ها اهتمام ویژه‌ای داشتند. تهیه سند تحول آموزش‌وپرورش، ارائه برنامه‌های تحول در قوه قضائیه و ترسیم چارچوب‌های کلان برای اداره دولت، از جمله ابتکارها و خلاقیت‌های ایشان بود. ایشان توانستند برای هر یک از این بخش‌ها سند تحول تدوین کنند و با حمایت مستمر از اجرای آن‌ها، زمینه تحقق اصلاحات و تحولات مورد نیاز را فراهم آورند.

در پایان طرح این موضوع نیز مهم است که رهبر شهید انقلاب به بهترین شکل میان قوا هماهنگی لازم را برقرار می‌کردند؛ وظیفه‌ای بر مبنای قانون اساسی بر عهده ولی فقیه است و ایشان نیز این مسئولیت را به درستی انجام دادند. از طرفی ایشان هیچگاه اجازه ندادند تنوع‌های سیاسی به دوقطبی شدن جامعه و از بین‌رفتن انسجام ملی منجر شود. در مجموع رهبر شهید انقلاب اسلامی نعمتی بزرگ برای ایران و ایرانیان بودند.