دوشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
کارت امید مادر با پرداخت ماهانه ۲ میلیون تومان برای افزایش تولد در سایه کاهش جمعیت و نگرانی از پیری سریع ایران اجرا میشود
شهلا رضایی: واقعیت این است که این روزها حرف زدن از بچهدار شدن در ایران کار راحتی نیست. وقتی خبرهای جنگ و بحرانهای اقتصادی سر تیتر رسانههاست، شاید خیلیها فکر کنند الان وقت مناسبی برای اضافه کردن یک نفر جدید به این دنیا نیست. اما دولت و نهادهای سیاستگذار نظر دیگری دارند. آنها معتقدند اگر همین حالا و در دل همین بحرانها فکری برای «چاله جمعیتی» ایران نشود، تا ۲۰ سال دیگر با کشوری روبهرو میشویم که از هر سه نفرش، یک نفر بالای ۶۰ سال سن دارد؛ کشوری که نه نیروی کار دارد و نه رمقی برای دفاع. از ابتدای فروردین ۱۴۰۵، ورق جدیدی در سیاستهای جمعیتی برگشته که نامش را گذاشتهاند: «کارت امید مادر».
حجتالاسلام علی گودرزی، دبیر کارگروه جمعیت سازمان بسیج، آمارهایی داده که هم امیدوارکننده است و هم ترسناک. او میگوید قبل از اینکه قانون جوانی جمعیت اجرا شود، ما هر سال با سقوط آزاد ۱۷۰ هزار نفری در تعداد موالید روبهرو بودیم. یعنی هر سال ۱۷۰ هزار نوزاد کمتر از سال قبل به دنیا میآمد. حالا خبر خوب این است که این سقوط وحشتناک کند شده و به عدد ۲۰ تا ۸۰ هزار نفر رسیده است.
گودرزی این وضعیت را «تثبیت نسبی» مینامد. اما بیایید با خودمان صادق باشیم؛ وقتی هنوز تعداد تولدها رو به کاهش است، یعنی هنوز در سراشیبی هستیم، فقط سرعتمان کمتر شده است. او هشدار میدهد که پیری جمعیت یک پدیده جهانی است؛ از آلمان و انگلیس گرفته تا سوئد، همه دارند پیر میشوند. تفاوت ما با آنها چیست؟ آنها یک قرن وقت داشتند تا پیر شوند و زیرساخت بسازند، ما فقط ۳۰ سال وقت داریم.
یکی از بخشهای تکاندهنده گزارش گودرزی، وضعیت سلامت سالمندان است. او فاش کرد که در کل کشور پهناور ایران، فقط ۱۷ نفر متخصص طب سالمندی داریم! این یعنی ما برای بحرانی که در راه است، هیچ تفنگی در دست نداریم. در اروپا برای طب سالمندی مثل طب نوزادان سرمایهگذاری کردهاند، اما ما هنوز درگیر الفبای کار هستیم. اگر امروز فکری برای این موضوع نشود، سال ۱۴۳۰ که ۳۰ درصد جمعیت پیر هستند، چه کسی قرار است از آنها مراقبت کند؟
در چنین فضای خاکستری و نگرانکنندهای، مرضیه وحیددستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، از یک طرح ضربتی رونمایی کرد: «کارت امید مادر». از اول فروردین ۱۴۰۵، هر مادری که صاحب فرزند شود، ماهانه ۲میلیون تومان اعتبار حمایتی دریافت میکند. این پول نقد نیست که بشود با آن قسط داد یا گوشی خرید؛ این یک اعتبار هوشمند است که فقط برای «کودک» تعریف شده است. وحیددستجردی میگوید این طرح در حساسترین دوران رشد مغزی کودک (دو سال اول) اجرا میشود. این اعتبار ماهانه برای خرید پوشک، شیرخشک، پروتئین و ملزومات ضروری است. نکته جالب اینجاست که این اعتبار تا سه ماه ذخیره میشود؛ یعنی اگر مادری ماه اول خرید نکرد، اعتبارش نمیسوزد و تا ۹۰ روز وقت دارد از آن استفاده کند.
شاید بپرسید در شرایطی که کشور درگیر تنشهای نظامی و بحران است، دولت چطور میخواهد ماهی دومیلیون تومان به هر مادر بدهد؟ وحیددستجردی با صراحت میگوید که کلید خوردن این طرح در شرایط جنگی، نشاندهنده عزم دولت برای عمل به تعهداتش است. دولت پزشکیان با این کار میخواهد به خانوادهها بگوید: «شما بچه بیاورید، ما در میانه جنگ هم پشتتان هستیم.»
این اعتبار از طریق شبکه «شمیم» (شبکه ملی یارانههای متمرکز) مدیریت میشود. یعنی مادر با کارت بانکی خودش به فروشگاههای طرف قرارداد میرود و سیستم به صورت خودکار تشخیص میدهد که این خرید بابت سهمیه کودک است. اگر خدای نکرده مادر فوت کند یا طلاق بگیرد، این حمایت قطع نمیشود و به قیم قانونی کودک منتقل میشود؛ چون هدف اصلی «کودک» است.
البته این پول به همه تعلق نمیگیرد. شروط سهگانهای وجود دارد: اول اینکه مادر باید ایرانی باشد. دوم اینکه تاریخ تولد نوزاد حتماً بعد از اول فروردین ۱۴۰۵ باشد و سوم اینکه مادر و نوزاد هر دو کد ملی داشته باشند. این یعنی دولت به دنبال آمار دقیق و هدفمند است تا ریالی از این بودجه هدر نرود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا