چرا قیمت تیتر کاهش یافت؟

به گزارش سرمایه فردا، در دومین روز حملات هوایی به ایران، بانک مرکزی دستوری غیرمنتظره صادر کرد که موجی از شوک را به بازار ارزهای دیجیتال فرستاد. بازار مبادلاتی تتر در تمام صرافی‌های داخلی از ساعت ۲۱ به مدت ۱۲ ساعت تعطیل شد. این نخستین مداخله مستقیم بانک مرکزی در بازار کریپتو از زمان آغاز جنگ بود؛ پیامی شفاف به همه فعالان که در روزهای جنگ، قواعد بازی فرق می‌کند و دیگر نمی‌شود روی قیمت‌های لحظه‌ای حساب باز کرد.

در شرایطی که قیمت تتر در ساعات ابتدایی حملات تا ۱۶۹ هزار تومان هم بالا رفته بود، تصمیم بانک مرکزی برای توقف موقت معاملات، یعنی نرخ ارز خط قرمز است و بازار ارزهای دیجیتال ظاهراً فرصتی بود برای مدیریت نقدینگی و جلوگیری از نوسانات هیجانی، اما نتیجه‌اش با آنچه انتظار می‌رفت تفاوت داشت.

وقتی بازار دوباره باز شد، تعادل عرضه و تقاضا به هم ریخته بود. قیمت‌های عجیب و غریب ثبت شد، افت‌های لحظه‌ای یکی پس از دیگری آمد، و در این میان، بسیاری از معامله‌گرانی که با اهرم وارد شده بودند، غافلگیر شدند. بخشی از موقعیت‌های تعهدی کاربران در قیمت‌هایی پایین‌تر لیکویید شد. تازه‌ترین داده‌ها نشان می‌دهد قیمت تتر حالا در محدوده ۱۶۸ هزار تومان در نوسان است که نشان می‌دهد بازار هنوز به آرامش نرسیده. این نوسانات، یادآور حساسیت بالای بازار تتر نسبت به شوک‌های ناگهانی نقدینگی است که این بار نه از دل بازار، که با مداخله مستقیم بانک مرکزی رقم خورد.

آیا نوبیتکس قابل اعتماد است؟

در میان این آشفتگی، نوبیتکس به عنوان یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های کشور وارد میدان شد و کاری کرد که شاید بتواند بخشی از اعتماد از دست رفته را بازگرداند. این صرافی با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که تمامی موقعیت‌های تعهدی لیکوییدشده در سطوح زیر ۱۴۵ هزار تومان را به‌صورت سیستمی بازبینی می‌کند و فرآیند بازگردانی یا همان ریورس را اجرا خواهد کرد. نکته مهم این که کاربران مشمول نیازی به ثبت درخواست ندارند، اما تا زمان تکمیل فرآیند باید از جابه‌جایی یا برداشت دارایی مرتبط خودداری کنند. این اقدام نوبیتکس، هر چند پس از بحران انجام شد، اما می‌تواند الگویی برای سایر صرافی‌ها باشد؛ اینکه در روزهای جنگ، مسئولیت اجتماعی فعالان بازار هم به اندازه سودآوری اهمیت دارد.

حالا باید پرسید چرا بانک مرکزی ناگهان ترمز بازار تتر را کشید؟ در روزهایی که دلار تا ۱۷۰ هزار تومان هم بالا رفت و طلا به ۲۲ میلیون تومان رسید، بازار تتر عملاً به دماسنج دوم ارزی کشور تبدیل شده بود. هر نوسانی در قیمت تتر، مستقیماً روی انتظارات تورمی مردم اثر می‌گذاشت. بانک مرکزی با تعطیلی ۱۲ ساعته این بازار، دو هدف را دنبال می‌کرد؛ نخست، جلوگیری از ثبت قیمت‌های هیجانی که می‌توانست به افزایش انتظارات تورمی دامن بزند. دوم، خرید زمان برای تنظیم بازار و مدیریت نقدینگی. اما این مداخله، هر چند ضروری، بی‌هزینه هم نبود. لیکوییدی شدن موقعیت‌های تعهدی در قیمت‌های پایین‌تر، نشان داد که معامله‌گران در روزهای جنگ نباید روی اهرم‌ها حساب باز کنند. بازار تتر این روزها شبیه دریایی است که طوفانی شده؛ هر موج می‌تواند قایق‌های کوچک را غرق کند.

بانک مرکزی با مداخله مستقیم در بازار ارزهای دیجیتال، نشان داد که تتر را به اندازه دلار جدی می‌گیرد و در مدیریت بازار ارز، جایی برای حاشیه‌ها باقی نگذاشته است. در روزهای جنگ، معاملات اهرمی می‌تواند یک اشتباه مرگبار باشد. برای سیاست‌گذاران، اما تازه اول راه است؛ باید راهکاری برای مدیریت این بازار بیابند که نه التهاب ایجاد کند و نه معامله‌گران را غافلگیر. تعطیلی ۱۲ ساعته شاید یک راه‌حل اضطراری بود، اما بازار تتر به یک برنامه بلندمدت نیاز دارد؛ برنامه‌ای که هم ثبات را حفظ کند، هم اعتماد را.