یاسمن طاهریان: سال ۲۰۱۷ زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا برای اولینبار عازم چین شد سفر بسیار ویژهای را تجربه کرد؛ شام خصوصی در شهر ممنوعه (شهری قدیمی در پایتخت چین)، مراسم خوشامدگویی در میدان تیانآمین و مراسم رونمایی از قراردادهای تجاری به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار در تالار بزرگ خلق. حالا پس از تقریبا یک دهه دیدار میان رهبران چین و آمریکا که قرار بود در ماه مارس برگزار شود اما بهدلیل حملات آمریکا و اسرائیل به ایران به تعویق افتاد، در شرایطی برگزار میشود که بیثباتی در جهان افزایش یافته و چین همچنان کنترل خود بر مواد معدنی حیاتی را حفظ کرده است.
با اینکه ترامپ نشان میدهد دست بالاتر را دارد اما برخی از تحلیلگران بر این باورند که شی جینپینگ رئیسجمهور چین اعتماد بهنفس بیشتری دارد. این امر حتی در سال گذشته تقویت پیدا کرد؛ زمانی که ترامپ با بازگشت به کاخ سفید بهدنبال اعمال تعرفههای بیشتر بر چین بود و پکن با تهدید قطع صادرات مواد معدنی حیاتی و آهنرباهای مورد نیاز کمپانیهای آمریکایی، از خودروسازی گرفته تا کمپانیهای تسلیحاتی توانست ترامپ را عقب براند. چین مدتهاست که به افسران خود میگوید «شرق در حال ظهور و غرب در حال افول» است و «زمان و مومنتوم» بهنفع این کشور است.
تحلیلگران میگویند چین در بسیاری از مسائل کلیدی از جمله تحریمها، کنترل در حوزه فناوری، عناصر کمیاب و ایران میتواند مقابل ترامپ بایستد. برخی معتقدند دونالد ترامپ برای چین هدیهای است که تا مدتها برکت خواهد داشت چرا که تصمیمهای رئیسجمهور آمریکا مزایای قابلتوجهی برای پکن داشته است. ترامپ سوبسیدهایی را که جو بایدن رئیسجمهور پیشین آمریکا برای فناوریهای پاک تنظیم کرده بود، لغو کرد و باعث شد چین بتواند در این زمینه پیشرو شود. او تعرفههایی را بر متحدان خود، از جمله ویتنام و هند وضع کرد که باعث شد این کشورها به پکن نزدیکتر شوند.
در ماه مارس دولت شی جینپینگ برنامه ۵ ساله خود را منتشر کرد که بهگزارش اندیشکده چاتم هاوس نشان میداد رئیسجمهور چین چگونه میخواهد میوه استراتژی خود برای تبدیل شدن به اصلیترین تولیدکننده پیشرفته در جهان را بچیند. حالا هم توجه ترامپ و ارتش آمریکا به جنگی است که بهراحتی نمیتواند آن را بهپایان برساند. سفر ترامپ به چین این سوال را در پی دارد که آیا روابط بین این دو کشور ابرقدرت، همانگونه که بسیاری در کابینه دولت و در کنگره آمریکا تمایل دارند بهسمت رقابت استراتژیک پایدار میرود یا بهنفع چین تمام میشود؟
انتظار میرود رهبران آمریکا و چین درباره چهار موضوع صحبت کنند؛ برنامههای اقتصادی، تایوان، هوش مصنوعی و ایران. بهگزارش اندیشکده شورای روابط خارجی هدف چین این است که زمان بیشتری بخرد تا جایگاه خود در حوزه فناوری و صنعتی را منسجم و اقتصاد متزلزل خود را احیا کند. اما متحدان ترامپ، در داخل و خارج از آمریکا نگرانند که رئیسجمهور آمریکا امتیازات راهبردی درازمدتی را برای فروش سویا، سورگوم و هواپیماهای بوئینگ به چین بدهد که میتواند پیروزی کوتاهمدت و نمادینی را برای ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای رقم بزند و از سوی دیگر برای چین ثبات اقتصادی را فراهم کند.
در شش تبادل میان ترامپ و شی از ژانویه ۲۰۲۵، اظهارات ترامپ بر مسائل اقتصادی متمرکز بوده است اما اظهارات چینیها بهطور فزایندهای بر تایوان. پژوهشگران چینی میگویند پکن برای تغییر در سیاست اعلامی آمریکا فشار میآورد که در حالت ایدهآل بیانیهای صریح در «مخالفت با استقلال تایوان» بهجای «عدم حمایت» از آن خواهد بود. وانگ یی، وزیر خارجه چین پیشتر به همتای آمریکایی خود، مارکو روبیو هشدار داده بود که تایوان بزرگترین ریسک در روابط چین و آمریکا بهشمار میرود.
هوش مصنوعی، اقتصاد جهانی و میدان نبرد مدرن را متحول کرده است و قابلیتهای قدرتمندترین مدلهای هوش مصنوعی هر چهار ماه دو برابر میشوند. طبق گزارشها آمریکا و چین هر دو بهدنبال گفتوگو درباره امنیت هوش مصنوعی هستند چون هر دو منافع مشترکی در جلوگیری از انتشار مدلهای هوش مصنوعی با قابلیتهای خطرناک دارند. کارشناسان معتقدند پکن این دیدار را عمدتا فرصتی برای گسترش دسترسی چین به فناوری آمریکا و از بین بردن شکاف هوش مصنوعی میداند.
عجیبترین مسئله به ایران برمیگردد. آمریکا و چین در شرایطی دیدار میکنند که نیروی دریایی آمریکا تنگه هرمز را محاصره کرده و نفتکشهایی را که بهسمت چین، بزرگترین خریدار نفت ایران، حرکت میکنند، رهگیری میکند. در این میان پکن نیز حمایت سیاسی و احتمالا اطلاعاتی را برای تهران فراهم میکند و میتواند بهدنبال تجدید ارسال قطعات پهپاد، تجهیزات پدافندی و موشک باشد. برخی تحلیلگران معتقدند که هیچ پیشرفتی در این زمینه رخ نخواهد داد. ترامپ پیش از سفر گفت که درباره ایران گفتوگوی طولانی با شی خواهد داشت اما برای پایان دادن به جنگ با ایران و باز شدن تنگه هرمز فکر نمیکند نیازی به کمک پکن داشته باشد.
برخی از تحلیلگران معتقدند که چین از نزدیک جنگ آمریکا با ایران را زیرنظر داشته است. الیزا یوارز، کارشناس ارشد مطالعات خاورمیانه مینویسد: «استراتژیستهای چینی نمایشی بزرگ از قابلیتهای نظامی آمریکا و شیوههای جنگیاش را دیدهاند. آنها در حال ارزیابی دوام بازدارندگی آمریکا در سراسر تنگه هرمز هستند و حالا میتوانند شکاف میان دستاوردهای نظامی و تاثیرات استراتژیک را ببینند.» یوارز معتقد است که شی جینپینگ احتمالا از این درسها در استراتژی خود در دیدار با ترامپ استفاده خواهد کرد.
آگهیهای صوری در پلتفرمهای آنلاین باعث شده قیمت خودرو سریعتر از واقعیت اقتصادی بازار افزایش…
ماجرایی که با یک لحظه کوتاه در برابر دوربینها آغاز شد، با انتشار روایتهایی درباره…
شاید باورش سخت باشد اما کارت قرمز این هفته به کریستیانو رونالدو فوقستاره پرتغالی میرسد!…
حذف انتقال ارز رسمی میتواند فشار تقاضا بر بازار دلار را در کوتاهمدت کاهش دهد،…
تصویری عجیب از شکاف نسلی در آمریکا؛ ازتاب تغییری عمیق در نحوه نگاه نسلهای جدید…
ایجاد تعاملات پایدار مالی و بانکی از طریق شبکههای منطقهای فناوری نوین و امنیت سایبری…