پرونده خالی‌خوانی ۹۰۰ میلیون دلاری؛ وقتی پول نفت در پیچ و خم تراستی‌ها گم می‌شود

به گزارش سرمایه فردا، علی‌اکبر رنجبرزاده، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفتگو با صفحه اقتصاد، با تأکید بر وجود انحرافات جدی در زنجیره گردش مالی فروش نفت، می‌گوید که این انحرافات از تریدرها تا تراستی‌ها، کارگزاران آنها و در نهایت بانک‌های داخلی قابل مشاهده است . به گفته او، قوای سه‌گانه باید مسیر چرخش پول ملی از تراستی‌ها تا بانک‌های عامل، واسطه‌ها و روابط پشت‌پرده را به‌صورت عملکردی بررسی کنند .

این نماینده مجلس با ابراز تأسف از اینکه در حال حاضر مسیر اثرگذاری پول نفت بر رشد اقتصادی کشور دچار اخلال شده است، معتقد است که هرچند این رسیدگی‌ها را باید «نوشدارو بعد از مرگ سهراب» دانست، اما همچنان ضروری است که فرایند فروش نفت تا ورود منابع به شبکه بانکی کشور، به‌طور دقیق مورد تحقیق و نظارت قرار گیرد .

وقفه‌های هدفمند در بازگشت پول نفت

یکی از نکات مهمی که رنجبرزاده به آن اشاره می‌کند، ایجاد وقفه‌های هدفمند در روند گردش مالی تراستی‌ها و بازگشت پول نفت از طریق بانک‌ها است. به گفته وی، این وقفه‌ها برای همگان روشن شده و دیگر قابل انکار نیستند .

او با اشاره به وقفه ایجادشده در بازگشت پول نفت در بانک اقتصاد نوین، از پدیده «خالی‌خوانی» به عنوان واقعیتی تلخ در نظام بانکی کشور یاد می‌کند که مصداق تخلف محسوب می‌شود . به باور او، برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های بعدی، باید به‌سمت تحقیق و تفحص رسمی حرکت کرد .

رنجبرزاده همچنین از وجود افرادی سخن می‌گوید که خود را حافظ منافع ملت معرفی می‌کنند، اما در عمل صددرصد خلاف آن گام برداشته‌اند. به گفته او، در مقاطعی که کشور به یاران مستحکم نیاز داشت، همین افراد پشت ملت را خالی کردند و با اخلال‌گران بازگشت ارز کشور همسو شدند .

تراستی‌ها و ۷ میلیارد دلاری که بازنگشت

عضو کمیسیون صنایع و معادن با اشاره به جریان «جنگ ۱۲ روزه» و تحولات اخیر، فاش می‌کند که تراستی‌ها بیش از ۷ میلیارد دلار از پول نفت کشور و مردم را بازنگردانده‌اند . به گفته او، بسیاری از افراد مطلع از سازوکار گردش پول نفت از مسیر تراستی‌ها، تأیید می‌کنند که اوضاع مناسب نبوده و سوءاستفاده‌های مالی گسترده‌ای رخ داده است .

رنجبرزاده تعداد تراستی‌های فعال در این حوزه را بین ۲۰ تا ۲۵ تراستی برآورد می‌کند که هر یک از آنها ده‌ها کارگزار در اختیار دارند. به باور او، هر یک از این کارگزاران می‌توانند به‌عنوان روزنه‌ای برای انحراف در گردش پول ملی عمل کنند .

بانک‌ها؛ از روابط سیاسی تا قدرت در دریافت ارز

این نماینده مجلس با انتقاد از عملکرد برخی بانک‌ها در همدستی با تراستی‌ها، می‌گوید که بانک‌های کشور نه بر اساس ضوابط و مقررات بانکی، بلکه بر مبنای روابط و قدرت سیاسی خود اقدام به دریافت منابع ارزی از تراستی‌ها می‌کنند . به گفته او، حجم این منابع به نفوذ سیاسی بانک‌ها وابسته است، نه به نظم بانکی یا توان عملکردی آنها .

رنجبرزاده از آغاز تحقیق و تفحص از بانک مرکزی برای شفاف‌سازی زنجیره گردش پول ملت ایران خبر می‌دهد؛ از فروش نفت تا ورود منابع به بانک‌ها و رسیدن آن به سفره مردم . به گفته او، مجلس تا هفته آینده جمع‌بندی خود را اعلام خواهد کرد .

خالی‌خوانی؛ ترفندی که ارز را می‌بلعد

رنجبرزاده در بخش دیگری از سخنان خود به جزئیات بیشتری از پدیده خالی‌خوانی اشاره می‌کند. به گفته او، در فرایند تحقیق و تفحص مشخص خواهد شد که چرا وقتی بانکی اعلام می‌کند پول نفت واریز شده، در عمل بازگشت آن با وقفه‌ای هفت‌ماهه مواجه می‌شود. این پرسش بی‌پاسخ می‌ماند که در این مدت، چه کسانی و با چه سازوکاری از این منابع استفاده کرده‌اند .

وی همچنین از جمع‌آوری اسناد و مدارک درباره تخلف «خالی‌خوانی» در بانک‌ها خبر می‌دهد و می‌گوید که علاوه بر بانک اقتصاد نوین، شنیده‌هایی درباره خالی‌خوانی یک بانک دیگر نیز وجود دارد که به آن ورود خواهیم کرد .

این نماینده مجلس موضوع مسدود و سپس باز شدن حساب‌های ارزی را نشانه ضعف نظارتی وزارت نفت و بانک مرکزی می‌داند و معتقد است اگر جلوی ضعف نظارت‌ها زودتر گرفته می‌شد، امروز موضوع فروش نفت و عدم بازگشت ارزهای حاصل از آن و فسادی که در این حوزه در جریان است، به بحران افکار عمومی تبدیل نمی‌شد .

نوشدارویی که باید قبل از مرگ سهراب می‌رسید

پرونده خالی‌خوانی ۹۰۰ میلیون دلاری در بانک اقتصاد نوین، تنها گوشه‌ای از یک بحران بزرگ‌تر است. تراستی‌هایی که ۷ میلیارد دلار از پول نفت را بازنگردانده‌اند، بانک‌هایی که به جای ضوابط بانکی، با معیارهای سیاسی ارز دریافت می‌کنند، و وقفه‌های هدفمندی که ماه‌ها پول مردم را در مسیرهای نامعلوم سرگردان می‌کند، همه و همه زنجیره‌ای از بی‌نظمی و فساد را تشکیل می‌دهند.

مجلس وعده تحقیق و تفحص داده است و تا هفته آینده جمع‌بندی خود را اعلام خواهد کرد. اما آیا این نوشدارو، پیش از مرگ سهراب به پیکر اقتصاد ایران خواهد رسید؟ یا دیر شده و اعتماد عمومی که این روزها بیش از هر زمان دیگری نیاز است، برای همیشه از دست رفته است؟

پاسخ این پرسش را باید در روزهای آینده جست؛ در روزهایی که شفافیت یا عدم شفافیت پرونده خالی‌خوانی، مسیر آینده نظارت بر گردش پول نفت را برای همیشه تعیین خواهد کرد.