مهربانو مهدوی، پژوهشگر و کارشناس رسانه: گرانی مواد غذایی دیگر فقط یک مسئله قیمتی نیست؛ به یک بحران در سمت تقاضا تبدیل شده است. زمانی که رشد قیمت کالاهای اساسی از رشد درآمد خانوار پیشی میگیرد، مصرفکننده ناچار به تغییر رفتار میشود؛ خریدها کوچکتر میشوند، برندها تغییر میکنند و بخشی از مصرف بهتدریج حذف میشود.
این همان نقطهای است که تورم از ویترین فروشگاهها به ترازنامه تولیدکنندگان منتقل میشود. فروشنده با افزایش هزینههای تولید و تأمین کالا روبهرو است، اما مشتری توان پرداخت قیمتهای جدید را ندارد.
نتیجه، چرخهای معیوب است: افزایش هزینه، افزایش قیمت، کاهش تقاضا، افت فروش و در نهایت کاهش انگیزه تولید.
یکی از اهداف پرداخت یارانه نقدی پس از حذف ارز ترجیحی، جبران بخشی از کاهش قدرت خرید خانوار و جلوگیری از افت مصرف کالاهای اساسی بود.
اما در شرایطی که ارزش واقعی این حمایتها متناسب با نرخ تورم افزایش نیابد، اثر حمایتی آنها بهتدریج تضعیف شده و شکاف میان قیمت کالا و توان خرید مردم عمیقتر میشود.
کاهش فروش در بازار مواد غذایی به معنای کاهش نیاز مردم به غذا نیست؛ بلکه نشانه کاهش قدرت خرید آنهاست. جامعه همچنان به همان میزان به مواد غذایی نیاز دارد، اما توان تأمین سبد مصرفی گذشته را ندارد.
اگر این روند ادامه یابد، اقتصاد با پدیدهای فراتر از تورم روبهرو خواهد شد؛ رکود تقاضا. رکودی که میتواند سرمایهگذاری در تولید، پایداری زنجیره تأمین و در نهایت امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
مسئله امروز، فقط گرانی نیست؛ فرسایش قدرت خرید و تبدیل تدریجی تورم به بحران تقاضاست.
