بررسی دلیل سقوط قیمت فلزات و طلا

به گزارش سرمایه فردا، بازار فلزات جهان نخستین روز سال ۱۴۰۵ روز تلخی را پشت سر گذاشت. قیمت طلا، نقره و مس در سراسر بازارها به طور محسوسی کاهش یافت، آن هم در شرایطی که طلا معمولاً به عنوان یک دارایی امن در بحران‌ها شناخته می‌شود. دلیل این سقوط عجیب چیست؟ سرمایه‌گذاران نگران هستند که افزایش قیمت نفت در پی جنگ آمریکا و ایران، تورم را دوباره شعله‌ور کند و نرخ بهره را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه دارد. این گزارش به تحلیل ابعاد این تحول و پیامدهای آن برای بازارهای جهانی می‌پردازد.

دارایی امنی که نتوانست از خودش دفاع کند

طلای جهانی در روزهای اخیر عملکردی متناقض داشته است. در حالی که انتظار می‌رفت با تشدید تنش‌های خاورمیانه و شروع جنگ، سرمایه‌گذاران به سمت این فلز گرانبها به عنوان پناهگاه امن سرازیر شوند، اما واقعیت چیز دیگری بود. قیمت طلا از زمان آغاز جنگ علیه ایران روند نزولی به خود گرفته و در روز پنج‌شنبه با کاهش محسوسی مواجه شد.

دلیل این کاهش عجیب را باید در تغییر نگاه سرمایه‌گذاران جست. آنها دیگر نگران جنگ به عنوان یک رویداد کوتاه‌مدت نیستند، بلکه نگران پیامدهای اقتصادی آن هستند. وقتی قیمت نفت به بالای ۱۱۰ دلار می‌رسد، یعنی هزینه زندگی برای همه بالا می‌رود، یعنی تورم برمی‌گردد و یعنی بانک‌های مرکزی مجبورند نرخ بهره را بالا نگه دارند. در چنین فضایی، طلا که سود یا بهره‌ای پرداخت نمی‌کند، جذابیت خود را از دست می‌دهد.

فلز صنعتی که زیر بار سنگین رکود خم شد

مس که به عنوان “دکتر اقتصاد” شناخته می‌شود و رونق یا رکود اقتصادی را پیش‌بینی می‌کند، روز پنج‌شنبه سقوط قابل توجهی را تجربه کرد. سرمایه‌گذاران نگران هستند که افزایش قیمت نفت، هزینه تولید در صنایع را افزایش دهد و تقاضا برای مس را کاهش دهد.

واقعیت این است که قیمت بالای نفت، ترمز رشد اقتصادی را می‌کشد. وقتی حمل‌ونقل گران می‌شود، وقتی خوراک کارخانه‌ها گران می‌شود، وقتی مصرف‌کننده قدرت خرید کمتری دارد، تقاضا برای محصولات صنعتی کاهش می‌یابد. مس که در همه چیز از سیم‌کشی ساختمان‌ها گرفته تا قطعات خودرو و لوازم خانگی استفاده می‌شود، اولین قربانی این رکود است.

نفت و تورم؛ دوئل بازگشته

قیمت نفت برنت از ابتدای جنگ تاکنون بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و به بالای ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است. این جهش قیمت در شرایطی رخ داده که اقتصاد جهان هنوز از تبعات تورم قبلی فاصله نگرفته بود. حالا سرمایه‌گذاران نگران بازگشت تورم هستند و این نگرانی باعث شده تا به دارایی‌های امن سنتی مانند طلا هم پشت کنند.

نکته مهم این است که افزایش قیمت نفت از دو مسیر به بازار فلزات ضربه می‌زند. مسیر اول، افزایش هزینه تولید است که سودآوری شرکت‌ها را کاهش می‌دهد. مسیر دوم، افزایش انتظارات تورمی است که بانک‌های مرکزی را مجبور به ادامه سیاست انقباضی می‌کند. نرخ بهره بالا یعنی هزینه فرصت نگهداری طلا بیشتر می‌شود و سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند پول خود را در اوراق قرضه با بازده مطمئن سرمایه‌گذاری کنند.

واکنش بازارها و چشمانداز آینده

فروش گسترده در بازار فلزات نشان‌دهنده تغییر جدی در دیدگاه سرمایه‌گذاران است. آنها دیگر به پناهگاه‌های سنتی مانند طلا اعتماد ندارند و به دنبال دارایی‌هایی هستند که بتوانند در برابر تورم و نرخ بهره بالا از ارزش آنها محافظت کند.

در کوتاه‌مدت، ادامه جنگ و افزایش قیمت نفت می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت فلزات وارد کند. تحلیلگران معتقدند که اگر قیمت نفت به بالای ۱۳۰ دلار برسد، طلا ممکن است تا محدوده ۴۵۰۰ دلار نیز کاهش یابد. اما در میان‌مدت و بلندمدت، دو عامل می‌تواند از قیمت طلا حمایت کند: نخست، اگر جنگ طولانی شود و اقتصاد جهانی وارد رکود تورمی گردد، طلا دوباره به عنوان پناهگاه امن مطرح می‌شود. دوم، اگر فدرال رزرو مجبور به کاهش نرخ بهره برای حمایت از رشد اقتصادی شود، جذابیت طلا بازمی‌گردد.

سقوط قیمت فلزات در روزهای اخیر، نشانه‌ای از تغییر عمیق در نگاه سرمایه‌گذاران به آینده اقتصاد جهانی است. افزایش قیمت نفت ناشی از جنگ خاورمیانه، نگرانی از بازگشت تورم و تداوم نرخ بهره بالا را ایجاد کرده است. در چنین فضایی، حتی طلا هم نمی‌تواند نقش پناهگاه امن خود را ایفا کند.

با این حال، نباید فراموش کرد که بازارهای مالی همیشه در حال نوسان هستند و هر سقوطی می‌تواند فرصتی برای خرید باشد. آینده قیمت فلزات به شدت به تحولات جنگ خاورمیانه و تصمیمات بانک‌های مرکزی وابسته است. سرمایه‌گذاران باید با دید بلندمدت و مدیریت ریسک مناسب، در این بازار پرنوسان حضور پیدا کنند.