بانک و بیمه

ساختار پایه پولی در ترازنامه بانک مرکزی: نگاهی تحلیلی به دارایی‌ها و بدهی‌ها

به گزارش سرمایه فردا، برای درک بهتر عملکرد بانک مرکزی، ابتدا نگاهی به ترازنامه آن می‌اندازیم. در سمت دارایی‌ها، مواردی چون دارایی‌های ارزی (شامل دلار، یورو و سایر ارزها)، ذخایر طلا، خالص مطالبات از دولت و خالص مطالبات از بانک‌ها دیده می‌شود. منظور از “خالص مطالبات” این است که بانک مرکزی هم طلب از دولت و بانک‌ها دارد و هم ممکن است بدهی‌هایی به آن‌ها داشته باشد، اما آنچه در ترازنامه ثبت می‌شود، تفاوت بین این دو است.

فرض کنیم مجموع دارایی‌های بانک مرکزی برابر با ۱۰۰۰ واحد باشد. در سمت بدهی‌ها نیز مواردی چون اسکناس و مسکوک در گردش، ذخایر بانک‌ها نزد بانک مرکزی و حقوق صاحبان سهام قرار دارد. البته حقوق صاحبان سهام در مقایسه با سایر اقلام بسیار ناچیز است و برای ساده‌سازی تحلیل، می‌توان آن را نادیده گرفت.

نکته مهم اینجاست که مجموع دارایی‌ها و بدهی‌ها در ترازنامه بانک مرکزی برابرند و این تعادل، همان پایه پولی یا Monetary Base را تشکیل می‌دهد. پایه پولی در تمامی بانک‌های مرکزی جهان از چهار بخش اصلی تشکیل شده است: ۱. دارایی‌های ارزی (پورتفوی ارزهای خارجی) ۲. ذخایر طلا ۳. خالص مطالبات از دولت ۴. خالص مطالبات از بانک‌ها

در ترازنامه، وام‌هایی که بانک مرکزی به دولت یا بانک‌ها داده است، در بخش دارایی‌ها ثبت می‌شود. در مقابل، بدهی‌های بانک مرکزی به دولت یا بانک‌ها نیز در بخش بدهی‌ها درج می‌گردد. معمولاً دولت بدهکار است، بنابراین بانک مرکزی از دولت خالص مطالبات دارد. همین وضعیت در مورد بانک‌ها نیز صادق است.

در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که بانک مرکزی هم بانک دولت است و هم بانک بانک‌ها. این نقش دوگانه، اهمیت آن را در تنظیم سیاست‌های پولی و حفظ ثبات مالی دوچندان می‌کند

modir

Recent Posts

تغییر نمادهای مثبت بورس

امروز بورس وضعیت متناقضی داشت. برخی از سهم‌ها صف خرید سنگینی داشتند که تا انتهای…

48 دقیقه ago

نقد سیاست انقباضی بانک مرکزی

افزایش نرخ اوراق بدون اصلاحات ساختاری در نظام بانکی، بودجه‌ریزی و تقویت تولید، می‌تواند به…

3 ساعت ago

ادغام سازمان‌ها بدون اخراج ؛وعده‌ای تازه یا تکرارِ یک سراب؟

اگر دولت به‌دنبال مهار تورم و ایجاد ثبات در اقتصاد کلان است، چاره‌ای جز اجرایِ…

4 ساعت ago

ماجرای مدرسه خصوصی در خانه

مسئولان آموزش‌وپرورش تاکید دارند فعالیت مراکز جایگزین مدرسه بدون مجوز رسمی فاقد اعتبار قانونی و…

7 ساعت ago

نشانه ارزندگی نمادها یا تله سود؟

برای یک تصمیم سرمایه‌گذاری هوشمندانه، باید علاوه بر P/E، به عواملی مانند نرخ رشد سود،…

7 ساعت ago

نقد فیلم های‌کپی

حضور مرتضی عقیلی و ابوالفضل پورعرب کنجکاوی مخاطب را برمی‌انگیزد اما ضعف متن اجازه درخشش…

7 ساعت ago