به گزارش سرمایه فردا، مجلس شورای اسلامی بودجه سال ۱۴۰۵ را با رویکردی معیشتمحور به تصویب رساند. سندی که در آن، افزایش حقوق کارمندان، رشد مستمری مددجویان، تقویت کالابرگ الکترونیکی و افزایش منابع تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، در کنار افزایش اعتبارات عمرانی و تأمین قیر رایگان، نشاندهنده اولویتبندی جدیدی در سیاستهای اقتصادی کشور است. این گزارش نگاهی دارد به جزئیات این بودجه، پیامدهای آن برای معیشت خانوارها و چالشهایی که پیش روی اجرای آن قرار دارد.
یکی از مهمترین بخشهای بودجه ۱۴۰۵، افزایش حقوق کارمندان و مستمری مددجویان است. بر اساس مصوبه مجلس، حقوق کارمندان در سال آینده ۲۰ درصد افزایش خواهد یافت. این افزایش در شرایطی تصویب میشود که نرخ تورم نقطه به نقطه در بهمنماه ۱۴۰۴ به ۶۸.۱ درصد رسیده و قیمت مواد غذایی نسبت به سال قبل ۹۹ درصد افزایش یافته است. هرچند ۲۰ درصد افزایش حقوق نمیتواند به طور کامل قدرت خرید از دست رفته کارمندان را جبران کند، اما نشاندهنده تلاش برای کاهش فشار بر اقشار متوسط جامعه است.
در بخش حمایت از آسیبپذیرترین اقشار، مستمری مددجویان کمیته امداد و بهزیستی ۵۰ درصد افزایش یافته است. این افزایش قابل توجه، پاسخی به واقعیت تلخی است که دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد: هزینه دهک اول (فقیرترین دهک) در ۱۴ سال گذشته بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است. با این افزایش، امید میرود بخشی از این شکاف جبران شود.
بودجه ۱۴۰۵ با اختصاص ۹۹۶ هزار میلیارد تومان اعتبار، طرح کالابرگ الکترونیکی را تقویت کرده است. این طرح که در سالهای اخیر با هدف حمایت از دهکهای کمدرآمد اجرا میشود، اکنون با پوشش گستردهتری ادامه خواهد یافت. به هر فرد مشمول یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ اختصاص مییابد و پیشبینی میشود بین ۸۵ تا ۹۰ میلیون نفر از جمعیت کشور تحت پوشش این طرح حمایتی قرار گیرند.
اقلام قابل خرید با کالابرگ شامل شیر، ماست و پنیر، تخممرغ، روغن مایع، گوشت مرغ و گوشت قرمز، برنج، قند و شکر، ماکارونی، حبوبات و همچنین میوه و ترهبار است. این سبد که با اضافه شدن میوه و ترهبار در ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ گسترش یافت، تلاش دارد تا سبد غذایی خانوارهای کمدرآمد را به حداقل استانداردها نزدیک کند.
یکی دیگر از بخشهای مهم بودجه ۱۴۰۵، افزایش منابع برای تسهیلات ازدواج و فرزندآوری است. اعتبار این بخش از ۳۷۵ همت به ۴۷۵ همت افزایش یافته است. این افزایش در شرایطی تصویب میشود که نرخ باروری در ایران به زیر سطح جانشینی رسیده و نگرانیها درباره پیری جمعیت افزایش یافته است. تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، اگرچه به تنهایی نمیتواند مشکل کاهش نرخ باروری را حل کند، اما میتواند بخشی از موانع اقتصادی پیش روی جوانان را بردارد.
مجلس با افزایش دو درصدی مالیات بر ارزش افزوده موافقت کرده است. این افزایش، اگرچه در کوتاهمدت فشار بیشتری بر مصرفکنندگان وارد میکند، اما منابع لازم برای تأمین هزینههای جاری دولت و اجرای طرحهای حمایتی را فراهم میآورد. افزایش مالیات بر ارزش افزوده در کنار افزایش حقوق و مستمری، نشاندهنده یک بسته سیاستی متوازن است: از یک سو افزایش درآمدهای دولت و از سوی دیگر افزایش هزینههای حمایتی.
بودجه ۱۴۰۵ با افزایش ۲۰۰ همتی اعتبار عمرانی، نگاه جدی به توسعه زیرساختهای کشور دارد. این افزایش در شرایطی تصویب میشود که سالها کمبود منابع، بسیاری از پروژههای عمرانی را با تأخیر مواجه کرده است. همچنین تخصیص ۵۰ همت برای تأمین قیر رایگان، نشاندهنده توجه به حوزه حملونقل و راهسازی است که تأثیر مستقیمی بر کاهش هزینههای حمل و نقل و در نتیجه کاهش قیمت تمامشده کالاها دارد.
افزایش اعتبار خرید تضمینی گندم به ۵۰۴ همت، یکی دیگر از بخشهای مهم بودجه ۱۴۰۵ است. این افزایش در شرایطی تصویب میشود که ناامنی غذایی در برخی مناطق کشور رو به افزایش است و تأمین نان به عنوان قوت غالب مردم، از اولویتهای اصلی دولت محسوب میشود. قیمت خرید تضمینی گندم برای سال آینده ۲۰ هزار تومان تعیین شده که نسبت به سال قبل ۴۰ درصد افزایش دارد.
—
بودجه ۱۴۰۵ در شرایطی تصویب میشود که ایران در میانه جنگ با آمریکا و اسرائیل قرار دارد و تحریمها همچنان فشار خود را بر اقتصاد کشور حفظ کردهاند. در چنین شرایطی، تمرکز بودجه بر معیشت خانوارها، افزایش حقوق و مستمری، تقویت کالابرگ، افزایش تسهیلات ازدواج و فرزندآوری و افزایش اعتبارات عمرانی، نشاندهنده تلاش برای حفظ انسجام اجتماعی و کاهش فشار بر مردم است.
با این حال، تحقق این بودجه نیازمند منابع پایدار و مدیریت کارآمد هزینههاست. افزایش مالیات بر ارزش افزوده، اگرچه منابع لازم را تأمین میکند، اما در کوتاهمدت فشار بر مصرفکنندگان را افزایش میدهد. همچنین تداوم تحریمها و جنگ، ریسکهای جدی بر سر راه اجرای این بودجه ایجاد کرده است. تنها در صورتی میتوان به موفقیت این بودجه امیدوار بود که دولت بتواند با مدیریت هوشمندانه، منابع را به سمت اولویتهای واقعی هدایت کند و از انحراف منابع به سمت هزینههای غیرمولد جلوگیری نماید.
ظاهرا یک روز که ابراهیم ساک ورزشیاش را برمیدارد که به باشگاه برود، دو تا…
تحقیقات در پرونده درحالیکه همه متهمان منکر اتهام دست داشتن در درگیری منجر به مرگ…
کوچک شدن کمسابقه رژه «روز پیروزی» در میدان سرخ، تشدید تدابیر امنیتی پیرامون پوتین، فضای…
در این گفتوگو، کارگردان «ژوژمان» درباره خلق موقعیتهایی که هم میخندانند و هم به فکر…
کشورهای تحریمی و درحال توسعه با ایجاد استیبلکوین ملی به دنبال استقلال مالی و تقویت…
ایران با توسعه کریدور شرق و راهآهن چابهار مسیرهای جایگزین تجارت در دوران تحریم و…