سیاست و دیپلماسی

ترس تل‌آویو از خیبرشکن

حسین کیامنش: روزنامه صهیونیستی جرزالم پست در گزارشی مدعی شده یمنی‌ها در حمله اخیر خود به اسرائیل، از موشک بالستیک مجهز به کلاهک خوشه‌ای استفاده کرده‌اند. جرزالم پست این اقدام را «تحولی عمیقاً نگران‌کننده» در درگیری‌های منطقه‌ای و نشانه‌ای از پیشرفت قابلیت‌های عملیاتی حوثی‌ها توصیف می‌کند.

جرزالم پست همچنین ایران را به‌طور غیرمستقیم به انتقال فناوری و دانش موشکی به حوثی‌ها متهم کرده و ادعا می‌کند که ایران از موشک‌های بالستیک مجهز به کلاهک‌های خوشه‌ای برخوردار است و در جنگ ۱۲ روزه از آن‌ها علیه اسرائیل استفاده کرده است. این رسانه صهیونیستی به ناتوانی سامانه‌های پدافندی اسرائیل در رهگیری این نوع موشک‌ها اشاره کرده و آن را نشانه‌ای از شکاف در دفاع چندلایه صهیونیست‌ها می‌داند. با همه اینها، اتهامات این رسانه عبری زبان به ایران، بیش از آنکه مبتنی بر شواهد مستدل باشد، از هراس عمیق اسرائیل از قدرت موشکی ایران نشئت می‌گیرد.

جرزالم‌پست، اگرچه تلاش می‌کند ایران را به استفاده از موشک‌هایی با کلاهک خوشه‌ای از طریق حوثی‌ها متهم کند، اما در واقع به‌طور ضمنی به توانمندی‌های پیشرفته موشکی ایران، به‌ویژه در حوزه موشک‌های چندکلاهکه، اذعان دارد.

ایران بارها ادعاهای مربوط به پشتیبانی نظامی از حوثی‌های یمن را رد کرده است. مقامات کشورمان، بارها تأکید کرده‌اند که حمایت ایران از یمن در چارچوب دیپلماتیک، سیاسی و انسانی بوده و هرگونه انتقال تسلیحات پیشرفته، از جمله موشک‌های بالستیک، به این گروه را تکذیب کرده‌اند. هرچند، باید به این نکته توجه داشت که یمنی‌ها از سال‌ها قبل از موشک‌های بالستیک برخوردار بوده‌اند و اساسا نیازی به حمایت نظامی ایران ندارند.

با این حال، صرف‌نظر از صحت یا سقم ادعای کمک تسلیحاتی ایران به یمن، نکته کلیدی گزارش اورشلیم‌پست، اذعان ضمنی رژیم صهیونیستی به توانمندی‌های موشکی پیشرفته ایران است. این گزارش، حتی اگر ارتباط مستقیم ایران و حوثی‌ها را اثبات نکند، نشان می‌دهد که اسرائیل ایران را به‌عنوان منبع اصلی فناوری موشکی پیشرفته در منطقه می‌بیند. این اذعان، بیش از آنکه به نقش حوثی‌ها مربوط باشد، به ترس عمیق تل‌آویو از پیشرفت‌های ایران در حوزه موشکی، به‌ویژه موشک‌های چندکلاهکه، اشاره دارد. اتهامات اسرائیل علیه ایران نه از منظر نگرانی‌های اخلاقی، بلکه از هراس از توانایی ایران در تولید تسلیحاتی که می‌توانند سامانه‌های دفاعی پیشرفته اسرائیل را به زانو درآورند، ناشی می‌شود.

 

تفاوت موشک‌های خوشه‌ای و چندکلاهکه

البته، یکی از مهم‌ترین اشکالات گزارش رسانه عبری زبان، اتهام نادرست استفاده ایران از موشک‌های خوشه‌ای است. جرزالم‌پست با غرض‌ورزی موشک‌های بالستیک مجهز به کلاهک‌های خوشه‌ای را به ایران نسبت داده، در حالی که فناوری موشکی ایران عمدتاً بر موشک‌های چندکلاهکه (MIRV) متمرکز است. تفاوت بین این دو نوع موشک از نظر فنی، عملیاتی و استراتژیک حائز اهمیت است و نیازمند توضیح جامع است.

موشک‌های خوشه‌ای مجهز به کلاهک‌هایی هستند که در میانه پرواز تکه‌تکه شده و ده‌ها تا صدها زیرمهمات را در منطقه‌ای وسیع پراکنده می‌کنند. این زیرمهمات معمولا برای ایجاد خسارت گسترده به اهدافی مانند افراد، خودروها یا زیرساخت‌های غیرنظامی، طراحی شده‌اند. ویژگی اصلی این نوع موشک‌ها، پراکندگی غیرهدایت‌شده و غیرهدفمند است که می‌تواند به خسارات گسترده و غیرانسانی، به‌ویژه در مناطق مسکونی، منجر شود. زیرمهمات منفجرنشده این موشک‌ها همچنین خطرات طولانی‌مدتی برای غیرنظامیان ایجاد می‌کنند، زیرا می‌توانند ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از اصابت فعال باقی بمانند. به همین دلیل، استفاده از مهمات خوشه‌ای در کنوانسیون‌های بین‌المللی، از جمله کنوانسیون مهمات خوشه‌ای (CCM) مصوب سال ۲۰۰۸، به‌عنوان تسلیحاتی غیراخلاقی و غیرقانونی شناخته شده است. بیش از ۱۲۰ کشور این کنوانسیون را امضا کرده‌اند، اگرچه رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای غربی، امریکا، از امضاکنندگان آن نیستند و سابقه استفاده از این تسلیحات را در جنگ اوکراین و البته لبنان و غزه دارند.

در مقابل، موشک‌های چندکلاهکه، مانند موشک خیبرشکن ایران، از فناوری پیشرفته‌ای برخوردارند که امکان حمل چندین کلاهک مستقل را فراهم می‌کند. هر یک از این کلاهک‌ها می‌توانند به‌طور جداگانه هدایت شده و به اهداف مشخصی اصابت کنند. برخلاف موشک‌های خوشه‌ای که پراکندگی غیرهدفمند دارند، موشک‌های چندکلاهکه تا لحظه اصابت قابل هدایت هستند و دقت بالایی در هدف‌گیری دارند. این ویژگی باعث می‌شود که این موشک‌ها برای اهداف نظامی استراتژیک، مانند پایگاه‌های نظامی، رادارها یا تأسیسات زیرساختی کلیدی، مناسب باشند و احتمال خسارات جانبی به غیرنظامیان را به حداقل برسانند. فناوری MIRV نیازمند سیستم‌های هدایت پیشرفته، مانند ناوبری اینرسی و ماهواره‌ای، است که ایران در سال‌های اخیر در آن پیشرفت‌های قابل ‌توجهی داشته است.

 

خیبرشکن و نقش آن در جنگ ۱۲ روزه

یکی از نقاط عطف در نمایش توان موشکی ایران، استفاده از موشک خیبرشکن در روزهای پایانی جنگ ۱۲ روزه بود. یکم تیر ماه، روابط عمومی سپاه پاسداران از شلیک موشک بالستیک چند کلاهکه‌ی خیبرشکن برای نخستین بار در موج بیستم عملیات وعده صادق ۳ خبر داد. در این موج از حمله، فرودگاه بن گورین، مرکز تحقیقات بیولوژیک و مراکز جایگزین کنترل و فرماندهی اسرائیل مورد اصابت قرار گرفت.

گزارش‌ها حاکی از آن است که استفاده از خیبرشکن در جنگ ۱۲ روزه، تأثیر روانی و عملیاتی عمیقی بر رژیم صهیونیستی گذاشت و به‌عنوان عاملی کلیدی در توقف حملات اسرائیل عمل کرد.

موفقیت خیبرشکن در جنگ ۱۲ روزه به دلیل توانایی آن در نفوذ به سامانه‌های دفاع هوایی چندلایه اسرائیل، از جمله آرو، فلاخن داود و گنبد آهنین، بود. این سامانه‌ها برای رهگیری موشک‌های بالستیک سنتی یا پرتابه‌های تک‌کلاهکه طراحی شده‌اند و در برابر موشک‌های چندکلاهکه، که کلاهک‌هایشان به‌طور مستقل هدایت می‌شوند، کارایی محدودی دارند. استفاده موفقیت‌آمیز ایران از موشک خیبرشکن در جنگ ۱۲ روزه نشان داد که ایران نه ‌تنها از فناوری پیشرفته برخوردار است، بلکه توانایی به‌کارگیری آن در سناریوهای واقعی را نیز دارد. این امر به رژیم صهیونیستی نشان داد که در صورت تشدید درگیری‌ها، ایران با موشک‌های چندکلاهکه پاسخ خواهد داد.

حالا و پس از گذشت دو ماه از توقف جنگ، گزارش جرزالم پست به‌وضوح نشان‌ دهنده هراس اسرائیل از توانمندی موشکی ایران، به‌ویژه موشک‌های چندکلاهکه مانند خیبرشکن، است. اتهام استفاده از موشک‌های خوشه‌ای توسط ایران یا حوثی‌ها، بیش از آنکه مبتنی بر شواهد باشد، از ترس اسرائیل از برتری تکنولوژیک ایران ناشی می‌شود. این اتهامات بخشی از کارزار پروپاگاندای اسرائیل برای تخریب وجهه ایران در مجامع بین‌المللی است، اما در عین حال به‌طور غیرمستقیم به توانمندی ایران در حوزه موشکی اذعان دارد. اسرائیل با نسبت دادن تسلیحات خوشه‌ای به ایران، تلاش می‌کند تا افکار عمومی جهانی را علیه تهران بسیج کند، اما این اتهامات در واقع نشان‌ دهنده نگرانی عمیق تل‌آویو از توانایی تهران در تولید موشک‌های پیشرفته‌ای است که می‌توانند دفاع هوایی اسرائیل را دور بزنند. این ترس نه از منظر اخلاقی، بلکه از نگرانی نسبت به تغییر توازن قدرت در منطقه ناشی می‌شود.

 

سامانه‌های دفاع هوایی اسرائیل

هرچند ایران پیش از این بارها اعلام کرده که با هرگونه سلاح کشتار جمعی، از جمله موشک‌های خوشه‌ای، مخالف است. این موضع ریشه در دکترین دفاعی ایران دارد که بر بازدارندگی فعال و استفاده از تسلیحات دقیق برای اهداف نظامی متمرکز است. برخلاف اسرائیل و امریکا که سابقه استفاده از تسلیحات خوشه‌ای دارند، ایران بر توسعه فناوری‌های موشکی با دقت بالا، مانند موشک‌های چندکلاهکه، سرمایه‌گذاری کرده است.

سامانه‌های دفاع هوایی اسرائیل، مانند آرو و فلاخن داود، برای مقابله با موشک‌های بالستیک سنتی یا پرتابه‌های تک‌کلاهکه طراحی شده‌اند. همانطور که پیشتر آمد، موشک‌های چندکلاهکه، با توانایی تفکیک کلاهک‌ها و هدف‌گیری مستقل، این سامانه‌ها را به چالش می‌کشند. هر کلاهک می‌تواند مسیر متفاوتی را طی کند، که رهگیری همزمان آن‌ها را برای سامانه‌های دفاعی دشوار می‌کند. جرزالم پست به‌طور خاص به ناتوانی این سامانه‌ها در رهگیری زیرمهمات پراکنده اشاره کرده، اما این مشکل در مورد موشک‌های چندکلاهکه به مراتب پیچیده‌تر است، زیرا کلاهک‌ها به‌صورت هدفمند و هدایت‌شده عمل می‌کنند.

با علم به این موضوع، نگرانی اصلی اسرائیل از این است که در درگیری‌های احتمالی آینده، ایران به جای موشک‌های بالستیک سنتی، از همان ابتدا اقدام به شلیک موشک‌های چندکلاهکه مانند خیبرشکن کند.

modir

Recent Posts

تغییر چابهار از زیان‌دهی به سودآوری/ رشد ۲۰ برابری سرمایه‌گذاری خارجی در ۱۰ ماه

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار با اعلام تبدیل پیش‌بینی زیان ۲۰۰ میلیارد تومانی به سود ۶۰۰…

3 ساعت ago

فرآوری برنج در چابهار ارزش افزوده را در داخل کشور ایجاد می‌کن

مردم تهران و رئیس کمیته محیط‌ زیست مجلس شورای اسلامی گفت: واحد صنعتی فرآوری برنج…

4 ساعت ago

سقوط سودآوری های‌وب و رانفور / افول نمادهای مخابراتی

سقوط سودآوری های‌وب و رانفور، زیان سنگین تپسی و بحران تأمین تجهیزات در اپراتورهای بزرگ،…

8 ساعت ago

پرونده قتل تا دفاع مشروع

پرونده قتل پارسا، جوانی که با ضربه چاقو جان باخت، یک سال است دستگاه قضایی…

9 ساعت ago

تبعات افزایش تیراژ خودرو به جای ایمنی

درشرایطی که ایمنی خودروهای داخلی افزایش تصادفات را در پی داشته و هر روز قربانی…

10 ساعت ago

اجرای دروغین با تمجید نمایشی

ترامپ گفته اجرای سوپربول «افتضاح» و «یکی از بدترین‌ها در تاریخ» بود اجرای دروغین با…

11 ساعت ago