پایگاه خبری سرمایه فردا

کشورهای منطقه خاورمیانه در مواجهه با تفاهمنامه خرداد ۱۴۰۵، به دو اردوگاه متضاد تقسیم شدند: گروه پیروز به رهبری ترکیه-عربستان و گروه ناموفق به رهبری اسرائیل. در پشت پردهٔ این توافق، تقابل عمیقی میان آنکارا و تل‌آویو شکل گرفته که می‌تواند نظم نوین خاورمیانه را برای دهه‌های آینده تعیین کند.

پیش‌نویس توافق خرداد ۱۴۰۵، نه فقط یک معاملهٔ سیاسی، بلکه پایان یک دوره از راهبرد اشتباه و انزوای فزایندهٔ تل‌آویو در صحنهٔ بین‌المللی است. این توافق، نشان از تغییر موازنهٔ قدرت در منطقه و شکست سیاست‌های یک‌جانبهٔ آمریکا و رژیم صهیونیستی دارد.

تئوری بازی‌ها نشان می‌دهد که برای رسیدن به یک تعادل نش پایدار در بحران‌های بین‌المللی، باید هزینه‌های خروج از صلح را افزایش داد و منافع ماندن در صلح را برای هر دو طرف (به ویژه از طریق کانال‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری مشترک) افزایش داد. معاهدات کوتاه‌مدت و فاقد تضمین‌های اقتصادی، محکوم به شکست هستند. در مورد ایران و آمریکا، اگر توافق جدیدی شکل گیرد، باید بر اساس «منافع متقابل اقتصادی» و «چشم‌انداز بلندمدت» باشد و اسرائیل نیز باید به یک «عدم تخاصم پایدار» برسد

تقلیل دادن تاریخ چند هزار ساله‌ی ایران به دوقطبیِ «حذف یا ماندن» در برابر اسرائیل، نادیده گرفتن آشکار قوانین ژئوپلیتیک، دکترین‌های امنیت ملی و از همه مهم‌تر، اصالت و تاب‌آوری تاریخی ملت ایران است.

ادامه وضعیت فعلی آمریکا و اغ (نه جنگ، نه صلح) به نفع ایران نیست. بدترین سناریو برای ایران، تبدیل شدن به لبنانی دیگر است. برای خروج از این دام، «ایران نیازمند یک تغییر استراتژیک در سیاست خارجی و داخلی است.»

همزمان با ۱۷ آوریل، روز اسیر فلسطینی، نزدیک به ۱۰ هزار فلسطینی در زندان‌های اسرائیل نگهداری می‌شوند.

ایران در شرایطی وارد فاز تنش داخلی شد که در چند وقت اخیر تهدیدات اسرائیل و آمریکا افزایش یافته بود و در داخل مقامات ایرانی تحلیل می‌کنند جنگ شهری جنگ دوم اسرائیل علیه ایران است، اما برنامه اسرائیل برای ایران چیست؟

پیوستن قزاقستان به توافق‌نامه‌های ابراهیم، در ظاهر گامی نمادین در مسیر عادی‌سازی روابط با اسرائیل است، اما در بطن خود حامل پیام‌هایی راهبردی برای ایران است؛ از گسترش نفوذ تل‌آویو در مرزهای شمالی گرفته تا بازتعریف نظم منطقه‌ای با محوریت واشنگتن. در برابر این نگاه، برخی تحلیلگران آن را صرفاً یک مانور تبلیغاتی بی‌اثر می‌دانند. اما در هر دو صورت، این تحول تلنگری جدی برای سیاست خارجی ایران است.

حمله ناکام اسرائیل به قطر و تلاش نافرجام برای ترور مقامات حماس، نه‌تنها موقعیت سیاسی بنیامین نتانیاهو را متزلزل کرده، بلکه موجب همگرایی بی‌سابقه کشورهای مسلمان منطقه علیه تل‌آویو شده است. در این میان، سکوت راهبردی ایران و تغییر نگاه کشورهای عربی به توان بازدارندگی تهران، نشانه‌ای از آغاز یک بازآرایی ژئوپلیتیک در خاورمیانه است؛ بازآرایی‌ای که می‌تواند به پایان دوران نتانیاهو و آغاز فصل جدیدی در موازنه قدرت منطقه‌ای منجر شود.