نقد برنامه منشور بهاره افشاری

به گزارش سرمایه فردا، برنامه‌های گفت‌وگو محور سال‌هاست به یکی از امن‌ترین انتخاب‌ها در شبکه نمایش خانگی تبدیل شده‌اند؛ جایی که ستاره‌ها مقابل دوربین می‌نشینند و روایت‌های شخصی‌شان را بیرون می‌ریزند. «منشور» با اجرای بهاره افشاری وارد همین میدان شده، با وعده کشف وجهی متفاوت از چهره‌های شناخته‌شده، وعده‌ای که در نخستین قسمت، هم جرقه‌هایی از تحقق آن دیده می‌شود و هم نشانه‌هایی از تکرار مسیرهای پیموده‌ شده‌است.

روایتی که لبخند را نیمه‌کاره می‌گذارد

تماشای گفت‌وگوی نخست «منشور» با نعیمه نظام‌دوست، حسی دوگانه ایجاد می‌کند؛ از یک سو همان چهره آشنا و شوخ که سال‌ها با نقش‌های کمدی در ذهن مخاطب جا افتاده، از سوی دیگر زنی که از زخم‌ها، شکست‌ها و لحظه‌های فروپاشی‌اش حرف می‌زند. این تضاد، نقطه قوت اصلی برنامه است.«منشور» وقتی به مهمان اجازه می‌دهد بدون فشار و جهت‌دهی، از خودش بگوید، به لایه‌هایی می‌رسد که معمولاً در قاب‌های رسمی‌تر دیده نمی‌شود. نظام‌دوست در بخش‌هایی از گفت‌وگو، تصویری انسانی‌تر و آسیب‌پذیرتر از خود ارائه می‌دهد؛ روایتی که می‌تواند مخاطب را غافلگیر کند و حتی او را به بازنگری در برداشت‌های قبلی‌اش از این بازیگر وادارد.

در چنین لحظاتی، برنامه به هدفش نزدیک می‌شود؛ جایی که فاصله میان «چهره رسانه‌ای» و «انسان واقعی» کمتر می‌شود و گفت‌وگو از یک گپ معمولی فراتر می‌رود. این همان جایی است که «منشور» می‌تواند هویت خودش را پیدا کند. با این حال، حالا که دو قسمت از برنامه منتشر شده، می‌توان تصویر دقیق‌تری از مسیر آن ترسیم کرد. اگر قسمت اول با حضور نظام‌دوست به واسطه صراحت و رهایی مهمان، واجد لحظاتی تاثیرگذار بود، در قسمت دوم با حضور بابک جهانبخش این صمیمیت به آن شکل شکل نگرفت. گفت‌وگو بیشتر در سطحی کنترل‌شده پیش رفت و آن حس کشف و غافلگیری کمرنگ‌تر شد. رابطه میان مجری و مهمان نیز بیشتر رنگ و بوی صمیمیتِ نمایشی داشت تا یک نزدیکی واقعی؛ عاملی که باعث شد گفت‌وگو به عمق قسمت نخست نرسد و در همان لایه‌های ابتدایی متوقف بماند.

وقتی فرم، محتوا را زمین‌گیر می‌کند

با وجود این امتیاز، «منشور» در سطح اجرا و طراحی، گرفتار ضعف‌هایی است که نمی‌توان نادیده گرفت. مهم‌ترین چالش، دکور و فضاسازی است؛ محیطی که قرار است حس یک خانه گرم و صمیمی را منتقل کند، بیشتر یادآور استودیوهای تلویزیونی قدیمی است. این تضاد میان ادعا و اجرا، از همان ابتدا توی ذوق می‌زند و مانع از شکل‌گیری کامل حس صمیمیت می‌شود.
از سوی دیگر، استفاده از ویدیوهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی در ابتدای برنامه، ضربه‌ای جدی به فضای اثر می‌زند. کیفیت پایین این ویدیوها و لحن کاریکاتوری‌شان، در تضاد کامل با فضای احساسی و جدی گفت‌وگو قرار دارد. شروعی که باید مخاطب را درگیر کند، به‌جای ایجاد کنجکاوی، نوعی فاصله ایجاد می‌کند.

در حوزه اجرا نیز، بهاره افشاری هنوز به تعادل لازم نرسیده است. او تلاش می‌کند حضورش را پررنگ نگه دارد، اما این تلاش گاهی باعث می‌شود جریان گفت‌وگو از ریتم طبیعی خارج شود. در برخی لحظات، تمرکز از مهمان برداشته می‌شود و گفت‌وگو حالتی ناپیوسته پیدا می‌کند. مشکل دیگر، فقدان هدایت هوشمندانه در مسیر گفت‌وگوست. آزادی عمل مهمان امتیاز مهمی محسوب می‌شود، اما در غیاب یک مدیریت دقیق، خطر تبدیل شدن برنامه به مونولوگ‌های پراکنده افزایش پیدا می‌کند. این مسئله در قسمت اول تا حدی دیده می‌شود و اگر ادامه پیدا کند، می‌تواند به نقطه ضعف جدی تبدیل شود.

ایده‌ای جذاب که هنوز به بلوغ نرسیده

با تمام این نقدها، نمی‌توان از ظرفیت‌های «منشور» چشم‌پوشی کرد. ایده پرداختن به وجه پنهان زندگی هنرمندان، همچنان جذاب و پرمخاطب است. اگر برنامه بتواند میان صمیمیت و ساختار حرفه‌ای تعادل برقرار کند، امکان تبدیل شدن به یک اثر تاثیرگذار را دارد. بزرگ‌ترین سرمایه «منشور»، همان لحظات صادقانه‌ای است که مهمان، بی‌واسطه از خودش می‌گوید. لحظاتی که مخاطب احساس می‌کند با یک انسان واقعی روبه‌روست، نه یک تصویر ساخته‌شده.

اگر این ویژگی حفظ شود و در کنار آن، ضعف‌های اجرایی برطرف شود، مسیر برنامه روشن‌تر خواهد شد. «منشور» در آغاز راه، اثری متوسط با نشانه‌هایی از پتانسیل است. نه آن‌قدر درخشان که بتوان آن را نقطه عطف دانست، نه آن‌قدر ضعیف که به‌سرعت از یاد برود. ادامه مسیر، تعیین‌کننده جایگاه واقعی آن خواهد بود؛ جایی میان یک گفت‌وگوی معمولی و تجربه‌ای که می‌تواند مخاطب را درگیر خود نگه دارد.