مقایسه اینترنت پرو و سفید؛ کدام برای کسب‌وکار شما مناسب است؟

زهرا مهدور: روزهایی که پس از معرفی سرویس «اینترنت پرو»، جنجال‌ها و پرسش‌های زیادی در فضای مجازی ایجاد شده، حالا کمکم جزئیات بیشتری از این سرویس در حال روشن شدن است. چه کسانی می‌توانند از این سرویس استفاده کنند؟ تفاوت آن با «اینترنت سفید» که پیش از این برای گروه خاصی از کاربران فعال بود، چیست؟ در این گزارش، به زبانی ساده و شفاف، به این سوالات پاسخ می‌دهیم و روشن می‌کنیم که اینترنت پرو دقیقاً برای چه کسانی طراحی شده است.**

اینترنت پرو، نسخه حرفه‌ای برای کسب‌وکارها

با گسترش کسب‌وکارهای آنلاین و افزایش نیاز به اینترنت پایدار و پرسرعت، وزارت ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات، سرویس جدیدی به نام «اینترنت پرو» را معرفی کرده است. این سرویس برخلاف اینترنت خانگی معمولی که بین همه کاربران به اشتراک گذاشته می‌شود، «پهنای باند اختصاصی» دارد و برای فعالیت‌های سنگین و تخصصی مثل کنفرانس‌های ویدئویی، کار با سرورهای ابری، ترید (معاملات آنلاین)، برنامه‌نویسی و انتقال فایل‌های حجیم طراحی شده است. در مقابل، «اینترنت سفید» که در گذشته و در شرایط خاص جنگی برای برخی کاربران فعال می‌شد، سرویسی محدودتر، با سرعت پایین‌تر و بدون شفافیت در نحوه تخصیص بود. در ادامه به تفکیک، ویژگی‌های هر دو سرویس را مرور می‌کنیم.

اینترنت پرو برای چه کسانی طراحی شده است؟

اینترنت پرو، آنطور که اپراتورها و مسئولان توضیح داده‌اند، یک سرویس «حقوقی» و «حرفه‌ای» است. یعنی صرفاً برای کسب‌وکارها (شرکت‌ها، استارتاپ‌ها، فروشگاه‌های آنلاین، دفاتر فنی مهندسی، و…) و کاربران خاصی که به اینترنت پایدار و با کیفیت نیاز دارند، ارائه می‌شود. این سرویس سه ویژگی اصلی دارد.

اول، سرعت بالا و پایدار: برخلاف اینترنت ADSL و 4G معمولی که سرعت آن در ساعات شلوغی کاهش می‌یابد، اینترنت پرو از «پهنای باند اختصاصی» برخوردار است. یعنی اپراتور بخشی از ظرفیت شبکه را به طور انحصاری به کسب‌وکارها اختصاص می‌دهد و این ظرفیت حتی در اوج ترافیک، افت نمی‌کند. دوم، رفع محدودیت‌ها: اینترنت پرو به طور معمول محدودیت‌های فیلترینگ را ندارد و به کاربران حرفه‌ای اجازه می‌دهد به تمام سرویس‌های جهانی دسترسی پیدا کنند. وزارت ارتباطات تأکید کرده که این سرویس برای «فعالیت‌های اقتصادی و تجاری بین‌المللی» ضروری است. سوم، تضمین پایداری (SLA) : شرکت‌های ارائه‌دهنده این سرویس، متعهد می‌شوند که درصد بالایی از زمان (مثلاً ۹۹.۹ درصد) شبکه در دسترس باشد و در صورت قطعی، غرامت پرداخت کنند. این ویژگی برای کسب‌وکارهایی که به صورت ۲۴ ساعته آنلاین هستند، حیاتی است.

تحلیل و نقد: مزیت اصلی اینترنت پرو، «پایداری» و «سرعت اختصاصی» آن است. برای یک شرکت فعال در حوزه رمزارزها یا یک استارتاپ بین‌المللی، هر دقیقه قطعی اینترنت می‌تواند میلیون‌ها تومان ضرر به بار آورد. بنابراین، این سرویس یک «نیاز» است، نه یک «لوکس». دولت باید شرایط دسترسی به این سرویس را برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نیز تسهیل کند، نه فقط شرکت‌های بزرگ. در غیر این صورت، شکاف دیجیتال عمیق‌تر می‌شود و کسب‌وکارهای کوچک حذف می‌شوند. همین الان هم بسیاری از فعالان اقتصادی از دیرکرد و لزوم مراجعه حضوری برای احراز هویت این سرویس گلایه دارند. امیدواریم دولت این فرآیند را ساده‌تر کند.

اینترنت سفید چه تفاوتی با اینترنت پرو دارد؟

«اینترنت سفید» سرویسی بود که در دوران جنگ و قطعی گسترده اینترنت، برای گروه خاصی از کاربران (مانند خبرنگاران، سفارتخانه‌ها، برخی کارمندان دولتی و…) فعال می‌شد. این سرویس سرعت و پایداری محدودی داشت و عمدتاً برای «وب‌گردی ساده و دسترسی به شبکه‌های اجتماعی» طراحی شده بود. تفاوت‌های اصلی اینترنت سفید و اینترنت پرو در چند مورد خلاصه می‌شود.

ابتدا، مخاطب: اینترنت سفید به افراد خاص (معمولاً با معرفی نهادهای دولتی) اختصاص داشت، اما اینترنت پرو به «کسب‌وکارها و کاربران حرفه‌ای» ارائه می‌شود و مراحل ثبت‌نام آن شفاف‌تر است. و سپس، کیفیت و سرعت: اینترنت سفید سرعت محدودی داشت (مثلاً ۴ مگابیت بر ثانیه) و برای فعالیت‌های سنگین مناسب نبود. در حالی که سرعت اینترنت پرو می‌تواند تا ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه یا بیشتر نیز برسد. و در نهایت، شفافیت: اینترنت سفید غیرشفاف بود و بسیاری از مردم از معیارهای تخصیص آن اطلاع نداشتند. اما اینترنت پرو با شرایط اعلامی شفاف (اخذ مجوز کسب‌وکار، پرداخت ماهیانه، و…) ارائه می‌شود. البته هنوز برخی ابهامات در مورد نحوه ثبت‌نام و قیمت نهایی این سرویس وجود دارد که باید هر چه سریع‌تر رفع شود.

تحلیل و نقد: انتقاد اصلی به اینترنت سفید، «نبود شفافیت» بود. بسیاری از فعالان اقتصادی که به آن دسترسی نداشتند، متضرر شدند. اما اینترنت پرو ظاهراً قرار است این مشکل را حل کند و برای همه کسب‌وکارهای دارای مجوز، به صورت یکسان ارائه شود. با این حال، قیمت این سرویس (که احتمالاً به مراتب گران‌تر از اینترنت خانگی معمولی است) می‌تواند مانعی برای کسب‌وکارهای کوچک باشد. دولت باید تعرفه‌های تشویقی برای استارتاپ‌ها و شرکت‌های نوپا در نظر بگیرد. در غیر این صورت، فقط شرکت‌های بزرگ و سرمایه‌دار از این سرویس بهره‌مند خواهند شد. به نظر می‌رسد اختلاف قیمت (اینترنت پرو در مقابل اینترنت خانگی) به اندازه‌ای است که یک مغازه کوچک نتواند آن را تهیه کند. امیدواریم دولت با یارانه، این شکاف را پر کند.

کدام یک برای شما مناسب است؟

انتخاب بین اینترنت پرو و اینترنت سفید، به نیاز و نوع فعالیت شما بستگی دارد. اگر یک «کسب‌وکار اینترنتی» هستید (مثلاً فروشگاه آنلاین، شرکت برنامه‌نویسی، صرافی رمزارز، تریدر، شرکت طراحی وب و…) و برای کار خود به اینترنت «پایدار، پرسرعت و بدون محدودیت» نیاز دارید، قطعاً «اینترنت پرو» بهترین گزینه است. این سرویس سرمایه‌گذاری است که بازدهی آن را در افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک قطعی خواهید دید.

اما اگر یک «کاربر عادی» هستید که فقط می‌خواهید از شبکه‌های اجتماعی استفاده کنید، ایمیل بفرستید، فیلم ببینید و گشت و گذار ساده در وب داشته باشید، همین اینترنت خانگی معمولی (ADSL، VDSL، 4G) برای شما کافی است. نیازی به پرداخت هزینه سنگین برای اینترنت پرو نیست. این سرویس برای شما «اسراف» محسوب می‌شود. در مورد اینترنت سفید هم باید گفت که به نظر می‌رسد با معرفی اینترنت پرو، این سرویس قدیمی به تدریج حذف یا محدودتر خواهد شد. به ویژه که بسیاری از کاربران آن قبلاً به سرویس‌های معمولی بازگشته‌اند. به طور خلاصه، اینترنت پرو سرویسی «حرفه‌ای» و «قانونمند» است برای آنهایی که کارشان به اینترنت گره خورده، و اینترنت سفید سرویسی «موقتی» و «غیرشفاف» بود برای روزهای سخت جنگ. انتخاب با شماست، اما پیش از ثبت‌نام، واقعاً نیاز خود را برآورد کنید تا هزینه اضافی پرداخت نکنید.

عصر جدید اینترنت حرفه‌ای در ایران

با معرفی سرویس «اینترنت پرو»، ایران گام مهمی در جهت «تفکیک ترافیک» و «تخصصی کردن خدمات اینترنتی» برداشته است. دیگر همه کاربران یکسان دیده نمی‌شوند کسب‌وکارها می‌توانند اینترنت پایدار و پرسرعت دریافت کنند و کاربران عادی نیز با هزینه کمتر، از اینترنت معمولی استفاده کنند. اینترنت سفید که یادگار دوران جنگ و قطعی گسترده بود، دیگر کم‌رنگ شده و به نظر می‌رسد جای خود را به مدل‌های شفاف‌تر و حرفه‌ای‌تر داده است. با این حال، دولت و اپراتورها باید شرایط ثبت‌نام و قیمت‌گذاری این سرویس را هر چه سریع‌تر شفاف کنند تا کسب‌وکارهای کوچک نیز بتوانند از آن بهره‌مند شوند. همچنین، ضروری است که زیرساخت‌های مخابراتی کشور (فیبر نوری) در سراسر کشور توسعه یابد تا اینترنت پرو فقط محدود به تهران و مراکز استان‌ها نباشد. در غیر این صورت، شکاف دیجیتال بین پایتخت و شهرستان‌ها عمیق‌تر خواهد شد. امیدواریم این طرح جدید، به رونق کسب‌وکارهای اینترنتی و افزایش بهره‌وری اقتصاد دیجیتال ایران کمک کند. منتظر جزئیات بیشتر از سوی وزارت ارتباطات و اپراتورها باشید.