برای بورس فردا پیشبینی میشود اگر امشب تا فردا صبح حملات شدیدی، خصوصاً به زیرساختهای انرژی و اقتصادی، صورت نگیرد، معاملات فردا متعادل باشد و حتی شاید ریسکپذیران، به هوای نوسانگیری در سهمهای پرتراکنش، در سمت خرید قرار بگیرند.
حسن کاظمزاده : از ابتدای هفته بورس منفی شروع شد و فشار فروش رفتهرفته افزایش پیدا کرد و با ارزش معاملات بهنسبت پایین، صف فروش ۱۶ همتی نیز روی تابلو می ماند تا بهوضوح اهرم ترس در بورس با شدت بیشتری نسبت به دو روز پایانی هفتهی گذشته عمل کند. به هر حال، جنوب کشور هر سه شب ابتدای هفته زیر حملات قرار داشت و حملات به بندرعباس و بوشهر بهعنوان دو قطب اقتصادی در زمینههای مختلف از حملونقل گرفته تا انرژی و تجارت، باعث شد بسیاری راه ترسیدن را ترجیح دهند. در ابتدای هفته نیز ۸۴ درصد از نمادها در محدودهی منفی بسته شدند تا چند روز کاملاً منفی و کممعامله پشت سر گذاشته شود. در واقع میتوان گفت پس از خروج معاملهگران کوتاهمدتی، حالا بخشی از سهامداران میانمدتی نیز ترسیدهاند و سهم میفروشند.
جنگ ایران و آمریکا در مورد دریا ابعاد پیچیدهای پیدا کرده است. این موضوع بهقدری پیچیده شده است که مواردی مانند هستهای و نیابتی و غیره در حاشیهی آن قرار گرفته است. ایران میخواهد تنگه تحت کنترلش باز باشد و اگر محاصره شد یا تهدید شد، از این اهرم استفاده کند. آمریکا چنین کنترلی را قبول نمیکند و در مقابل، اهرم محاصره را میخواهد در دست داشته باشد تا از این طریق به خواستههای بعدی خودش برسد. دو طرف یک جنگ پینگپنگی را در پیش گرفتهاند و به نظر میرسد در چند روز آینده این پینگپنگ باید شدت بیشتری پیدا کند وگرنه ادامهی وضع موجود مطلوب هیچ طرف نیست.
نه آمریکا جوری میزند که ایران تنگه را باز کند، نه ایران جوری میتواند پاسخ دهد که بهش حمله نشود. به همین دلیل، فاز بعدی شدت یعنی گسترش حملات به زیرساختها بسیار نزدیک به نظر میرسد. اما ممکن است دقیقاً در همین فاز، مجدداً دو طرف به فکر کاهش تنش هم باشند. این هفته تکلیف این جنگ مشخصتر خواهد شد که آیا یک جنگ دو، سه هفتهای شدید با خسارت بالا خواهیم داشت یا یک جنگ فرسایشی چندماهه و البته با خسارتهایی متفاوت و شاید پایدارتر.
قرعه شانس در پالایشی
شرایط صنعت پالایشی خیلی جالب شده است. همزمان با جنگ در خلیج فارس که منجر به بسته شدن تنگه هرمز و از دور خارج شدن حداقل ۱۰ میلیون بشکه عرضهی نفت شده، حملات نقطهای و شدید اوکراین به پالایشگاههای روسیه باعث شده است حدود ۳۰ درصد از ظرفیت پالایش نفت در روسیه فعلاً در دسترس نباشد و همین باعث عرضهی مازاد نفت روسیه به بازارهای جهانی شده است. برآوردها نشان میدهد این ۳۰ درصد ظرفیت ممکن است تا دو سال در دسترس نباشد و حتی با فرض باز شدن تنگهی هرمز و بازگشت نفت خلیج فارس به بازارهای جهانی، دنیا برای مدتی باید روی گازوئیل و بنزین ارزان حساب نکند.
البته خود اوکراینیها مدعی هستند ۴۰ درصد از ظرفیت را از کار انداختهاند. حالا با وضعیت کرک اسپرد جدید، حاشیهی سود پالایشیها پررنگ شده است که البته با توجه به وضعیت روسیه، با فرض بازگشت آرامش به تنگهی هرمز، کماکان کرک اسپرد بالا خواهد ماند. حالا سرمایهگذاران در دوراهی سود شیرین یا ترس از مورد اصابت قرار گرفتن گیر کردهاند. دیدم آن یکی گفته است سهامداران فلان پالایشی انگار در یک استخر قرار دارند و اطرافش پر از کروکودیل است. اما ترجیح من این است که بگویم، پالایشیها در یک قرعهکشی قرار دارند. اگر مورد اصابت قرار نگیرند (که شانسش واقعاً قابل برآورد نیست)، بازده شیرینی به سهامداران بعد از جنگ خواهد داد؛ شاید بیشتر از بازدهی که از قبل از جنگ تا همین چند وقت پیش دادند. بازی ترس و طمع در پالایشیها میتواند نتیجهی جالبی داشته باشد، ببینیم کدام طرف برنده میشود.
دلار هفته را با همان نرخهای آخر هفته شروع کرد و فعلاً کمی تبوتاب آخر هفته کاهش پیدا کرده است. دلار در یک چندراهی قرار دارد. ادامهی جنگ با همین کیفیت میتواند تقاضا برای دلار را کماکان بالا نگه دارد، تشدید بیشتر و گسترش جنگ به شکلی که کل کشور فاز تعطیلی به خودش بگیرد، میتواند تقاضا را کاهش داده و اتفاقاً عرضه را بیشتر کند و کمی قیمت دلار را به پایین هل بدهد. از آن طرف، فروکش کردن تنش و تفاهم دوباره نیز میتواند باعث کاهش قابلتوجه شود. آتشبس و ادامهی محاصره و تنگهی بسته میتواند دلار را بالا ببرد. سناریوهای پیشروی دلار از انگشتان یک دست بیشتر شده است.
امروز دوشنبه بورس منفی شروع شد، اما این منفی نسبت به روز گذشته کمتر بود و تقریباً از همان اوایل بازار، تقاضا افزایش پیدا کرد و با جمعآوری صفهای فروش، بازار به تعادل رسید، اما کمی بعد مجدداً فشار فروش زیاد شد. با این حال، در انتهای بازار ورق برگشت و بازار مثبت بسته شد؛ در حالی که ۵۵ درصد از نمادها در محدودهٔ مثبت بودند و ارزش سفارشهای خرید از سفارشهای فروش بیشتر شد. همچنین، برای اولین بار بعد از ۸ روز، ارزش صفهای فروش به کمتر از ۲ همت افت کرد. ارزش معاملات نیز به بیش از ۲۷ همت رسید که بالاترین عدد از شروع هفتهٔ گذشته بود. به نظر میرسد بورس حتی در موضوع جنگ هم به لایو دیتا پناه برده است.
لایو دیتا چیست؟
همانگونه که از اسم آن مشخص است، یعنی دیتا و اطلاعات زنده. در بورس ایران، خرید و فروش سهام بسیاری مواقع براساس لایو دیتا انجام میشود. مثلاً وقتی در بورس کالا قیمت سیمان بالا میرود، سهام سیمانی بلافاصله مثبت میشود یا برعکس، وقتی قیمت کالا کاهشی میشود، فشار فروش در گروه سیمان شکل میگیرد. چنین رفتاری در اکثر سهمهای بازار وجود دارد و چون تصمیمات عمدتاً کوتاهمدت است، بیشتر براساس لایو دیتا و آخرین اطلاعات صورت میگیرد. سرمایهگذاران کمی وجود دارند که براساس مثلاً میانگین اطلاعات ۳ ماه یا ۶ ماه اخیر تصمیم بگیرند.
حالا بسیار عجیب است که انگار در مورد جنگ هم تصمیمگیریها به همین شکل شده است. یعنی در شبی که مثلاً حمله به پلهای بندرعباس انجام میشود، فردا فشار فروش در بورس ایجاد میشود و شبی که حملهها کمتر میشود، فروش هم کمتر میشود و خریدار قدرت مییابد. این مدل رفتار در برابر موضوعی مثل جنگ نیز در نوع خودش جالب است. در هر صورت، ما براساس شدت جنگ در هر روز، تقریباً میتوانیم رفتار بورس در روز بعد را تشخیص بدهیم.
سلبریتیهای دارویی
صنعت دارو بهار جالبی را پشت سر گذاشته است. فروش بسیاری از شرکتهای گروه چند برابر شده است. حالا با انتشار گزارشهای فصلی و رشد سودآوری توأم با رشد حاشیهٔ سود، سهامداران این گروه کماکان به شمردن بازدهی خوب خودشان در مقایسه با همهچیز ادامه میدهند.
صنعت دارو با بازده ۳۱.۵ درصدی در یک ماه گذشته، رتبهٔ اول را بین همهٔ صنایع کسب کرده است تا بازده سالانهٔ آن نیز به ۱۶۰ درصد برسد که یکی از بالاترین بازدهها در بین صنایع مختلف است. امروز دجابر گزارش بهار را منتشر کرد و با کسب سود ۶۵۰ میلیاردی، بالاترین سود فصلی تاریخ خود را به دست آورد و پیبرای گذشتهنگر آن به ۵.۱ افت کرد. به این ترتیب، انتظار میرود کماکان از این صنعت گزارشهای خوبی منتشر شود. این صنعت رشد قابلتوجهی کرده است، اما میتوان با بررسی نمادهای مطلوب، در اصلاحهای احتمالی، کماکان پرتفوی خوبی از داروییها داشت.
دلار در انتظار
امروز معاملات دلار نسبت به چند روز اخیر ضعیفتر شد. بعد از تقاضای ناشی از ترس، حالا با رسیدن قیمت به نزدیکی سد ۲۰۰ هزار تومان، به نظر میرسد معاملهگران ترجیح دادهاند کمی انتظار بکشند و بعد تصمیم بگیرند. به هر حال، هم تشدید جنگ و تعطیلی کشور میتواند برای مدتی باعث افت هرچند کم دلار شود و از طرف دیگر، هرگونه توافقی نیز میتواند آتش دلار را کمتر کند.
پیشبینی حکایت از این دارد که هرچقدر حملات ایران شدیدتر میشود، حملات آمریکا فعلاً شدت نگرفته است. بسیاری این وضعیت را به آرامش قبل از طوفان تشبیه میکنند، بسیاری آن را به مسابقه امشب فینال جام جهانی ربط میدهند و البته برخی طرفداران تقابل نظامی نیز معتقد هستند آمریکا از مدل دفاع و حمله ایران غافلگیر شده است. هر چه هست، فعلاً عدم تشدید حملات آمریکا، خصوصاً به زیرساختها، امروز باعث شد بورس متعادل شود و معاملات با فشار فروش کمتری نسبت به ۸ روز گذشته تجربه شود.
رسانهها پر است از خبر، پر است از اظهارنظر و پر است از مصاحبههای جورواجور. مهمترین بخش، شاید صحبتهای عراقچی بود که به طرفداران انواع ایدههای محتوا، سوژه داد. شاید آن بخش از صحبتها که درباره زمان مناسب برای مذاکره در طول یک جنگ بود، مهمترین قسمت سخنان عباس عراقچی، متخصص مذاکرههای بیپایان، محسوب میشد.
در هر صورت، به نظر میرسد کمی فاز انتظار مجدداً تقویت شده است، اما این فاز انتظار ممکن است فقط تا همین فردا ادامه داشته باشد یا شاید چند روزی بیشتر طول بکشد. فاز انتظار، کمی نفس به بازارها خواهد داد.
برای بورس فردا پیشبینی میشود اگر امشب تا فردا صبح حملات شدیدی، خصوصاً به زیرساختهای انرژی و اقتصادی، صورت نگیرد، معاملات فردا متعادل باشد و حتی شاید ریسکپذیران، به هوای نوسانگیری در سهمهای پرتراکنش، در سمت خرید قرار بگیرند. در سهام پرپتانسیل بنیادی و شرکتهای کوچک و متوسط، این تقاضا میتواند حتی قویتر باشد و به شکل صفهای خرید خود را نشان دهد. در بازار دلار و طلا نیز اگر فاز انتظار فعلی ادامه پیدا کند، میتوان انتظار روز آرامی را برای فردا داشت.
امروز بورس با تصور فروکش کردن تنشها یا حداقل عدم تشدید آن در چند روز آتی باز شد و همین باعث شد بازار مثبت باز شود و تشکیل صف خرید ۱۰ همتی در همان اوایل بازار نشان داد بورسیها تصمیم گرفتن کمی ترس را کنار بگذارند. البته در میانهی بازار عرضهها زیاد شد اما در نهایت بورس مثبت بسته شد در حالی که ۸۴ درصد از نمادها در محدودهی مثبت بودند و ۷.۵ همت نیز صف خرید در انتهای زمان معاملاتی روی تابلو ماند. شایعات آتشبس، محدود بودن حملات به اهداف نظامی و همچنین افت قیمت سهمها در کنار انتشار گزارش خوب بهار شرکتها دلایلی بود که امروز باعث شد خریداران جسورتر رفتار کنند.
خریداران بیشتر به نیت کسب سود در کوتاهمدت
رژیم خرید امروز نشان میدهد، خریداران بیشتر به نیت کسب سود در کوتاهمدت اقدام به خرید کردهاند تا با دید بلندمدت. ارزش معاملات بالای نمادهایی مانند فملی، اهرم، شبندر و وبملت که بخش عمدهای از ورود پول را نیز به خودشان تخصیص دادند، نشان میدهند خریداران به نتیجه رسیدند در کوتاهمدت چند روزه بازار برگشتی خواهد زد و به این نیت اقدام به خرید کردند. البته ارزش معاملات امروز برای یک روز برگشتی قابل توجه نبود و در معاملات کوتاهمدت باید به این موضوع توجه کرد. پیشنهاد ما کماکان گام برداشتن با احتیاط است و در خریدها نیز بهتر است به این نکته توجه کرد که اگر مجبور به نگهداری نمادی شدیم، دچار ضرر و زیان نشویم.
مدل حملات یک هفتهی گذشته به اینگونه بوده که انگار ایران از جنگ شدید واهمهای ندارد و این آمریکا است که فعلاً تمایل دارد جنگ شدید نشود. حالا دلیل این رویکرد ایران و این احتیاط آمریکا چیست نمیدانیم. اما منطقا تشدید درگیری در کوتاهمدت میتواند بازار نفت را ملتهب کند و هدف افزایش قیمت نفت را محقق کند، از آن طرف آمریکایی که سیاست اصلیاش فعلاً محاصره و فشار اقتصادی شاید بدش نیاید فعلاً فضا ملتهب نشود تا نفت ملتهبتر نشود. باید دید کی آمریکا هم به سراغ حملات شدید و گستردهتر میرود. فعلاً جنگ از سواحل به شهرهای موشکی کشیده و باید صبر کنیم تا ببینیم آیا آمریکا دعوت ایران را لبیک خواهد گفت یا نه.
آیا الگوهای جنگ قبلی تکرار میشود؟
سرمایهگذاران آخرین تجربهی جنگ را سرلوحهی تصمیمات خودشان قرار میدهد و در شرایطی که عمدهی تصمیمات براساس آخرین اطلاعات است، این رویکرد طبیعی به نظر میرسد. در جنگ قبلی، و در میانهی آن دلار و طلا رشدش متوقف شد و از انتهای آن مسکن و ماشین گران شد. البته چاشنی محاصره هم به افزایش قیمت کالاها و املاک کمک کرد چرا که بهای تمامشدهی همهچیز در کشور بالا رفت. ممکن در جنگ حاضر این رویکرد جواب ندهد.
