پرونده مرگ جفری اپستین

به گزارش سرمایه فردا، پرونده مرگ جفری اپستین؛ میلیاردر مشهور، قاچاقچی جنسی و مردی که نامش سال‌ها در مهمانی‌های اشرافی، محافل سیاسی و حلقه‌های قدرت آمریکا تکرار می‌شد، بار دیگر واشنگتن را ملتهب کرده است. نزدیک به ۷ سال پس از شبی که اپستین در سلول فوق‌امنیتی زندان فدرال نیویورک مرده پیدا شد، حالا یکی از مهم‌ترین شاهدان آن شب قرار است در برابر کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا شهادت دهد؛ زنی به نام تووا نوئل که آن شب نگهبان شیفت زندان بود و اکنون شاید مهم‌ترین حلقه زنده برای بازسازی آخرین ساعات زندگی اپستین محسوب می‌شود. شهادت او قرار است پشت درهای بسته انجام شود‌ اما اهمیت این جلسه فراتر از یک بازجویی معمولی است. برای بسیاری از آمریکایی‌ها، مرگ اپستین هرگز به‌طور کامل توضیح داده نشد. این پرونده‌ از همان ابتدا میان روایت رسمی «خودکشی» و انبوه فرضیه‌های توطئه گرفتار شد و هنوز هم یکی از مرموزترین پرونده‌های جنایی و سیاسی آمریکا به شمار می‌رود.

شبی که همه‌چیز فرو ریخت

۱۰ اوت ۲۰۱۹، نگهبانان «مرکز اصلاح و تربیت متروپولیتن نیویورک» جسد بی‌جان اپستین را در سلولش پیدا کردند. سرمایه‌داری بانفوذ که سال‌ها با سیاستمداران، میلیاردرها، اعضای خاندان سلطنتی بریتانیا و ستاره‌های مشهور رفت‌وآمد داشت، تنها چند هفته پس از بازداشت دوباره به اتهام قاچاق جنسی دختران نوجوان، ناگهان مرده بود. پزشکی قانونی نیویورک علت مرگ را «خودکشی بر اثر حلق‌آویز کردن» اعلام کرد، اما افکار عمومی آمریکا هرگز این روایت را به‌سادگی نپذیرفت. خاموش بودن دوربین‌ها، کمبود نیرو در زندان، خواب بودن مأموران، نقص در نظارت‌ها و ارتباطات گسترده اپستین با چهره‌های قدرتمند، همه باعث شد این پرونده خیلی زود از یک مرگ مشکوک فراتر برود و به سوژه‌ای جهانی تبدیل شود. در همین میان، نام دو مأمور زندان بیش از همه مطرح شد: «تووا نوئل» و «مایکل توماس»؛ دو نگهبانی که مسئول مستقیم مراقبت از اپستین در شب مرگش بودند.

آخرین کسی که او را زنده دید

نوئل در شهادت‌های قبلی خود به بازرسان فدرال گفته بود، احتمال می‌دهد آخرین فردی بوده که اپستین را زنده دیده است. او اظهار کرده بود حوالی ساعت ۱۰ شب، یعنی چند ساعت پیش از مرگ، اپستین را در سلولش مشاهده کرده و صبح روز بعد نیز هنگام کشف جسد در محل حضور داشته است. طبق روایت او، زمانی که اپستین بی‌حرکت در سلول پیدا شد، مأمور دیگر زندان، مایکل توماس، تلاش کرد عملیات احیای قلبی انجام دهد‌ اما دیگر خیلی دیر شده بود. همین جزئیات باعث شده شهادت تازه نوئل برای قانونگذاران آمریکایی اهمیت ویژه‌ای پیدا کند؛ زیرا هنوز پرسش‌های بی‌پاسخ زیادی درباره ساعت‌های پایانی زندگی اپستین وجود دارد؛ از جمله اینکه چرا فردی که پیش‌تر سابقه اقدام به خودکشی داشت، آن شب تحت مراقبت ویژه قرار نگرفته بود.

نگهبانانی که به جای مراقبت، اینترنت‌گردی می‌کردند

چند ماه پس از مرگ اپستین، دادستان‌های فدرال آمریکا دو نگهبان زندان را متهم کردند که گزارش‌های رسمی زندان را جعل کرده‌اند. بر اساس اسناد قضایی، نوئل و توماس در فرم‌های رسمی نوشته بودند طبق مقررات، هر ۳۰ دقیقه وضعیت زندانیان را بررسی کرده‌اند؛ اما تحقیقات نشان داد چنین بازرسی‌هایی در عمل، انجام نشده است. بازرسان فدرال اعلام کردند دو مأمور بخش‌هایی از آن شب را خواب بوده‌اند و بخشی دیگر را صرف وب‌گردی و جست‌وجو در اینترنت کرده‌اند. تمام این در حالی رخ داده است که اپستین در «بخش ویژه نگهداری» زندان حضور داشت، بخشی که مخصوص زندانیان پرخطر است و باید شدیدترین سطح مراقبت در آن اجرا شود. این افشاگری ضربه‌ای سنگین به اعتبار سیستم زندان‌های فدرال آمریکا وارد کرد. رسانه‌های آمریکایی آن روزها از «فروپاشی کامل نظم در یکی از مهم‌ترین زندان‌های کشور» نوشتند و منتقدان دولت، وزارت دادگستری را به پنهانکاری و سهل‌انگاری متهم کردند.

جست‌وجوی عجیب در گوگل، درست  قبل از مرگ اپستین

یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های پرونده، مربوط به سوابق اینترنتی تووا نوئل است. گزارش وزارت دادگستری آمریکا نشان می‌داد او کمتر از یک ساعت پیش از پیدا شدن جسد اپستین، عباراتی مانند «آخرین اخبار اپستین در زندان» را در گوگل جست‌وجو کرده است. این مسئله بلافاصله به یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های تحقیقات تبدیل شد. وقتی در سال ۲۰۲۱ از نوئل درباره این جست‌وجوها سؤال شد، پاسخ داد: «یادم نمی‌آید چنین کاری کرده باشم.» برای منتقدان، همین پاسخ مبهم نشانه‌ای دیگر از آشفتگی و تناقض در روایت رسمی پرونده بود؛ پرونده‌ای که از ابتدا تا امروز، هر مرحله‌اش با پرسش‌های تازه همراه شده است.

اتهام‌ها حذف شد‌ اما پرونده بسته نشد

در نهایت، دولت آمریکا در سال ۲۰۲۱ اتهام‌های کیفری علیه نوئل و توماس را کنار گذاشت. دو مأمور پذیرفتند با تحقیقات فدرال همکاری کنند و دوره‌ای خدمات اجتماعی انجام دهند. با این حال، هر دو از شغل خود اخراج شدند. اما حذف اتهام‌ها به معنای پایان بحران نبود. گزارش مفصل بازرس کل وزارت دادگستری آمریکا که در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، تصویری تکان‌دهنده از وضعیت زندان ارائه کرد. در این گزارش از «شکست‌های متعدد و جدی»، «قصور آشکار کارکنان» و «نقض گسترده وظایف حرفه‌ای» سخن گفته شده بود؛ عباراتی که روایت رسمی دولت درباره یک «حادثه عادی» را زیر سؤال می‌برد. این گزارش همچنین تأکید می‌کرد مجموعه‌ای از اشتباهات، کمبود نیرو، خستگی مأموران و بی‌نظمی اداری، شرایطی را ایجاد کرده بود که مرگ اپستین در آن ممکن شد.

سایه سیاستمداران و میلیاردرها بر پرونده اپستین

تحقیقات کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا حالا فقط درباره نحوه مرگ اپستین نیست، بلکه شبکه روابط گسترده او را نیز بررسی می‌کند. قانونگذاران آمریکایی تاکنون از چهره‌های سرشناسی چون بیل و هیلاری کلینتون، هاوارد لوتنیک و لز وکسنر درباره ارتباطات‌شان با اپستین یا شریک نزدیکش، گیلین مکسول، شهادت گرفته‌اند. اپستین طی دهه‌ها توانسته بود به حلقه‌ای از ثروتمندترین و بانفوذترین افراد جهان نزدیک شود؛ موضوعی که باعث شده مرگ او برای بسیاری فقط یک پرونده جنایی نباشد، بلکه ماجرایی سیاسی و امنیتی تلقی شود. در چنین فضایی، شهادت تازه تووا نوئل می‌تواند دوباره پرونده‌ای را که هرگز از حافظه عمومی آمریکا پاک نشده، به صدر اخبار بازگرداند.