به گزارش سرمایه فردا، مونا موسوی: بازار نفت این روزها بین دو قطب متضاد قرار گرفته، از یک سو، خبر دور سوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو، روزنهای از امید گشوده و سایه سنگین تنشهای نظامی را تا حدی از سر قیمتها برداشته است. از سوی دیگر، سیاستهای تعرفهای تازه دونالد ترامپ و ابهام در چشمانداز اقتصاد جهانی، وزنهای سنگین به سمت نزول اضافه کرده است. نفت برنت که هفته پیش تحت تأثیر التهابات خاورمیانه بیش از پنج درصد جهش کرده بود، اکنون به ۷۱ دلار بازگشته و بار دیگر چشم انتظار مذاکرات شده تا مسیر نزولی را ادامه دهد.
پنجشنبه این هفته، ژنو میزبان دور سوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا خواهد بود. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه این خبر را تایید کرد و این موضوع نشان می دهد که هنوز دو کشور تمایل به دیپلماسی دارند
واکنش بازار نفت به این تحول دیپلماتیک سریع و معنادار بود. نفت برنت با کاهش ۱.۰۶ درصدی به ۷۱ دلار در هر بشکه رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۱.۱۰ درصدی در محدوده ۶۵ دلار و ۷۵ سنت ایستاد. این افت در حالی ثبت شد که هر دو شاخص نفتی هفته گذشته تحت تأثیر تشدید تنشهای نظامی در خاورمیانه، بیش از پنج درصد رشد کرده بودند. به بیان سادهتر، امید به پیشرفت دیپلماتیک، بخش قابل توجهی از صعود ناشی از ترس جنگ را خنثی کرده است.
پس از اعلام خبر مذاکرات، نشانههایی از انعطاف در مواضع دو طرف به چشم میخورد. برخی تحلیلگران از احتمال توافقی سخن میگویند که در آن ایران با رقیقسازی اورانیوم با غنای بالا، در ازای لغو کامل تحریمهای مالی موافقت کند، هرچند هنوز روشن نیست که آیا این برای نهایی کردن توافق کافی خواهد بود یا خیر. یک مقام ارشد ایرانی نیز به رویترز گفته است ایران برای امتیازدهی در برنامه هستهای خود در ازای لغو تحریمها و به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی، آمادگی نشان داده است.
در کنار تحولات دیپلماتیک، عامل دیگری نیز بر افت قیمتها تأثیر گذاشته سیاستهای تعرفهای جدید دونالد ترامپ است؛ رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده که پس از لغو برنامه تعرفه قبلی توسط دیوان عالی، تعرفه موقت واردات از همه کشورها را از ۱۰ درصد به ۱۵ درصد افزایش خواهد داد که حداکثر سطحی است که قانون به او اجازه میدهد.
چین روز دوشنبه در واکنش به این تصمیم اعلام کرد که حکم تعرفه دیوان عالی آمریکا را به دقت بررسی میکند و از واشنگتن خواست تا اقدامات تعرفهای یکجانبه علیه شرکای تجاری خود را لغو کند. تنشهای تجاری جدید، نگرانیها درباره کاهش رشد اقتصادی جهانی و تقاضا برای نفت را افزایش داده به همین دلیل نفت هم آماده حرکت به سمت پایین است.
بنابراین در مقطع کنونی با توجه به اینکه دور بعدی مذاکرات هستهای ایران تا پنجشنبه برگزار نمیشود، تمرکز بازار بر تصمیم دیوان عالی آمریکا و واکنش دولت معطوف شده است. این ضعف قیمت یک حرکت دفاعی است. با توجه به عدم قطعیت پیرامون مداخله نظامی آمریکا در ایران، جنگ اوکراین و تصمیم تازه دیوان عالی، جهت قیمت نفت مشخص نیست، اما نوسان آن تضمین شده است.
در پس این نوسانات کوتاهمدت، بازار نفت همچنان از مازاد عرضه ۲ میلیون بشکه در روز حکایت دارد. تحلیلگران گلدمن ساکس پیشبینی میکنند« بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶، با فرض عدم اختلال در عرضه نفت ایران، همچنان در مازاد عرضه باقی بماند. این بانک پیشبینیهای خود از قیمت نفت برنت و نفت خام آمریکا برای سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ را با ۶ دلار افزایش، به ترتیب ۶۰ دلار و ۵۶ دلار در هر بشکه اعلام کرده است. دلیل این تجدیدنظر، کاهش بیشتر از حد انتظار ذخایر تجاری کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) عنوان شده است.»
نکته مهم در تحلیل گلدمن ساکس، اشاره به ریسک نزولی ناشی از لغو احتمالی تحریمها علیه ایران و روسیه است. این بانک اعلام کرده که لغو احتمالی تحریمها میتواند افزایش ذخایر نفتی و عرضه بیشتر را در بلندمدت تسریع کند و ریسک نزول ۵ تا ۸ دلاری پیشبینیهای قیمت نفت در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ را ایجاد کند.
به عبارت دیگر، اگر مذاکرات ژنو به نتیجه برسد و تحریمهای نفتی ایران لغو یا کاهش یابد، عرضه نفت ایران به بازارهای جهانی افزایش خواهد یافت و این میتواند فشار نزولی بیشتری بر قیمتها وارد کند. گلدمن ساکس پیشبینی کرده است که OECD ( یک نهاد بینالمللی با هدف ارتقای رشد اقتصادی، توسعه پایدار، تجارت آزاد و بهبود استانداردهای زندگی در کشورهای عضو است. این سازمان در سال ۱۹۶۱ تأسیس شد و هماکنون شامل ۳۸ کشور عضو از اقتصادهای توسعهیافته و در حال توسعه است) حدود ۲۵ درصد از مازاد عرضه نفت را جذب خواهند کرد و مابقی به صورت نفت خام ایران و روسیه روی دریا انباشته میماند.
با وجود خوشبینی ناشی از مذاکرات، نمیتوان از اهمیت استراتژیک تنگه هرمز غافل شد. حدود یک پنجم از نفت جهان از این آبراه عبور میکند و هرگونه تشدید تنش که منجر به بسته شدن یا اختلال در این مسیر شود، میتواند جهش قیمتی شدیدی ایجاد کند.
ریسکهای ژئوپلیتیکی همچنان یک عامل کلیدی در بازار نفت هستند. سناریوهایی مانند کاهش یک میلیون بشکه در روز عرضه ایران میتواند قیمت نفت را در اواخر ۲۰۲۶ به افزایش دهد. این یعنی حتی در صورت پیشرفت دیپلماسی، خطرات ژئوپلیتیکی همچون شمشیری دو لبه بالای سر بازار است.
بازار نفت در آستانه دور سوم مذاکرات ژنو، در موقعیت دوگانه ای قرار دارد؛ از یک سو، امید به پیشرفت دیپلماتیک و کاهش تنشها، ریسک ژئوپلیتیکی را کاهش داده و قیمتها را تعدیل کرده است. از سوی دیگر، سیاستهای تعرفهای جدید آمریکا و ابهام در چشمانداز تقاضای جهانی، سایهای سنگین بر بازار افکنده است.
تحلیل بنیادی با اشاره به رکود بازار جهانی همچنان از مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد و لغو احتمالی تحریمها میتواند این مازاد را تشدید کند. با این حال، تنگه هرمز و ریسکهای ژئوپلیتیکی همچون آتشی زیر خاکستر، هر لحظه ممکن است شعلهور شوند.
بنابراین فعالان بازار با حساسیت ویژه ای چشم به پنجشنبه دوختهاند تا ببینند خروجی مذاکرات ژنو چه خواهد بود. آیا دیپلماسی میتواند راهی برای کاهش تنشها بیابد و زمینه را برای بازگشت نفت ایران به بازارهای جهانی فراهم کند؟ یا بنبست دیپلماتیک و تشدید تنشها، بار دیگر نفت را به مدار صعودی بازخواهد گرداند؟ پاسخ این پرسشها، نه فقط مسیر قیمتها، که معادلات انرژی منطقه را برای ماههای آینده تعیین خواهد کرد.
تلفات انسانی میلیونی، تغییر نقشه سرزمینی و صدها میلیارد دلار هزینه، جنگ اوکراین را به…
بررسی آرایش رسانهای سیما در رمضان ۱۴۰۴؛ از جهان مردانه باربرها تا مرگآگاهی یک تاجر…
احداث سدها در بالادست نظام آبی را تحت تاثیر قرار میدهد؛ در حالی که آببندانهای…
وریا غفوری این مسئولیت را پذیرفت تا شبکه فارسیزبان ایران اینترنشنال و محمد تقوی با…
روز سهشنبه، پنجم اسفند ۱۴۰۴، بازارهای طلا و ارز تهران در حالی کار خود را…
تا دیروز با پدر بود، بازی میکرد، میخندید و حتی لحظههایی را بدون مادر سپری…