پایگاه خبری سرمایه فردا

بازار نفت جهان اکنون با بزرگ‌ترین بحران عرضه تاریخ مواجه است. اگر تنگه هرمز به دلیل محاصره آمریکا تا میانه ماه اردیبهشت بسته بماند، قیمت نفت می‌تواند از ۱۵۰ دلار نیز فراتر رود. در آن صورت، نه فقط نقشه نفت، بلکه نقشه ژئوپلیتیک کل جهان دوباره ترسیم خواهد شد.

خاورمیانه دوباره روی لبه تیغ رفته است. اختلالات گسترده در منطقه خلیج فارس، زنجیره تأمین نفت جهان را به هم ریخته و برآوردهای تازه از یک کسری عظیم حکایت دارند. داده‌های اولیه نشان می‌دهد که در پی این تنش‌ها، حدود ۹ تا ۱۰ میلیون بشکه در روز از صادرات نفت با محدودیت مواجه شده است. اما ترسناک‌تر از آن، پیش‌بینی کارشناسان است: پس از اتمام ذخایر راهبردی کشورها، شکاف عرضه دوباره به سطح هشداردهنده ۱۱ میلیون بشکه در روز بازخواهد گشت. در این گزارش، ابعاد این بحران، بازیگران بازنده و پیامدهای آن برای اقتصاد جهانی را بررسی می‌کنیم.

ترامپ پیش‌تر خواستار «تصاحب نفت» در کشورهایی شده که آمریکا در آنها مداخله نظامی داشته است، از جمله عراق و ونزوئلا و این نشان دهنده توهم ذاتی او در تصاحب نفت کشورهای دیگر است.

فعالان بازار نفت دوباره پیام های سیاسی بین دیپلمات های ایرانی و آمریکایی را زیر نظر گرفتند. با واکنش محتاطانه بازار به مذاکرات ژنو نفت برنت کمتر از یک درصد افت کرد.

تراستی‌ها با نگه‌داشتن پول در حساب‌های خارجی، سودهای کلانی به دست آورده‌اند؛ سودهایی که باید متعلق به ملت ایران می‌بود. این شرکت‌ها با استفاده از اعتبار ناشی از رسوب پول نفت، وام‌های کلان گرفته‌اند و فعالیت‌های اقتصادی دیگری انجام داده‌اند، در حالی که کشور در داخل با کمبود منابع ارزی و فشارهای مالی دست‌وپنجه نرم می‌کند. این یعنی منابع ملی به موتور سودآوری خصوصی برای گروهی محدود تبدیل شده است.

کشورهای نفتی خاورمیانه فعلا سناریو را مذاکره می دانند که عرضه نفت برای شرایط اضطراری را افزایش نداده اند، هرچند امروز پنجشنبه قیمت برزنت به ۷۱ دلار رفت.

با افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و بالا گرفتن گمانه‌زنی‌ها درباره آینده صادرات نفت ایران، بازار جهانی نفت وارد مرحله‌ای شده که کوچک‌ترین تنش می‌تواند موجی از نوسان و بی‌ثباتی ایجاد کند. معامله‌گران اکنون بیش از هر چیز چشم به تحولات ژئوپلیتیک دوخته‌اند.

مصرف ۱۲۰ میلیون لیتری گازوئیل، فرسودگی ناوگان، ضعف نظارت مرزی، سیاست‌های متناقض وزارت نفت و نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها، زمینه‌ساز کمبود سوخت و فشار مضاعف بر رانندگان شده است

تنش احتمالی میان آمریکا و ونزوئلا فقط یک درگیری منطقه‌ای نیست؛ این بحران می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های نفتی دهه اخیر را رقم بزند. از سقوط شدید قیمت نفت تا جهش‌های بی‌منطق بازار انرژی، هر سناریو پیامدهای متفاوتی برای جهان دارد، اما تقریباً در همه آن‌ها یک نتیجه برای ایران تکرار می‌شود: کاهش درآمد نفتی، فشار بودجه و اقتصادی آسیب‌پذیرتر از همیشه.