معترضان آمریکا در بند

به گزارش سرمایه فردا، لقـا کُردیه، شهروند فلسطینی ۳۳ ساله، از ماه مارس تاکنون در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) به‌سر می‌برد؛ بازداشتی که به گفته خانواده و وکلایش، نه یک پرونده ساده مهاجرتی، بلکه بخشی از سرکوب سیاسی اعتراضات حامیان فلسطین در دانشگاه‌های آمریکا است. گزارش‌ها حاکی از آن است که او پس از یک حمله تشنجی در بازداشتگاه «پریری‌لند» در ایالت تگزاس به بیمارستان منتقل شده، اما محل دقیق بستری شدنش همچنان نامعلوم است. به گفته نزدیکان کُردیه، از زمان انتقال او به بیمارستان، نه خانواده‌اش و نه تیم حقوقی‌اش موفق به تماس مستقیم با او نشده‌اند؛ وضعیتی که نگرانی‌ها درباره سلامت جسمی و روانی این زن فلسطینی را دوچندان کرده است.

از رام‌الله تا نیوجرسی

لقـا کُردیه در شهر رام‌الله، در کرانه باختری اشغالی، بزرگ شد. او سال ۲۰۱۶ با ویزای گردشگری وارد آمریکا شد و نزد مادرش که شهروند ایالات متحده است، در شهر پترسون ایالت نیوجرسی، یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های جمعیتی عرب‌تباران آمریکا، ساکن شد. او بعدها ویزای خود را به ویزای دانشجویی تغییر داد و هم‌زمان، مادرش برای دریافت گرین‌کارت او اقدام کرد؛ درخواستی که در سال ۲۰۲۱ تأیید شد. اما به گفته وکلای کُردیه، دریافت یک راهنمایی نادرست از سوی یکی از استادان باعث شد وضعیت ویزای دانشجویی او در سال ۲۰۲۲ به‌طور ناخواسته منقضی شود. پیش از بازداشت، کُردیه به‌عنوان گارسون در رستورانی خاورمیانه‌ای در خیابانی موسوم به «راه فلسطین» در نیوجرسی کار می‌کرد و هم‌زمان از برادر ناتنی مبتلا به اوتیسم خود مراقبت می‌کرد؛ یک زندگی‌ به نسبت‌ آرام که با آغاز جنگ غزه به‌کلی دگرگون شد.

زخمی که از غزه آمد

کُردیه بارها گفته است که انگیزه‌اش برای حضور در اعتراضات حامیان فلسطین، تجربه‌ای شخصی از جنگ بوده است. او می‌گوید از آغاز جنگ در اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۲۰۰ نفر از بستگانش در غزه جان خود را از دست داده‌اند. در جنگی که بنا بر گزارش نهادهای حقوق بشری، کمیسیون‌های سازمان ملل و شماری از پژوهشگران مستقل، مصداق «نسل‌کشی» توصیف شده، تاکنون بیش از ۷۱ هزار فلسطینی کشته و بیش از ۱۷۰ هزار نفر زخمی شده‌اند. حتی پس از آغاز آتش‌بس اعلامی در اکتبر، حملات اسرائیل ادامه یافته و بیش از ۵۰۰ فلسطینی دیگر جان باخته‌اند؛ در حالی که محدودیت‌های شدید بر ورود کمک‌های انسانی همچنان پابرجاست. کُردیه هشدار داده است که در صورت اخراج از آمریکا، به طور مستقیم به اسرائیل تحویل داده خواهد شد.

بازداشت در سایه اعتراض

اولین بار، کُردیه در آوریل ۲۰۲۴ و در جریان تجمعی اعتراضی مقابل دروازه‌های دانشگاه کلمبیا بازداشت شد؛ پرونده‌ای که خیلی زود مختومه شد. اما نقطه عطف ماجرا، ۱۳ مارس ۲۰۲۵ بود؛ روزی که او برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های «روتین مهاجرتی» به دفتر آیس در نیوآرک مراجعه کرد.

به گفته خودش، همان‌جا بازداشت شد، بدون توضیح به داخل یک خودروی بدون نشان منتقل و بیش از ۲۴۰۰ کیلومتر دورتر، به تگزاس فرستاده شد. کُردیه نه دانشجوی کلمبیا بود و نه عضو حلقه‌های سیاسی. با این حال، در یادداشتی که ماه گذشته در روزنامه «یواس‌ای تودی» منتشر کرد، نوشت: «دانشجو نبودم، اما احساس می‌کردم نمی‌توانم سکوت کنم. اسرائیل با حمایت آمریکا، غزه را ویران کرده و نزدیک به ۲۰۰ نفر از خانواده‌ام را کشته است.» او امروز تنها فردی است که از میان بازداشت‌شدگان اعتراضات کلمبیا همچنان در بازداشت باقی مانده است؛ در حالی که چهره‌هایی چون محمود خلیل، رهبر اعتراضات، آزاد شده‌اند، هرچند خلیل هنوز درگیر نبرد حقوقی برای ماندن در آمریکاست.

اتهام‌ها؛ مهاجرت یا سیاست؟

دولت فدرال آمریکا اصرار دارد که بازداشت کُردیه به دلیل «اقامت غیرقانونی» و انقضای ویزای دانشجویی اوست. وزارت امنیت داخلی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرده است: «بازداشت او هیچ ارتباطی با فعالیت‌های سیاسی. اعتراضی ندارد.» اما وکلای کُردیه می‌گویند انتقال‌های مالی او برای کمک به بستگانش در خاورمیانه، به‌عنوان نشانه‌ای از «ارتباط احتمالی با تروریسم» تفسیر شده است؛ تفسیری که آن‌ها قاطعانه رد می‌کنند و آن را بهانه‌ای سیاسی می‌دانند.

زندگی در بازداشت؛ «غیرانسانی»

شرایط نگهداری کُردیه در بازداشتگاه پریری‌لند بارها مورد انتقاد قرار گرفته است. او از خوابیدن روی تشک‌های پلاستیکی، وجود سوسک‌ها، نبود حریم خصوصی و محرومیت از غذای حلال نوشته است. نمایندگان محلی و سازمان‌های حقوق بشری می‌گویند خوابگاهی که برای ۲۰ نفر طراحی شده، ۶۰ زن را در خود جای داده و ورود مداوم مأموران مرد به فضای خواب، ناقض الزامات و شئونات مذهبی اوست.

عفو بین‌الملل نیز اعلام کرده آیس به‌طور مکرر حقوق مذهبی کُردیه را نقض کرده؛ از محرومیت از غذای حلال گرفته تا منع نگهداری غذا در ماه رمضان و نبود فضای مناسب برای عبادت.

دانشگاه، اعتراض و هزینه

اعتراضات دانشجویی سال ۲۰۲۴ در دانشگاه کلمبیا به یکی از نمادهای جهانی مخالفت با جنگ غزه بدل شد؛ اعتراضاتی که با ورود پلیس نیویورک سرکوب و با اخراج، لغو مدارک تحصیلی و قطع بودجه فدرال همراه شد. دولت ترامپ این اعتراضات را مصداق «یهودستیزی» دانست و میلیون‌ها دلار از بودجه دانشگاه را مسدود کرد؛ تصمیمی که در تهایت با توافقی ۲۰۰ میلیون دلاری میان دولت و دانشگاه پایان یافت. اما برای لقـا کُردیه، این پرونده هنوز بسته نشده است؛ زنی که حالا نامش نه در کلاس‌های دانشگاه، که در پرونده‌های بازداشت مهاجرتی ثبت شده است.