قصه پرمخاطره بانک دی و اعداد ناپایدار صورت‌های مالی

به گزارش سرمایه فردا، وقتی گزارش نه‌ماهه بانک دی را باز می‌کنی، با دنیایی از اعداد روبه‌رو می‌شوی که گویی از جای خود پریده‌اند. اعدادی که به شدت بالا رفته‌اند؛ از درآمد تسهیلات تا سودهای سرمایه‌گذاری، همه فریاد می‌زنند: «من رشد کرده‌ام!». اما کمی که دقیق می‌شوی، در پشت این فریاد شادی، صدای دیگری هم هست، صدای تلنگری آرام و نگران: «اما من هنوز اینجا هستم.»

عملکرد بانک دی چه می‌گوید؟

بانک دی در این نه ماه امسال، از وام دادن دست برنداشته. درآمدش از این بخش، نزدیک به دو برابر شده و کارمزد خدماتش هم چند برابر رشد کرده است. این یعنی عملکردهای اصلی بانک، بیشتر شده‌اند. اما هر عملکرد عمیقی، هزینه‌ای هم دارد. هزینه‌های اداری و حقوق بالا رفته، و جالب‌تر، هزینه‌ای که بانک به دیگران برای خدمات می‌پردازد، چندین برابر شده است. پس بانک دارد بیشتر کار می‌کند، ولی هزینه کار کردنش هم زیاد شده‌است. انگار کارگری که اضافه کاری می‌رود، هم پول بیشتر می‌گیرد، هم خسته‌تر می‌شود.

خلاصه اعداد کلیدی گزارش ۹ ماهه بانک دی (منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴):

• درآمد تسهیلات: ۵,۴۷۵ میلیارد تومان با رشد ۱۸۷ درصد
• درآمد سپرده‌گذاری: ۱,۲۹۷ میلیارد تومان با رشد ۶۵,۸۴۱ درصد (ناشی از تسویه بدهی به بانک مرکزی)
• درآمد عملیاتی: ۷,۲۴۴ میلیارد تومان با رشد ۲۶۵ درصد
• سود ناخالص: ۹,۸۸۲ میلیارد تومان با رشد ۴۳ درصد
• درآمد کارمزد: ۱,۶۱۵ میلیارد تومان با رشد ۴۸۱ درصد
• سود عملیاتی: ۱۱,۶۱۶ میلیارد تومان با رشد ۳۳ درصد
• سود سرمایه‌گذاری غیربانکی (فروش سهام دماوند و بیمه دی): ۱۱,۷۸۷ میلیارد تومان با رشد ۱۰۰,۹۴۸ درصد
• سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی: ۱۳,۱۹۴ میلیارد تومان با رشد ۱۲,۰۱۸ درصد
• هزینه‌های اداری و عمومی: ۲,۷۲۹ میلیارد تومان با رشد ۷۸ درصد
• · مصارف بانک (تسهیلات و…): ۴۸,۷۰۵ میلیارد تومان | رشد ۱۹۶ درصد
• · منابع بانک (سپرده‌ها و…): ۱۳۹,۰۰۰ میلیارد تومان | رشد ۱۶۸ درصد
• · کفایت سرمایه: از منفی ۷۹ درصد به منفی ۳۰ درصد بهبود یافت.

نقطه عجیب ماجرا فروش خانه برای پرداخت قرض!

اما آنچه واقعاً چشم را خیره می‌کند، اعدادی است که مربوط به کار اصلی بانک نیست. بانک دی بخشی از دارایی‌های خودش – مثل سهام شرکت دماوند و بیمه دی – را فروخته و از این راه، سود کلانی به دست آورده که رشد درآمد غیر عملیاتی دی را بیشتر کرده است. وقتی خانواده‌ای برای پرداخت بدهی‌هایش مبل‌های خانه را می‌فروشد، پول نقد خوبی به دست می‌آورد، ولی دیگر آن مبل‌ها را ندارد. این کار یک بار جواب می‌دهد. بانک دی هم همین کار را کرده و یک راه حل خوب برای یک مشکل بزرگ، اما راه حلی که تکرارشدنی نیست. مثل این است پدر برای پرداخت اجاره خانه، گوشواره‌های همسرش را بفروشد. حالا پول اجاره را دارد، اما یادگاری مادربزرگ از بین رفته است.

عددی که برای بانک دی همچنان آزاردهنده است

در میان همه این رشدهای درخشان، یک عدد کوچک اما عمیق، همچنان مثل یک زخم کهنه در گزارش بانک دی خودنمایی می‌کند: «کفایت سرمایه منفی ۳۰ درصد شده هرچند از منفی ۷۹ به این عدد رسیده به زبان ساده می‌گوید‌ هسته قدرت بانک، هنوز نمی‌تواند بار سنگین ریسک‌هایی را که بانک روی دوشش گذاشته، تحمل کند.

واقعیت این است که بانک از منفی ۷۹ به منفی ۳۰ رسیده، که پیشرفتی ستودنی است. اما منفی، منفی است. مثل کسی که دمای بدنش از ۴۱ درجه به ۳۹ رسیده است حالش بهتر شده، ولی هنوز تب دارد و در بستر بیماری است. پولی که از فروش دارایی‌ها به دست آمده، برای بانک دی مانند زخمی می‌تواند پانسمان خوبی برای این زخم باشد. اما سوال اینجاست؛ آیا این پول صرف پانسمان می‌شود، یا فقط روی زخم را می‌پوشاند تا دیده نشود؟

فصل امتحان واقعی مدیران بانک دی

بانک دی در این نه ماه، با حرکتی جسورانه، صورت خود را آراسته است. نفس‌هایش را عمیق‌تر کرده و حتی برخی دارایی‌هایش را نقد کرده تا بتواند سرپا بایستد. اما حالا فصل واقعی ماجرا آغاز می‌شود.

آیا بانک می‌تواند با همین نفس‌های عمیق، بدون فروش گوشواره‌های دیگر، هزینه‌هایش را بپردازد و سود واقعی ایجاد کند؟

آیا می‌تواند اعتماد کسانی را که پولشان نزد بانک دی مانده،  با اعدادِ یک‌بار مصرف، ماندگار کرد؟

داستان بانک دی وسوسه رفع مشکلات با راه‌حل‌های زودبازده، و ارزش صبر برای درمان ریشه‌ای. فصل بعدی این گزارش را نه در صفحه ترازنامه، که در تصمیم‌های مدیران بانک باید خواند. تصمیم‌هایی که سرنوشت یک بانک، و اعتماد هزاران مشتری را رقم می‌زند.