روند طلا و مس مشترک است؟

به گزارش سرمایه فردا، بازار فلزات این روزها شاهد یک پدیده جالب توجه است. مس و طلا، دو فلزی که سال‌ها تقریباً هماهنگ با یکدیگر حرکت می‌کردند، حالا مسیری جداگانه در پیش گرفته‌اند. مس، پرقدرت در حال صعود است، در حالی که طلا نفس‌گیر زده و درجا می‌زند. هوش مصنوعی، بازگشت زنجیره‌های تولید و تقاضای صنعتی عوامل فرعی این واگرایی هستند. اما محرک اصلی جای دیگری است: عدم تعادل روزافزون میان عرضه و تقاضای مس. حالا اما سوال اینجاست: این واگرایی تا کی ادامه می‌یابد؟ تجربه تاریخی نشان می‌دهد فلزات معمولاً برای مدت طولانی از یکدیگر جدا نمی‌مانند. و این شکاف، شاید زمینه‌ساز موج بعدی رشد طلا باشد.

مس، پیشتاز بی‌رقابت بازار فلزات

این روزها هر نگاهی به نمودار قیمت مس بیندازید، یک چیز مشخص است: مس در مسیر خودش حرکت می‌کند و چندان به طلا توجهی ندارد. در حالی که قیمت طلا از حوالی ۴۳۰۰ دلار فراتر نرفته و در یک محدوده عرضی گیر کرده است، مس با قدرت به صعود خود ادامه داده و به سقف‌های تاریخی نزدیک می‌شود. دلیل این رفتار را باید در دو گروه عوامل جستجو کرد.

گروه اول، عواملی است که معمولاً در گزارش‌های تحلیلگران زیاد به آنها اشاره می‌شود: رشد انفجاری هوش مصنوعی که نیاز به مراکز داده و تجهیزات الکترونیکی را چند برابر کرده است، افزایش تقاضای صنعتی (به خصوص از سمت چین و هند)، و بازگشت زنجیره‌های تولید به داخل کشورهای غربی که نیاز به زیرساخت‌های جدید (از کابل‌کشی تا خطوط انتقال) را افزایش داده است. همه اینها درست است، اما اینها فقط «محرک‌های سطحی» هستند. قلب قضیه، چیز دیگری است.

عدم تعادل عرضه و تقاضا؛ قصه اصلی

محرک اصلی و بنیادین افزایش قیمت مس، «عدم تعادل روزافزون میان عرضه و تقاضا» است. به عبارت ساده‌تر، معادن مس در سراسر جهان با کاهش عیار سنگ‌مواجه هستند (یعنی سنگی که استخراج می‌شود، درصد کمتری مس دارد)، معادن جدید به ندرت کشف می‌شوند، و راه‌اندازی یک معدن جدید مس بین ۱۰ تا ۱۵ سال زمان می‌برد. در سمت تقاضا اما، انتقال به انرژی سبز (خودروهای برقی، توربین‌های بادی، پنل‌های خورشیدی) و رشد شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه، فشار فزاینده‌ای بر این فلز صنعتی وارد کرده است.

نتیجه این شده که بازار مس برای اولین بار در سال‌های اخیر دارد «کمبود ساختاری» را تجربه می‌کند. یعنی نه یک کمبود موقتی و فصلی، بلکه یک کمبود دائمی و رو به رشد. بازارهای مالی به تازگی این واقعیت را درک کرده‌اند و قیمت مس در حال تعدیل به سمت سطحی است که کمبود عرضه را منعکس کند. در چنین شرایطی، مس کالای معمولی نیست؛  خریداران برای به دست آوردنش حاضرند هر قیمتی بپردازند.

طلا در کمین؛ اصلاح فاصله، یک ضرورت تاریخی

اما نکته‌ای که نباید فراموش کرد، رابطه تاریخی میان فلزات گرانبها و صنعتی است. طلا و مس، علیرغم تفاوت در کاربرد، معمولاً حرکت‌های هماهنگی داشته‌اند. نه به این معنا که قیمت‌هایشان دقیقاً موازی باشد، بلکه به این معنا که واگرایی‌های بزرگ معمولاً دیر یا زود تعدیل می‌شوند. فلزات برای مدت طولانی از یکدیگر جدا نمی‌مانند.

اگر این قاعده تاریخی را بپذیریم، وضعیت فعلی یک فرصت بالقوه برای طلاست. فاصله‌ای که بین عملکرد قدرتمند مس و عملکرد نیمه‌جان طلا ایجاد شده، به طرز محسوسی زیاد است. در گذشته، هر بار چنین شکافی ایجاد شده، به یکی از دو طریق تعدیل شده است: یا مس سقوط کرده و به طلا نزدیک شده (که با توجه به کمبود ساختاری فعلی مس، بعید به نظر می‌رسد)، یا طلا جهش کرده و فاصله را جبران کرده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند سناریوی دوم محتمل‌تر است.

مکانیزم اثرگذاری: چرا طلا به مس نگاه می‌کند؟

مکانیزم این اثرگذاری چند لایه است. اول، سطح روانی بازار. وقتی سرمایه‌گذاران می‌بینند یک فلز اساسی مثل مس با قدرت در حال صعود است، ذهنیت «بازار کالاهای صعودی» تقویت می‌شود و نگاه‌ها به سمت سایر فلزات از جمله طلا جلب می‌گردد. دوم، جریان نقدینگی. بخشی از سرمایه‌گذارانی که در مس سود کرده‌اند، به دنبال تنوع‌بخشیدن به سبد خود هستند و طلا یک مقصد طبیعی برای سودهای حاصله از مس است. سوم، پیامدهای کلان اقتصادی.

افزایش قیمت مس (به عنوان یک شاخص پیشرو) معمولاً نشانه تورم صنعتی و رونق تولید است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران برای پوشش ریسک‌های تورمی، به سمت طلا می‌روند. به عبارت دیگر، صعود مس می‌تواند به عنوان «پیش‌زمینه‌ای» برای صعود طلا عمل کند، نه به عنوان یک رابطه یک به یک.

سناریوهای پیش رو: طلا چگونه عقب‌ماندگی خود را جبران می‌کند؟

اگر طلا بخواهد فاصله خود با مس را کم کند، سناریوهای متعددی وجود دارد. محتمل‌ترین سناریو، یک جهش ناگهانی در قیمت طلا ناشی از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک یا یک شوک مالی بزرگ است. مثلاً اگر جنگ در خاورمیانه گسترش یابد یا یکی از بانک‌های بزرگ جهانی دچار بحران شود، سرمایه‌گذاران به سرعت از مس (که یک کالای صنعتی و ریسک‌پذیر است) خارج می‌شوند و به طلا (پناهگاه امن) پناه می‌برند. در چنین سناریویی، هم مس سقوط می‌کند و هم طلا جهش می‌کند، و شکاف به سرعت بسته می‌شود.

سناریوی دیگر، تدریجی اما پایدار است. اگر قیمت مس در سطوح بالا تثبیت شود و اقتصاد جهانی نیز به رشد خود ادامه دهد، طلا می‌تواند آرام‌آرام به سمت قله‌های جدید حرکت کند. نه با سرعت انفجاری، اما با اطمینان بالا. در هر دو صورت، پیام روشن است: مس زنگ خطر را برای طلا به صدا درآورده است. اینکه طلا پاسخی بدهد یا نه، به عواملی خارج از بازار فلزات (سیاست پولی فدرال رزرو، جنگ، تحریم‌ها) بستگی دارد. اما اگر روزی طلا از خواب بیدار شود و بخواهد خود را به کاروان فلزات برساند، جهش بعدی آن می‌تواند تاریخی باشد.