جام جهانی ۲۰۲۶ را دیگر نمیتوان تنها یک رویداد ورزشی نامید. این یک موتور محرک تمامعیار برای گردشگری، اشتغال، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی در آمریکای شمالی است. در حالی که بازیکنان برای تصاحب نسخه کپی جام اصلی میجنگند، اقتصادهای ملی در پسزمینه، سود هنگفتی از این میدان عاید خود میکنند.
به گزارش سرمایه فردا، تنها پنج روز تا آغاز بزرگترین رویداد ورزشی جهان باقی مانده است و نشریه اسپورت در گزارشی جالب توجه، از اختلاف فاحش میان ارزش ذاتی و قیمت واقعی جام قهرمانی جهان پرده برداشته است. کاپی که تیمها برای تصاحب آن جان میکنند، از جنس طلاست، اما نه تمام طلا. در ساخت این جام تنها ۴۴۰ هزار دلار طلا به کار رفته، با این حال ارزش آن ۲۰ میلیون دلار برآورد میشود؛ یعنی ۴۰ برابر بیشتر از فلز گرانبهایی که در آن به کار رفته است.
وزن این جام بیش از ۶ کیلوگرم است، اما راز قیمت نجومی آن در طلایش نیست، در نامش نهفته است. جام جهانی ارزشمندترین کاپ قهرمانی در تمام دنیای ورزش محسوب میشود. جالب اینکه اصل این جام هرگز به دست تیم قهرمان نمیرسد. نشریه اسپورت فاش کرده که کاپ اصلی در مقر فیفا نگهداری میشود و به تیم قهرمان، نسخه کپی آن اهدا میگردد که تنها روکشی طلایی دارد. گویی ارزش واقعی این جام نه در جنس که در رویاهایی است که برای میلیاردها انسان ساخته است.
جام جهانی ۲۰۲۶؛ فوتبال در مقیاس ۱۱ میلیارد دلاری
بیست و سومین دوره جام جهانی قرار است از ورزشگاه تاریخی آزتک مکزیک آغاز شود؛ همان ورزشگاهی که روزگاری پله و مارادونا در آن تاریخسازی کردند. اما ابعاد این دوره، فراتر از هر دوره دیگری در تاریخ است. برای نخستین بار، ۴۸ تیم در سه کشور آمریکا، مکزیک و کانادا به میدان میروند و تعداد مسابقات از ۶۴ بازی به ۱۰۴ مسابقه افزایش یافته است. فوتبال به معنای واقعی کلمه، در مقیاس قارهای برگزار میشود.
از نظر ارزش تیمها، فرانسه با ۱.۵۳ میلیارد یورو، گرانقیمتترین تیم حاضر در جام است. پس از آن، انگلستان با ۱.۳۱، اسپانیا با ۱.۲۶ و پرتغال با ۱.۰۲ میلیارد یورو در ردههای بعدی قرار دارند. آلمان، برزیل و آرژانتین نیز در جمع ارزشمندترین تیمها هستند. در سوی دیگر میدان، تیمهایی مانند پاناما، هاییتی، اردن، ایران و نیوزیلند کمارزشترین تیمهای حاضر در این رقابتها محسوب میشوند.
گرانترین گروه مسابقات، گروه نهم است با حضور فرانسه، نروژ، سنگال و عراق. مجموع ارزش این گروه به حدود ۲.۶۲ میلیارد یورو میرسد. در مقابل، گروه نخست که شامل مکزیک، آفریقای جنوبی، کره جنوبی و جمهوری چک است با مجموع ارزش حدود ۵۶۰ میلیون یورو، ارزانترین گروه جام لقب گرفته است.
در بخش ستارهها، لامینه یامال، پدیده ۱۹ ساله اسپانیا، همراه با کیلیان امباپه و ارلینگ هالند با ارزش ۲۰۰ میلیون یورو در صدر فهرست گرانترین بازیکنان جام ایستادهاند. وینیسیوس جونیور و پدری نیز هر کدام با ۱۵۰ میلیون یورو در ردههای بعدی قرار دارند.
جایگاه ایران در میان غولها
ارزش تیم ملی ایران حدود ۳۲ میلیون یورو برآورد شده است. مهدی قائدی با ۴.۵ میلیون یورو ارزشمندترین بازیکن ایران محسوب میشود. پس از او محمد محبی قرار دارد. مهدی طارمی اما داستانی متفاوت دارد؛ او پس از افت قابل توجه ارزش بازار، اکنون حدود ۲ میلیون یورو ارزشگذاری میشود. در سوی دیگر، شجاع خلیلزاده کمارزشترین بازیکن فهرست ایران است. این اعداد هرچند در مقایسه با ستارههای جهانی ناچیز به نظر میرسد، اما روایتگر واقعیتی است که فوتبال ایران با آن دست و پنجه نرم میکند: محدودیتهای مالی و بازار بسته نقل و انتقالات.
فیفا اما در تراز کلان، چشماندازی کاملاً متفاوت میبیند. انتظار میرود درآمدهای جام جهانی ۲۰۲۶ به حدود ۱۱ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که در مقایسه با درآمد ۷.۵ میلیارد دلاری جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، جهشی چشمگیر را نشان میدهد. این عدد، جایگاه این تورنمنت را به عنوان بزرگترین رویداد اقتصادی تاریخ فوتبال تثبیت میکند.
فرصت طلایی برای اقتصاد آمریکای شمالی
اما سود این رویداد تنها به فیفا و تیمها محدود نمیشود. شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) پیشبینی کرده است جام جهانی ۲۰۲۶ به یکی از بزرگترین محرکهای اقتصادی و گردشگری آمریکای شمالی تبدیل شود. پیشبینیها نشان میدهد کانادا بیشترین بهره را از این رویداد خواهد برد؛ به طوری که سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی این کشور ۶.۴ درصد افزایش مییابد. این رقم برای مکزیک ۲.۴ درصد و برای آمریکا ۲.۱ درصد برآورد شده است.
جالب آنکه مکزیک در سال ۲۰۲۵ پیشتاز رشد گردشگری منطقه بوده است. تولید ناخالص داخلی گردشگری این کشور ۱.۸ درصد رشد کرده، هزینهکرد گردشگران خارجی ۳.۵ درصد افزایش یافته و ورود گردشگران بینالمللی نیز ۶.۱ درصد بالا رفته است. این در حالی است که آمریکا و کانادا در جذب گردشگران خارجی با کاهش مواجه بودهاند. حالا جام جهانی میتواند برگ برنده مکزیک برای ادامه این مسیر صعودی باشد.
پیشبینی میشود صنعت سفر و گردشگری در آمریکای شمالی طی سال ۲۰۲۶ از حدود ۳۰.۹ میلیون شغل پشتیبانی کند؛ عددی که معادل ۱۲.۷ درصد کل اشتغال منطقه است. در مقیاس جهانی نیز انتظار میرود صنعت گردشگری در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۲ تریلیون دلار به اقتصاد جهان اضافه کرده و از ۳۷۶ میلیون فرصت شغلی پشتیبانی کند.
جام جهانی ۲۰۲۶ را دیگر نمیتوان تنها یک رویداد ورزشی نامید. این یک موتور محرک تمامعیار برای گردشگری، اشتغال، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی در آمریکای شمالی است. در حالی که بازیکنان برای تصاحب نسخه کپی جام اصلی میجنگند، اقتصادهای ملی در پسزمینه، سود هنگفتی از این میدان عاید خود میکنند.
