بازارها احتمالاً در حساست‌ترین برهه تاریخ ایران در ۵۰ سال اخیر قرار دارند. در چنین شرایطی، صحبت از ریزفاکتورها و ریزساختارها به کار تصمیم‌گیران حوزه سرمایه‌گذاری نمی‌آید. آن‌قدر موضوع کلانی در حال رخ دادن است که همه چیز را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. در این گزارش، با دو تن از تحلیلگران مسائل سیاسی و اقتصادی هم‌کلام شده‌ایم تا از میان گرداب اخبار ضدونقیض، سناریوهای پیش روی ایران را واکاوی کنیم و تصویری از آینده بازارها ترسیم نماییم.

بازارهای ایران در سکوتی سنگین فرو رفته اند. شاخص کل در نزدیکی میدلاین کانال نزولی خود ایستاده، دلار در آستانه سقف تاریخی خود نفس می‌کشد و طلا پس از اصلاحی جهانی، چشم به تحولات سیاسی دوخته است. در شرایطی که بنیادهای بازار ارزندگی عمیقی را فریاد می‌زنند، سایه سنگین جنگ بر سر معاملات، سرمایه‌گذاران را به سکوت و انتظار دعوت کرده است. گزارشی از وضعیت بازارها در روزی که همه منتظر بودند.

بهترین کار برای سرمایه‌گذاران این است که هیجانی تصمیم نگیرند زیرا بورس در محدوده ۴ میلیون واحد از نظر بنیادی ارزنده به نظر می‌رسد، اما ریسک سیستماتیک وجود دارد.

فرار سرمایه انسانی یکی از بزرگ‌ترین خسارت‌های دهه گذشته بوده است. برآوردها نشان می‌دهد ایران در ده سال اخیر بیش از یک میلیون نفر نیروی متخصص را از دست داده؛ سرمایه‌ای که می‌توانست موتور رشد اقتصادی باشد.

نرخ بهره ۴۰ درصدی، قیمت‌گذاری دستوری، فاصله معنادار نیما با ارز آزاد؛ اینها بخشی از سیاست‌هایی بود که سال‌ها جریان پول را از بورس فراری داد. حالا اما با تغییر رویکرد در سیاست‌های ارزی و بودجه‌ای، بازار سرمایه در آستانه یک تحول تازه قرار گرفته است. تحلیلی بر چالش‌ها و چشمانداز پیش رو.

در روزی که شاخص مثبت شد، خودرویی‌ها و بانکی‌ها خلاف سبز ماندند. ارزش معاملات ۱۲ همتی و خروج ۴۰۰ میلیارد تومان از صندوق‌های درآمد ثابت، روایتی از تردید سرمایه‌گذاران است؛ اما طلا آرام آرام از اصلاح زمانی خارج می‌شود و دلار روی ۱۶۰ هزار تومان نفس می‌کشد.

یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تشدید ریسک‌های سیاسی و اجتماعی به سرمایه‌گذاران هشدار داد: «در شرایط فعلی، باید دو حساب جداگانه داشته باشید؛ یک پول برای مخارج روزمره که کاملاً بیرون از بازار باشد و یک پول برای سرمایه‌گذاری در بورس که با پذیرش ریسک سیستماتیک وارد کرده‌اید و قرار نیست با کوچکترین خبری آن را خارج کنید.»

کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به رشد ۱۱ درصدی شاخص کل در دی‌ماه، از تغییر جهت سرمایه‌ها از گروه دارویی به سمت سهام بزرگ و پالایشی خبر داد و گفت: «اظهارات وزیر اقتصاد درباره تداوم ارز ترجیحی دارو در بودجه ۱۴۰۴، مسیر بازار را تغییر داد.»

زیان‌های سنگین قشرین و قنقش، نشانه‌ای از ضعف ساختاری، مدیریت ناکارآمد و ناتوانی در تطبیق با شرایط بازار است. افت شدید سود در نمادهایی مانند قاروم و قپیرا نیز نشان می‌دهد که بخشی از صنعت در حال از دست دادن مزیت رقابتی است.