پایگاه خبری سرمایه فردا

در این گزارش، به بررسی روندهای جهانی، چالش‌های پالایشگاه‌های ایران و منطق اقتصادی احداث پالایشگاه‌های جدید می‌پردازیم.

بازگشت فرمول محاسبه کرک اسپرد و ارزش‌گذاری جدید ستاره خلیج‌فارس، دو تحول مهم در صنعت پالایش هستند که می‌توانند سودآوری پالایشگاه‌ها را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهند. شپنا و شبندر نیز با این ارزش‌گذاری، پتانسیل رشد بالایی دارند. تاپیکو و شستا نیز به‌عنوان ذینفعان مستقیم و غیرمستقیم، از این تغییرات سود خواهند برد.

شبندر در سال ۱۴۰۴ عملکرد فوق‌العاده‌ای داشته است و رشد ۳۱۶ درصدی سود، نشان‌دهنده توانایی این شرکت در استفاده از شرایط مطلوب بازار (کرک اسپرد بالا و نرخ ارز بالا) است. با این حال، عوامل این رشد (کرک اسپرد و نرخ ارز) موقتی هستند و احتمالاً در سال ۱۴۰۵ سودآوری شرکت کاهش خواهد یافت.

پالایشگاه یک دارایی بسیار گران است در مقیاس ۲۵۰ هزار بشکه، حدود ۷ تا ۱۲ میلیارد دلار ارزش دارد. اما سود آن خطی و قابل پیش‌بینی نیست و کاملاً به شرایط بازار، قیمت‌ها، و کیفیت خود پالایشگاه بستگی دارد.

مجموع درآمد پالایشگاه های ایران با رشد ۴۰ درصدی از مرز یک میلیون و ۸۰۵ هزار میلیارد تومان عبور کرد و همه بازیگران این میدان، سربلند از آزمون بیرون آمدند. شبندر با ۴۹۱ هزار میلیارد تومان درآمد و رشد ۴۴ درصدی، نفس‌های شپنا را با ۶۱۶ هزار میلیارد و رشد ۴۲ درصدی از پشت سر گرم می‌کند و شتران با ۳۵۷ هزار میلیارد و رشد ۳۳ درصدی، آرام اما محکم در جایگاه سوم ایستاده است.

سهامداران شتران و شاوان حق دارند از مدیریت این پالایشگاه‌ها شفاف‌سازی فوری در مورد دلایل این رشد پایین‌تر از میانگین و برنامه‌های آتی برای بازگشت به مدار رقابت را مطالبه کنند.

در مناطق نفت‌خیز ایران، آلودگی‌های ناشی از فلرینگ و صنایع پتروشیمی سلامت هزاران شهروند را تهدید می‌کند؛ مصوبات دولتی در اجرا متوقف مانده‌اند و نفس کشیدن، به چالشی روزانه بدل شده است.

بهار ۱۴۰۴ برای پالایشگاه‌های بورس تهران فصل شکفتن بود؛ جایی که رشدهای خیره‌کننده سود خالص، توجه تحلیل‌گران و سرمایه‌گذاران را بار دیگر به این صنعت پرچالش جلب کرد. اما در پس این جهش، عواملی نه‌چندان پایدار و ملاحظاتی دستوری پنهان است؛ آیا پالایشی‌ها می‌توانند این مسیر پر سود را در آینده ادامه دهند؟

با انتشار گزارش‌های حسابرسی‌نشده سال ۱۴۰۳، وضعیت سودآوری و چشم‌انداز پالایشگاه‌ها مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. نسبت قیمت به سود (P/E) شرکت‌های پالایشی در محدوده ۶ تا ۸ قرار دارد، که نشان‌دهنده جذابیت محدود این گروه برای سرمایه‌گذاری است. علاوه بر این، قانون بودجه جدید محدودیت‌هایی در تقسیم سود اعمال کرده و کرک اسپردها با وجود کاهش قیمت نفت در وضعیت مناسبی قرار دارند. در این تحلیل، مهم‌ترین نکات مربوط به این صنعت را بررسی کرده‌ایم.