واکنش بورس به افت دلار

به گزارش سرمایه فردا، افت محسوس نرخ ارز نیز به‌عنوان نشانه‌ای از این خوش‌بینی تلقی شد و همین موضوع، موتور رشد بازار را روشن کرد. اما حالا که بازار به محدوده‌های حساس نزدیک شده، باید گفت که فاز اول این حرکت صعودی به پایان رسیده و از این نقطه به بعد، شرایط متفاوتی رقم خواهد خورد. به طوری که سرعت رشد کاهش می‌یابد، نقش گزارش‌های مالی پررنگ‌تر می‌شود و بازار وارد فاز انتخاب‌محور خواهد شد که هر سهم داستان خودش را خواهد داشت.

روند رشد بازار آهسته‌تر می شود و اثرگذاری عوامل بنیادی به‌ویژه گزارش‌های میان‌دوره‌ای و ماهانه شرکت‌ها افزایش می یابد تا پیش از انتشار کامل این گزارش‌ها، شاخص کل می‌تواند قله ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار واحدی را لمس کند. اما پس از آن، بازار وارد مرحله‌ای می‌شود که دیگر رشد عمومی و یکدست نخواهد بود. از نیمه اول آبان به بعد، هر نماد و هر صنعت ممکن است مسیر مستقل خود را طی کند. سهم‌های بزرگ ممکن است درجا بزنند، در حالی‌که برخی نمادهای کوچک و کمترشناخته‌شده، بازدهی‌های غیرمنتظره‌ای را ثبت کنند.

علیرضا سادات درباره پیش بینی بورس در هفته های پیش رو به بازار گفت: نقش گزارش‌های کدال بسیار تعیین‌کننده خواهد بود. متأسفانه همچنان مشکل دیرهنگام بودن انتشار این گزارش‌ها پابرجاست و شرکت‌ها اغلب در آخرین دقایق مهلت قانونی، اطلاعات خود را منتشر می‌کنند. این رفتار، ریسک بازار را به یک روز خاص گره می‌زند و شفافیت را کاهش می‌دهد. از همین رو، بار دیگر تأکید می‌کنیم که سازمان بورس باید برای انتشار منظم و زودهنگام گزارش‌ها برنامه‌ریزی کند.

علیرضا سادات معتقد است که چهار جریان پولی در بازار فعال‌اند. جریان اول، پول معامله‌گران حرفه‌ای است که پس از خروج سنگین در ماه‌های گذشته، به‌تدریج در حال بازگشت است. جریان دوم، پول تازه‌واردها و سرمایه‌گذاران خرد است که نقش خود را ایفا کرده‌اند اما فعلاً در حاشیه‌اند. جریان سوم، پول حقوقی‌هاست که با دریافت سود نقدی در مهر ، توان اثرگذاری بالایی دارند اما هنوز در لاک دفاعی‌اند. و نهایتاً جریان چهارم، صندوق‌های تثبیت و توسعه‌اند که نقش تدافعی دارند و در روزهای منفی، مانع از ریزش‌های شدید می‌شوند

وی افزود: اگر بازار بخواهد از سطح ۳.۵ میلیون واحد عبور کند و وارد فاز سوم رشد شود، به دو شرط اساسی نیاز دارد؛ نخست، تداوم آرامش سیاسی و پرهیز از شوک‌های ژئوپلیتیکی، دوم، شکل‌گیری چشم‌اندازی روشن در بازار ارز، به‌ویژه با عملیاتی شدن تالار دوم ارزی برای شرکت‌ها. در غیر این‌صورت، بازار وارد یکی از سخت‌ترین مراحل خود خواهد شد مرحله‌ای که بدون پیشران قوی، حرکت رو به جلو دشوار خواهد بود.

چهار جریان پولی در بازار

سادات تاکید کرد: چهار جریان پولی در بازار فعال‌اند. جریان اول، پول معامله‌گران حرفه‌ای است که پس از خروج سنگین در ماه‌های گذشته، به‌تدریج در حال بازگشت است. جریان دوم، پول تازه‌واردها و سرمایه‌گذاران خرد است که نقش خود را ایفا کرده‌اند اما فعلاً در حاشیه‌اند. جریان سوم، پول حقوقی‌هاست که با دریافت سود نقدی در مهر، توان اثرگذاری بالایی دارند اما هنوز در لاک دفاعی‌اند و نهایتاً جریان چهارم، صندوق‌های تثبیت و توسعه‌اند که نقش تدافعی دارند و در روزهای منفی، مانع از ریزش‌های شدید می‌شوند.

این کارشناس گفت: در کنار این تحولات، رفتار متناقض دولت در بازار ارز نیز به‌شدت مورد انتقاد است. از یک‌سو، نرخ‌های غیررسمی را انکار می‌کند، اما در عمل، دارایی‌های خود را با همین نرخ‌ها به فروش می‌رساند. این دوگانگی، نه‌تنها اعتماد عمومی را تضعیف می‌کند، بلکه به‌نوعی بزرگ‌ترین سیگنال برای سفته‌بازی در بازارهاست. اگر قرار است نرخ بازار آزاد را نپذیرید، چرا سکه و دلار را با همین نرخ می‌فروشید؟ و اگر آن را پذیرفته‌اید، چرا شرکت‌ها را مجبور به فروش ارز با نرخ‌های دستوری می‌کنید؟

بازار در آستانه ورود به مرحله‌ای جدید

بازار در آستانه ورود به مرحله‌ای پیچیده‌تر قرار دارد. آرامش سیاسی، شفافیت اطلاعاتی، و سیاست‌گذاری منسجم در حوزه ارز، سه کلید اصلی برای عبور موفق از این مرحله‌اند. در غیر این‌صورت، رشد بازار نه‌تنها متوقف می‌شود، بلکه ممکن است به عقب‌گردی پرهزینه منجر شود. با ورود به روزهای پایانی پاییز ۱۴۰۴، بازار سرمایه ایران در موقعیتی ایستاده که می‌توان آن را «نقطه تردید و انتخاب» نامید. پس از یک دوره رشد پرشتاب که عمدتاً با سیگنال‌های مثبت سیاسی، افت نرخ ارز و خوش‌بینی به مذاکرات هسته‌ای همراه بود، اکنون بازار به مرحله‌ای رسیده که دیگر صرفاً با جو روانی یا اخبار کلی حرکت نمی‌کند. از اینجا به بعد، جهت‌گیری بازار بیش از هر زمان دیگری به داده‌های واقعی، گزارش‌های مالی و تحولات بنیادی وابسته خواهد بود.

سعید جهانی کارشناس بورس به بازار گفت: با نزدیک شدن به پایان فصل پاییز، بازار در آستانه انتشار گزارش‌های تلفیقی و ماهانه شرکت‌ها قرار دارد. این گزارش‌ها، که در سال‌های گذشته اغلب نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری موج دوم رشد یا اصلاح ایفا کرد. به‌ویژه در شرایطی که رشد عمومی بازار کند شده، سرمایه‌گذاران به‌دنبال «داستان‌های مستقل» در دل نمادها هستند یعنی هر سهم بر اساس عملکرد واقعی خود مسیر جداگانه‌ای را طی خواهد کرد.

به گفته سعید جهانی در حال حاضر، جریان پولی در بازار فعال‌اند اما تنها در صورت انتشار گزارش‌های قوی و تداوم آرامش سیاسی است که این جریان‌ها می‌توانند به‌صورت هم‌زمان فعال شوند و بازار را به سمت قله‌های جدید هدایت کنند. در غیر این‌صورت، بازار در یک فاز نوسانی و انتخاب‌محور باقی خواهد ماند

وی افزود: اگرچه بازار در هفته‌های اخیر از فضای نسبتاً آرام سیاسی بهره‌مند بوده، اما تداوم این وضعیت شرط لازم برای حفظ تعادل و جذب نقدینگی جدید است. هرگونه تنش ژئوپلیتیکی یا ابهام در روند سیاسی می‌تواند به‌سرعت جریان پول را متوقف کند. از سوی دیگر، ثبات نرخ ارز به‌ویژه در محدوده‌های فعلی می‌تواند به تثبیت انتظارات تورمی و تقویت تحلیل‌پذیری بازار کمک کند. در غیر این‌صورت، نوسانات ارزی می‌توانند به‌عنوان عامل برهم‌زننده فضای تحلیلی عمل کنند.

جهانی تاکید کرد: در حال حاضر، جریان پولی در بازار فعال‌اند اما تنها در صورت انتشار گزارش‌های قوی و تداوم آرامش سیاسی است که این جریان‌ها می‌توانند به‌صورت هم‌زمان فعال شوند و بازار را به سمت قله‌های جدید هدایت کنند. در غیر این‌صورت، بازار در یک فاز نوسانی و انتخاب‌محور باقی خواهد ماند.

بنابراین بورس در روزهای پایانی پاییز ۱۴۰۴ نه در فاز اصلاح عمیق است و نه در فاز جهش عمومی. بلکه وارد مرحله‌ای شده که تحلیل، دقت و انتخاب درست نمادها اهمیت بیشتری از موج‌سواری دارد. در این فضا، سهم‌هایی که گزارش‌های قوی، چشم‌انداز صادراتی روشن یا مزیت‌های رقابتی دارند، می‌توانند بازدهی معقولی را ثبت کنند. اما بازار دیگر به همه سهم‌ها به‌طور یکسان پاداش نمی‌دهد. از این رو، سرمایه‌گذاران باید بیش از هر زمان دیگری به تحلیل بنیادی، رفتار جریان پول و تحولات سیاسی-اقتصادی توجه داشته باشند. این فصل، فصل انتخاب است نه تعمیم.