سناریو افزایش قیمت بنزین در سال ۱۴۰۴

به گزارش سرمایه فردا، رئیس‌جمهور ایران و تیم هیات دولت با چالشی بزرگ روبرو هستند: چطور قیمت بنزین را واقعی کنند که هم از بار سنگین یارانه‌ها روی دولت کم شود، هم مردم کمتر آسیب ببینند. در این شرایط، چند سناریو افزایش قیمت بنزین پیش روی اون‌هاست:

سناریو ۱: افزایش تدریجی قیمت بنزین و پرداخت یارانه نقدی: رئیس‌جمهور پیشنهاد می‌دهد که قیمت بنزین رو به‌صورت تدریجی و کم‌کم بالا ببرند، نه یه‌دفعه. هر چند ماه مقداری قیمت را افزایش بدهند. اما در کنارش به حساب مردم پول بریزند که فشار این گرونی رو کمتر حس کنند. اینطوری مردم هم کمتر شاکی می‌شوند و هم دولت می‌تواند درآمدش رو کم‌کم افزایش بدهد.

سناریو ۲: توسعه و تقویت حمل‌ونقل عمومی:رئیس‌جمهور می‌گوید: “بیایم مترو، اتوبوس و قطار رو بیشتر کنیم تا مردم مانند اروپا و ژاپن و کره جنوبی و خیلی کشورها ، راحت‌تر بتونن از این وسایل استفاده کنند و دیگر نیازی به ماشین‌های شخصی و مصرف بنزین نداشته باشن.” این کار باعث می‌شه هم ترافیک کمتر بشه، هم آلودگی هوا پایین بیاد و هم مصرف بنزین کاهش پیدا کنه.البته تهران هم جای زندگی می شه.

سناریو ۳: جایگزینی خودروهای بنزینی با خودروهای برقی: وزیر صنعت فکر می‌کنه که باید ماشین‌های برقی رو بیشتر وارد کنیم چپن آینده دنیا است و به مردم وام بدیم تا بتونند این ماشین‌ها رو بخرند. تعرفه واردات این ماشین‌ها را هم کمتر کنیم تا قیمتشون بیاد پایین. اینجوری مردم به‌جای ماشین‌های بنزینی، ماشین‌های برقی و گازی سوار می‌شوند و دیگر اونقدر نیاز به بنزین ندارند.

سناریو افزایش قیمت بنزین برای کاهش مصرف

سناریو ۴: بهینه‌سازی مصرف انرژی: وزیر نیرو پیشنهاد می‌دهد که مردم را به مصرف کمتر انرژی عادت بدهیم. باید ماشین‌هایی که کم‌تر بنزین می‌سوزانند وارد کنیم و به مردم یاد بدیم چطور با مصرف کمتر، همان کارایی قبلی را داشته باشند. این کار باعث می‌شود مصرف بنزین تو کل کشور کمتر شود و نیاز به یارانه هم کاهش پیدا کند.

سناریو ۵: اصلاح ساختار مالیاتی و اعمال مالیات بر مصرف سوخت: وزیر نفت می‌گوید بیایم از هر کسی که بنزین مصرف می‌کند، مالیات بگیریم.” این مالیات باعث می‌شود مردم کمتر بنزین مصرف کنند و دولت هم درآمد بیشتری داشته باشد. این درآمد را می‌توانند برای کارای دیگری مثل بهبود زیرساخت‌ها و حمایت از مردم نیازمند و کم برخوردار استفاده کنند.باز توزیع درآمد و ضریب جینی هم بهتر می‌شود.

سناریو ۶: تبعیت از قیمت بنزین در کشورهای همسایه و استفاده از مابه‌التفاوت: رئیس‌جمهور پیشنهاد می‌دهد که قیمت بنزین رو به میانگین قیمت بنزین در ده تا کشور همسایه نزدیک کنند. اینطوری قاچاق سوخت کمتر می‌شود و قاچاق بنزین روزانه میلیونها لیتر ارزون دیگر به نفع قاچاقچی‌ها نیست. از اون طرف، پولی که از این تفاوت قیمت درمی‌آید رو می‌توانند صرف واردات ماشین‌های برقی، تغییر سرمایه‌گذاری خودروسازهای داخلی به تولید ماشین‌های برقی، بهتر کردن جاده‌ها و بیمه‌ها، و پرداخت یارانه به افراد نیازمند کنند.

ایران ۳ برابر میانگین جهانی مصرف انرژی دارد و سوخت‌های فسیلی از جمله گاز و فرآورده‌های نفتی این شدت بالاتر اسـت و سـالانه ۸۰ میلیون یارانـه سـوخت پرداخت می شود. به همین دلیل یکی از ۶ سناریو افزایش قیمت بنزین اجرایی می‌شود.