سایه سیاست و تکنیکال بر بورس

مونا موسوی: در پایان هفته‌ای که با چند روز معاملاتی مثبت همراه بود، بازار سرمایه ایران وارد مرحله‌ای از تردید و جدال روانی شد. اگرچه حجم معاملات همچنان مطلوب بود، اما فشار فروش در آخرین روز معاملاتی نشان داد که بازار در نقطه تلاقی شش عامل اثرگذار قرار گرفته است و نه‌تنها امروز، بلکه در هفته‌های آینده نیز مسیر بازار را شکل خواهند داد.

نخستین عامل، جو مثبت شکل‌گرفته در روزهای گذشته بود. صفوف خرید پایدار، هیجان تقاضا، و بازگشت خریداران به بازار نشان داد که انگیزه‌های تازه‌ای در حال شکل‌گیری است. این جو، اگرچه شکننده، اما توانست اصلاح‌های کوتاه‌مدت را به چند ساعت محدود کند و بازار را در مسیر صعودی نگه دارد.

دومین عامل، انتشار اخبار مثبت از صنایع کلیدی مانند پالایش، خودرو و پتروشیمی بود. این اخبار، همچون محرک‌های روانی، توانستند فضای عمومی بازار را بهبود بخشند و امید به ثبات نسبی را تقویت کنند. تا زمانی که این نوار خبری ادامه داشته باشد، بازار می‌تواند به مسیر خود ادامه دهد—هرچند وابستگی به اخبار، نشانه‌ای از شکنندگی ساختار فعلی است.

ورود جریان پول تازه به بازار

سومین عامل، ورود جریان پول تازه به بازار بود. برخلاف تصور رایج، این نقدینگی عمدتاً از بیرون بازار آمده و از جنس سرمایه‌گذاران سنتی نبوده است. طبق داده‌های موجود، بیش از ۱۰ تا ۱۲ هزار کد معاملاتی جدید در هفته‌های اخیر فعال شده‌اند. این پول‌ها، در مقیاس‌های متوسط، توانستند اثرگذاری قابل توجهی داشته باشند، به‌ویژه در بازاری که پس از افت‌های سنگین، با کمترین حجم نیز واکنش نشان می‌دهد.

چهارمین عامل، تحولات سیاسی و دیپلماتیک است. زمزمه‌های توافق اولیه با آژانس و احتمال تعویق مکانیسم ماشه، فضای انتظاری بازار را تشدید کرده‌اند. بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند که اگر قرار باشد موج بعدی رشد آغاز شود، این موج بدون همراهی اخبار مثبت سیاسی ممکن نخواهد بود. در این میان، بازار بیش از هر زمان دیگری به خبر وابسته شده و هر تحول دیپلماتیک می‌تواند نقش محرک یا ترمز را ایفا کند.

پنجمین عامل، فشار فروش ناشی از تعطیلات پیش‌رو و شناسایی سود بود. بسیاری از معامله‌گران، پس از چند روز سوددهی، ترجیح دادند با خروج موقت از بازار، ریسک تعطیلات را مدیریت کنند. این رفتار، در بسیاری از نمادها قابل مشاهده بود و به‌عنوان یک عامل طبیعی در پایان هفته، قابل تحلیل است.

تحلیل‌های تکنیکال و رفتار چارتیست‌ها

ششمین عامل، تحلیل‌های تکنیکال و رفتار چارتیست‌ها بود. نزدیک شدن شاخص به محدوده ۲.۶۵ میلیون واحد، از دید بسیاری نقطه‌ای برای شناسایی سود و انتظار برای تعیین تکلیف سیاسی و بنیادی بود. این تحلیل‌ها، موجب افزایش عرضه در برخی نمادها شد و بازار را وارد فاز احتیاطی کرد.

در مجموع، بازار در تلاقی این شش‌ضلعی تصمیم‌ساز قرار دارد. اگرچه وزن اخبار مثبت و جریان پول تازه در حال حاضر سنگین‌تر است، اما هرگونه تغییر در متغیرهای سیاسی می‌تواند موازنه را برهم بزند. ورود پول‌های تازه، اگر با آرامش سیاسی همراه شود، می‌تواند سرمایه‌گذاران سنتی را نیز به بازار بازگرداند و اثر فزاینده‌ای ایجاد کند. اما در صورت بروز شوک سیاسی، این جریان نیز متوقف خواهد شد و بازار دوباره به فاز اصلاحی بازمی‌گردد.

در پایان، فرضیه ورود پول هوشمند به بازار، اگرچه جذاب است، اما شواهد نشان می‌دهد که این پول بیشتر از جنس مقایسه‌ای و فرصت‌طلبانه بوده تا اطلاعاتی و استراتژیک. بازار، پس از افت‌های سنگین، به نقطه‌ای رسیده که حتی نقدینگی متوسط نیز می‌تواند اثرگذار باشد. اما تداوم این روند، نیازمند محرک‌های بنیادی، آرامش سیاسی و اعتمادسازی در میان سرمایه‌گذاران است. مهرماه، آزمون مهمی برای سنجش این پایداری خواهد بود.