رقص طلا و دلار در بازار ایران

به گزارش سرمایه فردا، در این شرایط تورم و تحریم، پولی که با زحمت پس‌انداز شده، ماه به ماه، روز به روز لاغرتر می‌شود. خرید روزمره، به معادله‌ای پیچیده تبدیل می‌گردد و آینده، در هاله‌ای از ابهام فرو می‌رود. در این میان، مردم عادی، بی‌پناه در برابر این موج، به دنبال سرپناهی می‌گردند تا از دارایی‌شان در برابر توفان تورم محافظت کنند.

این است که نگاه‌ها ناخودآگاه به سمت طلا و سکه می‌چرخد. طلای زرد، دیگر فقط زیورآلات عروسی نیست؛ به نمادی از «امانتی» بدل شده که شاید بتواند ارزش از دست‌رفته را جبران کند. هر خبر سیاسی، هر زمزمه‌ای از تنش، موج جدیدی از این نگرانی را به جان مردم می‌اندازد و آن‌ها را، بی‌اختیار و در جستجوی امنیت، به سمت طلافروشی‌ها می‌کشاند.

این هجوم، بازتابی از یک حس ناتوانی جمعی است. حس اینکه اختیار سرنوشت اقتصادی از دست رفته و باید هرچه زودتر، پیش از آنکه دیر شود، پولِ در حال تبخیر را به چیزی تبدیل کرد که شاید در فرداهای غیرقابل‌پیش‌بینی، همچنان وزن خود را حفظ کند.

آیا این انتخاب، راه حفظ سرمایه است؟ یا خود بخشی از چرخه تورم و بی‌ثباتی است؟ پاسخ را باید در تپش نامنظم بازار جست‌و‌جو کرد…

صبح امروز، بازار ارز و طلا نفس‌هایش دوباره تند شد. هنوز خیزش روز سه‌شنبه در تن قیمت‌ها حس می‌شد‌ که بازار دوباره جهش کرد و اونس به ۵۳۰۰ دلار رسید و تتر نیز در مرز ۱۵۷ هزار تومان قرار گرفت. این تغییرات نه بر اساس محاسبات خشک اقتصادی، که بر موج بلند شایعات، هراس از تنش‌های سیاسی فردا و نفس‌های تنگ سیاستمداران رخ داد. انگار همه منتظر خبری هستند که می‌تواند کفه‌های به لرزه درآمده ترازوی قیمتها را یک‌باره بالا و پایین کند.

رقص مرزهای شکسته دلار

دلار، آن سلطان همیشه بحث‌برانگیز بازار، دیروز از خط قرمز ۱۵۰ هزار تومان گذشت که بسیاری فکر می‌کردند نوسان است. مرز روانی صد و پنجاه هزار تومان، نه با جشن که با حیرتی همراه با نگرانی، پشت سر گذاشته شد. هم پایش، سکه و طلا، این قطعه کوچک و پررمزوراز، رکوردی جدید را ثبت کردند که پیش از این تنها حرف و حدیثی بیش نبود. انگار پول‌های سرگردان، بی‌آرام و بی‌قرار، فرار را بر قرار ترجیح داده‌اند و به سمت هر چیزی که می‌توان نام “امن” روی آن گذاشت، هجوم برده‌اند. بعضی از تماشاگران قدیمی بازار، با چین پیشانی می‌گویند این دیگر از جنس عرضه و تقاضای همیشگی نیست؛ این صدای پول‌های بزرگی است که از پی اخبار سیاسی گریزی به جلو از ترس فردا دارند.

بازار ارز امروز میدان رقص دلار بود. دلار که تا دوشنبه در حوالی صد و چهل و چهار هزار تومان می‌چرخید، ناگهان بال زد و در قلمروی صد و پنجاه پنج هزار تومان و حتی بالاتر فرود آمد. درواقع دیروز دلار بازار آزاد در میانه روز تا صد و پنجاه و دو هزار و چهارصد و چهل تومان هم پیش رفت اما امروز سه هزار گرانتر شد و این صعود، نفس‌نفس‌زنان و سریع، فقط نشانه اضطراب بود.

حالا طلای هجده عیار، آن معیار محبوب مردم، دیروز و امروز تاریخ‌سازی کرد. هر گرم از آن به مرز بیست میلیون تومان رسید و در واقعیت انگار هر گرم طلا، بر کوه نگرانی می افزاید.

اما اوج ماجرا در پیشخوان سکه فروشی‌ها بود. سکه امامی، نماد سرمایه‌گذاری‌های کوچک و بزرگ، جهشی باورنکردنی کرد و خودش را به دویست و دو میلیون تومان رساند. این نمایشی بود از هجوم نقدینگی به دارایی‌هایی که ذهن مردم به آن‌ها به چشم “پناهگاه” نگاه می‌کند. نیم‌سکه و ربع‌سکه و حتی طلای آب‌شده هم از این موج بی‌بهره نماندند و هر کدام رکوردهای تازه‌ای در دفتر روزانه بازار ثبت کردند. به طوری که نیم سکه مرز ۱۰۲ میلیون و ربع سکه مرز ۵۸ میلیون را رو به بالا شکستند. رشد بازارها نگران کننده است.

روند صعودی طلا و دلار

حالا این خط روند صعودی دلار و طلا از یک سد شکسته شد، به تکیه‌گاهی تبدیل شده که احتمال دارد از زیر پایش خالی شود. تحلیلگران می‌گویند مادامی که سایه اخبار نگران‌کننده پررنگ است، دلار در حوالی ۱۵۰ هزار تومان یا حتی بالاتر خواهد ماند، مگر آنکه دستی از غیب برسد و آرامشی غیرمنتظره را به بازار هدیه کند.

طلا به دامان دو نیرو سپرده شده؛ قیمت جهانی و نرخ دلار. تا وقتی اونس جهانی سرپاست و دلار محکم، طلای داخلی هم روی پایش می‌ایستد. اما اگر از آن سوی آب‌ها باد مخالف بوزد ، ممکن است طلا نیز گامی به عقب بردارد.

سکه امامی اما قصه‌اش پیچیده‌تر است. بخشی از این صعود، بوی هیجان و شتابزدگی می‌دهد. برخی حرف از حباب ۸۰ میلیونی می‌زنند. با این حال، همگان یک نکته را قبول دارند مادامی که دلار در جایگاه بلندش ایستاده، سقوط ناگهانی سکه بعید به نظر می‌رسد. هر کاهشی، بیشتر شبیه فرصتی است برای کسانی که دیر رسیده‌اند و می‌خواهند سوار این قطار شوند.

بازار طلا آیینه احوال اقتصاد ایران

امروز بازار فقط عدد و رقم معامله نمی‌کرد؛ احساس می‌فروخت و امید می‌خرید. در یک سو، مسئولان بانک مرکزی با اعلام حجم معاملات ارزی سعی در تزریق آرامش داشتند. در سوی دیگر، سکوت یا صدای دیپلماسی بین تهران و واشنگتن، بلندتر از هر گزارش اقتصادی در بازار طنین انداز بود.
بازار امروز، بیش از هر زمان دیگری، آیینه تمام‌نمای نگرانی‌ها و انتظارات مردم است. در چنین روزهایی، قیمت طلا و دلار و سکه، تنها یک سری عدد اقتصادی نیست؛ ضربان‌شناس شرایطی است که در آن نفس می‌کشیم. فردای بازار، نه روی نمودارها، که در تیتر اخبار و در پشت درهای مذاکرات شکل می‌گیرد.

بازار جهانی طلا در سال ۲۰۲۶ به صحنه‌ای تبدیل شده که در آن ترس، بی‌اعتمادی و نااطمینانی سیاسی بر قیمت‌ها فرمان می‌رانند. در حالی که پیش‌تر دلار آمریکا و اوراق خزانه حکم مطمئن‌ترین پناهگاه‌ها را داشتند، اکنون همان سرمایه‌گذاران با شتابی کم‌سابقه به سوی فلز زرد می‌گریزند؛ مسیری که طلا را از آغاز سال، بیش از ۱۷ درصد بالا کشیده و آن را به «شاخص تازه بی‌ثباتی واشنگتن» بدل کرده است.

مرکز ثقل نگرانی‌ها: واشنگتنِ غیرقابل‌پیش‌بینی

کارشناسان می‌گویند رالی طلا بیش از آنکه محصول تغییرات بنیادی در عرضه و تقاضا باشد، نتیجه بی‌ثباتی سیاسی فزاینده در آمریکاست؛ شرایطی که بازارها آن را به طور مستقیم به سیاست‌های دولت ترامپ و شکاف عمیق میان نهادهای تصمیم‌گیری نسبت می‌دهند. جو بروسوئلاس، اقتصاددان ارشد آراس‌ام آمریکا، تأکید می‌کند: «سرمایه‌هایی که وارد بازار طلا می‌شود، پاسخی مستقیم به ریسک ناشی از سیاست‌های غیرقابل‌پیش‌بینی در ساختار سیاسی آمریکا است؛ نوعی بیمه‌نامه در برابر آشفتگی واشنگتن.» پُل کارگر، مدیر شرکت مشاوره مالی تویین‌فوکاس‌ نیز از «خرد شدن سیاست‌» سخن می‌گوید؛ پدیده‌ای که به اعتقاد او باعث شده حتی سرمایه‌گذاران نهادی و صندوق‌های بازنشستگی نیز اعتماد تاریخی خود به دلار را مورد تجدیدنظر قرار دهند.

پیام یک تغییر بزرگ: ذخایر طلا  از خزانه آمریکا جلو زد

آمارهای رسمی تصویر واضح‌تری ارائه می‌کنند؛ بانک‌های مرکزی جهان همچنان ناچارند برای مدیریت ذخایر ارزی، اوراق خزانه‌داری آمریکا را خریداری کنند اما سرعت خریدها به پایین‌ترین سطح در ۱۰ سال گذشته رسیده است. همچنین، از اکتبر ۲۰۲۵، برای نخستین‌بار در ۳۰ سال اخیر، مجموع ذخایر طلای بانک‌های مرکزی از حجم اوراق خزانه فراتر رفته و این روند در سال ۲۰۲۶ تشدید شده است. به علاوه، چین، هند، ترکیه، روسیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس، سهم طلای خود را میانگین ۸ تا ۱۲ درصد افزایش داده‌اند؛ اقدامی که تحلیلگران آن را هم اقتصادی و هم ژئوپلیتیک می‌دانند. این چرخش بزرگ به‌وضوح نشان می‌دهد که کشورها در پی پناهگاه‌های موازی برای خروج تدریجی از وابستگی یک‌جانبه به دلار هستند؛ پناهگاهی که از منظر تاریخی بی‌رقیب بوده است.

فراتر از واشنگتن: انفجار تقاضا در عصر فلزات

اما همه چیز به سیاست داخلی آمریکا ختم نمی‌شود. در چند سال اخیر، جهان با چرخه جدیدی از مصرف فلزات روبه‌رو شده است. هاکان کایا، مدیر ارشد شرکت نیوبرگر برمن، توضیح می‌دهد: «رالی طلا بخشی از انفجار گسترده تقاضا برای فلزات است. زیرساخت‌های دیجیتال و انرژی‌های جدید، بازارهای فلزی را از نو تعریف کرده‌اند.» البته باید در نظر داشت که توسعه بی‌وقفه دیتاسنترها برای پشتیبانی از هوش مصنوعی، پردازش ابری و شبکه‌های عظیم، نیاز به طلا، نقره، مس و پالادیوم را به‌ویژه در آمریکا، اروپا و چین جهش داده است. نقره به دلیل استفاده گسترده در پنل‌های خورشیدی و پردازنده‌ها، رالی موازی با طلا را تجربه می‌کند و قیمت این فلز نیز سقف‌های تاریخی خود را می‌زند و می‌تازد.

سایه سنگین ژئوپلیتیک

افزون بر اقتصاد دیجیتال، جهان امروز زیر سایه درگیری‌های فزاینده حرکت می‌کند: از جنگ غزه و تنش‌های دریای چین جنوبی گرفته تا بحران انرژی اروپا و تشدید رقابت راهبردی میان شرق و غرب. این شرایط، به‌ویژه برای صندوق‌های ثروت ملی و بانک‌های مرکزی که به دنبال دارایی‌های مقاوم در برابر ریسک هستند، طلا را به گزینه‌ای جذاب‌تر تبدیل کرده است. به بیان دیگر، اکنون در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که تنها تهدید واقعی برای طلا این است که ریسک جهانی کاهش پیدا کند و تا کنون نشانه‌ای از چنین آرامشی دیده نمی‌شود.

آینده این رالی: ادامه‌دار یا شکننده؟

با وجود نگرانی‌ها درباره حبابی شدن قیمت‌ها، بسیاری از مدیران سرمایه معتقدند که رالی فعلی هنوز رمق ادامه‌ دادن دارد. راس کوئستریچ، مدیر صندوق تخصیص جهانی بلک‌راک، در مصاحبه با بلومبرگ می‌گوید: «برخلاف سهام یا املاک، طلا هیچ معیار ذاتی برای ارزش‌گذاری ندارد. ارزش آن همیشه تعریف‌شده توسط تقاضاست. وقتی جهان به امنیت بیشتر نیاز دارد، طلا گران می‌شود.»
تحلیلگران می‌گویند تا زمانی که بی‌اعتمادی سیاسی در واشنگتن پایان نیابد و بانک‌های مرکزی مسیر تنوع‌بخشی دارایی‌ها را ادامه دهند، زمینه بنیادی رشد طلا همچنان برقرار است؛ هرچند ممکن است سرعت آن کاهش یابد.

واکنش واشنگتن؛ متغیر ناشناخته

در پایتخت آمریکا نیز نگاه‌ها به این روند دوخته شده است. برخی مشاوران اقتصادی نگرانند که دولت، رالی طلا را به‌عنوان «رأی عدم اعتماد مالی» تلقی کند. هرگونه واکنش، از مداخله کلامی گرفته تا تغییر در سیاست‌های مالی، می‌تواند بر روند طلا اثر بگذارد و شاید به یک مناقشه سیاسی تازه دامن بزند.
رالی کم‌سابقه طلای ۲۰۲۶ نه یک اتفاق لحظه‌ای که نشانه‌ای از دوران تازه بی‌اعتمادی جهانی است؛ دورانی که در آن دلار دیگر مصون از تردید نیست و بانک‌های مرکزی جهان جست‌وجوی دارایی‌های مقاوم را جدی‌تر از همیشه دنبال می‌کنند. تداوم این مسیر به یک عامل کلیدی بستگی دارد: اگر سیاست آمریکا از بی‌ثباتی خارج نشود، طلا همچنان خواهد درخشید.