جهش سودآوری قیمت سهام را جا گذاشت!
به گزارش سرمایه فردا، اگر تا همین یکی دو سال پیش، رشد ۵۰ تا ۶۰ درصدی فروش یا سود خالص یک شرکت، عملکردی بسیار مطلوب تلقی میشد، امروز شرایط به گونهای تغییر کرده که تعداد زیادی از شرکتها رشدهای بیش از ۲۰۰ درصدی و در برخی موارد حتی ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ درصدی در فروش یا سودآوری را ثبت کردهاند. آن هم در حالی که همچنان با نسبتهای P/E پایینی معامله میشوند. این موضوع نشان میدهد که رشد قیمت سهام، متناسب با رشد سودآوری شرکتها نبوده و در بسیاری از نمادها نوعی عقبماندگی ارزشگذاری به چشم میخورد.
از زیان تا سود؛ روایت تحول در صنایع بورسی
تعداد قابلتوجهی از شرکتهایی که تا سال گذشته زیانده بودند، امسال به سوددهی رسیدهاند (به استثنای برخی صنایع مانند خودروسازان و قطعهسازان که همچنان با چالشهای ساختاری مواجهاند). این تحول، نشان از یک تغییر ساختاری در اقتصاد شرکتی ایران دارد.
البته باید پذیرفت که بخشی از این جهش سودآوری ناشی از تورم و افزایش سطح عمومی قیمتهاست؛ اما همه ماجرا به تورم محدود نمیشود.
رهایی از قیمتگذاری دستوری؛ محرک اصلی سودآوری
حذف یا کاهش شدت قیمتگذاری دستوری در صنایعی مانند دارو، مرغ و تخممرغ، لبنیات، روغن نباتی و برخی صنایع دیگر، باعث شده سودآوری این شرکتها به شکل محسوسی بهبود پیدا کند و مدل کسبوکار آنها به وضعیت پایدارتری برسد. این تغییر، یکی از مهمترین عوامل تمایز عملکرد امسال نسبت به سالهای گذشته است.
رشد کمی و کیفی در کنار هم
برخی شرکتها مانند شسپا، سپید و سیسکو، علاوه بر رشد نرخ فروش، افزایش تولید و فروش مقداری را نیز تجربه کردهاند که کیفیت سود آنها را بالاتر میبرد. این یعنی سودآوری آنها نه فقط از تورم، که از افزایش بهرهوری و توسعه بازار نیز نشأت گرفته است.
صنعت پالایشی؛ سودآوری پایدار با وجود ریسکها
در صنعت پالایشی، سودآوری شرکتها بین ۱۱۰ تا ۱۷۰ درصد رشد کرده است. این در حالی است که بخش عمده گزارشهای فصل بهار با فرض کرکاسپردهای منتهی به ۲۴ خرداد و نزدیک به سطوح فصل زمستان محاسبه شدهاند. اگرچه انتظار نمیرود کرکاسپردهای تابستان به اندازه رکوردهای جهانی افزایش یابد، اما حتی تداوم سطوح فعلی با رشد اندک نیز میتواند از رشد سودآوری این صنعت حمایت کند.
ارزشگذاریهای وسوسهانگیز؛ فرصت یا تله؟
شاید مهمترین نکته، فراوانی بیسابقه شرکتهایی باشد که با P/E فوروارد کمتر از ۳ یا ۴ معامله میشوند. چنین ارزشگذاریهایی نشان میدهد که بازار هنوز نتوانسته رشد سودآوری شرکتها را بهطور کامل در قیمت سهام منعکس کند و بخش مهمی از این شکاف، ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی و فضای نااطمینانی حاکم بر اقتصاد است.
سرمایهگذاران ریسکپذیر؛ منتظر پاداش
در نهایت، سرمایهگذارانی که طی یک سال گذشته و همزمان با سه دوره تنش و درگیری نظامی، در بازار سرمایه باقی ماندهاند، عملاً این ریسک را پذیرفتهاند. همانطور که در همه بازارهای مالی، پذیرش ریسک باید با بازدهی بالاتر همراه باشد، انتظار طبیعی این گروه نیز آن است که با کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی و بازگشت ثبات، این فاصله ارزشگذاری جبران شده و بازار سرمایه پاداش صبر و ریسکپذیری آنان را بدهد. البته تحقق این سناریو قطعی نیست و همچنان به عواملی مانند روند سیاست خارجی، ثبات اقتصادی، سیاستهای داخلی و تداوم سودآوری شرکتها وابسته خواهد بود.