جنگ قدرتها در ایران

به گزارش سرمایه فردا، مهدی الیاسی: در دوران قاجار، مدافعان واگذاری امتیازات اقتصادی انحصاری به روسیه و انگلستان، اقدامات خود را این گونه توجیه می‌کردند که جنگ قدرتها در ایران منجر به بروز مشکلاتی شد. به طوری که روسیه و انگلستان واقع شده و نسبت به حفظ استقلال و تمامیت ارضی خود، توانا نیست.
جنگ قدرتها در ایران به دنبال این بودند که هرگاه اراده کنند ایران را بین خود تقسیم کنند. تنها راه جلوگیری از تجزیه ایران، ایجاد رقابت بین دو قدرت از طریق واگذاری امتیازات اقتصادی مشابه به روسیه و انگلستان در شمال و جنوب کشور بود. اما این امتیازات اساسا چنان سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشور را از هم گسیخت که حتی همان اقتصاد معیشتی موجود را در معرض نابودی قرار داد. به لحاظ سیاسی نیز سرانجام به قرارداد ۱۹۰۷ ختم شد.

دلایل جنگ قدرتها در ایران

تنها برخی از معروف‌ترین امتیازهای انحصاری واگذار شده برای استفاده از جنگ قدرتها در ایران به قرار زیر است.
۱.امتیاز بارون ژولیوس رویتر. ۱. امتیاز شیلات. ۳. امتیاز تاسیس هنگ قزاق. ۴. امتیاز کشتیرانی در آب‌های کارون و همچنین آب‌های ساحلی بندر انزلی. ۵. بانک شاهی. ۶. انحصار خرید و فروش و صدور دخانیات. ۷. بانک استقراضی روس. ۸. امتیاز نفت دارسی. ۹. واگذاری امتیازات راه آهن، راه شوسه، خطوط تلگراف، معادن و جنگل‌ها (موارد متعدد). ۱۰. امتیاز بهره‌برداری از جنگل‌ها و…
این موارد به جز وام‌های متعددی بود که توسط دولت‌های قاجاری اخذ شده بود و بازپرداخت آن قوز بالا قوز بود و به نوعی مالیات‌ستانی غارتگرانه برای بازپرداخت اقساط آن منجر شده بود.در دوران قاچار نفوذ روسیه و انگلیس به قدری در ایران زیاد بود که انها بر سرمنافع ایرانیان درگیر می شدند تا به نفع خود قائله را ختم کند و این موضوع سرمایه های ایران نابود کرد. هتا جایی که باعث شد در آن سالها ایران نسبت به کشورهای دیگر عقب بماند.