به گزارش سرمایه فردا، در روزهای حساس و سرنوشتسازی که غرب آسیا بر لبه تیغی میان صلح و آتشبس موقت یا ادامه جنگهای فرسایشی حرکت میکند، منابع دیپلماتیک جزئیاتی را از ماهیت «پاسخ ایران» به طرح پیشنهادی آمریکا فاش کردهاند. پاسخی که از طریق میانجی پاکستانی به واشنگتن ارسال شده و بر خلاف برخی اظهارات اولیه درباره «تغییر رفتار هستهای»، تمرکز اصلی آن بر مطالبات سیاسی و اقتصادی مشخصی متمرکز است که مستقیماً به پایان جنگ و ثبات منطقه گره خورده است. این گزارش به تحلیل ابعاد این بسته پیشنهادی میپردازد .
نکته محوری و شاید غیرمنتظره در پاسخ ایران، گنجاندن پرونده «آتشبس در لبنان» به عنوان یکی از خطوط قرمز اصلی مذاکرات است. بر اساس اطلاعات دریافتی، تهران برخی از تفاهمهای مطرح شده را به تضمینهایی مرتبط با پایان دادن به تشدید تنش در لبنان گره زده است. این موضع نشاندهنده تغییر در استراتژی دیپلماسی ایران است؛ بدین معنا که برخلاف رویکردهای پیشین که مذاکرات را صرفاً دوجانبه میدانست، اکنون پایان جنگ در لبنان را جزئی جداییناپذیر و پیششرط هرگونه توافقی با آمریکا تلقی میکند.
تحلیلگران معتقدند این شرط از دو منظر راهبردی اهمیت دارد. اول، تهران نمیخواهد در حالی به میز مذاکره برگردد که متحد استراتژیکش در بیروت (حزبالله) درگیر جنگی فرسایشی و متحمل تلفات باشد. توقف حملات اسرائیل به لبنان به عنوان یک «آزمون جدیت» برای آمریکا در نظر گرفته شده است تا نشان دهد واشنگتن تا چه حد قادر به مهار متحد خود (اسرائیل) است. دوم، ایران به دنبال احیای جایگاه خود به عنوان بازیگری فرامنطقهای است که بدون حضور او، معادلات امنیتی غرب آسیا حلوفصل نمیشود. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیشتر بارها تأکید کرده بود که «فشار حداکثری به راهحل حداکثری نمیانجامد» و اینبار تهران خواهان توقف تنش در «همه جبههها» است .
بخش اقتصادی و معیشتی پاسخ ایران، شفافترین و در عین حال سختگیرانهترین بخش این بسته را شامل میشود. در گزارش المیادین به نقل از منابع دیپلماتیک آمده است:
· لغو تحریمها و آزادسازی داراییها: تهران بر لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای بلوکهشده خود تأکید دارد. دیگر تنها تعلیق تحریمها کافی نیست و تهران خواستار رفع کامل آنهاست.
· لغو محدودیتهای OFAC و آزادی صادرات نفت: ایران خواستار لغو محدودیتهای اعمالشده توسط دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) است تا بتواند بدون مانع نفتی خود را صادر کند. منابع پاکستانی اعلام کردهاند که ایران برای این بخش یک بازه ۳۰ روزه قائل شده است .
· مدیریت ایرانی بر تنگه هرمز: در بندی جداگانه، ایران بر حق مدیریت خود بر تردد در تنگه هرمز در چارچوب تفاهمهای جدید تأکید کرده است. این موضوع که در ابتدای جنگ باعث بروز درگیریهای نظامی بین نیروی دریایی آمریکا و ایران شد
، اکنون به عنوان یک دستاورد برجسته در میز مذاکره مطرح است.
۳. مکانیزم مذاکراتی: آتشبس فوری و سپس پذیرش جزئیات
ایران در پاسخ خود یک ابتکار عمل رویهای نیز ارائه کرده است. منابع دیپلماتیک میگویند که هر توافقی با واشنگتن باید شامل بندی باشد مبنی بر «پایان فوری جنگ بلافاصله پس از اعلام توافق». به عبارت دیگر، ابتدا آتش متوقف میشود و سپس طرفین پای میز مذاکره مینشینند. بلافاصله پس از این توقف، دوره زمانی ۳۰ روزه برای بحث در مورد جزئیات دقیق فنی و حقوقی توافق در نظر گرفته شده است.
این رویکرد نشان میدهد که ایران از تکرار تجربه تلخ مذاکرات طولانی و بینتیجه در گذشته درس گرفته است و نمیخواهد در حالی پای میز مذاکره بنشیند که جنگ در پشت صحنه ادامه دارد. همچنین برای از بین بردن بدبینی تاریخی میان دو طرف، ایران پیشنهاد «گامهای متقابل» را مطرح کرده تا واشنگتن بتواند جدیت خود را در اجرای تعهدات ثابت کند .
هرچند محتوای این پاسخ از سوی ناظران اروپایی و آمریکایی به عنوان یک موضع «بالا و سخت» تلقی میشود و منابع خبری از واکنش اولیه منفی و اعلام «کاملاً غیرقابل قبول» از سوی تیم مذاکرهکننده آمریکا خبر دادهاند ، اما مسیر دیپلماسی به طور کامل مسدود نشده است.
همانطور که در گزارش المیادین اشاره شده، مذاکرات به صورت کتبی و با میانجیگری پاکستان ادامه خواهد یافت. پاکستان که اخیراً میزبان اولین دور گفتوگوهای مستقیم میان مقامات ارشد دو کشور پس از سالها بود، همچنان نقش پل را ایفا میکند .
بسته پیشنهادی ایران ماهیتاً یک بسته «همه یا هیچ» نیست، بلکه چارچوبی برای خروج اصیل از بحران ارائه میدهد. درخواست «پایان جنگ در لبنان» به نوعی به معنای توقف جنگ نیابتی است و خواستار آن است که آتشبس تنها به آسمان ایران محدود نشود، بلکه تمام منطقه را دربرگیرد. از سوی دیگر، پافشاری بر رفع تحریمهای بانکی و نفتی نشان میدهد که اولویت اصلی تهران، خارج کردن اقتصاد از شرایط فلاکتبار کنونی است.
با این حال، همانطور که دونالد ترامپ پیشتر اعلام کرده بود، خواسته اصلی واشنگتن توقف برنامه هستهای و خلع سلاح نسبی متحدان ایران است . در حالی که پاسخ ایران عمدتاً بر مسائل ژئوپلیتیک (لبنان، تنگه هرمز) و اقتصادی تمرکز دارد. این واگرایی در موضوعات، نشان میدهد که هفتههای پیش رو برای دیپلماتها بسیار دشوار خواهد بود، اما تداوم مسیر مذاکرات صرفاً از طریق همین کانال کتبی دوطرفه به امید یافتن نقطهاشتراک ادامه خواهد یافت.
در بازار اسلب آسیا، تضاد میان افزایش قیمت چین و کاهش قیمت اندونزی، نشانهای از…
بازار در وضعیتی قرار دارد که هم فرصت رشد وجود دارد و هم احتمال اصلاح…
از آنجا که به طور سنتی رابطه معکوسی بین دلار و بازار ارزهای دیجیتال وجود…
بازآفرینی دربار قاجار در انیمیشن «ژولیت و شاه» با زبان طنز و موسیقی، فضایی متفاوت…
شب قبل از حادثه، جشن تولد یکی از فرزندانمان بود. آن شب بهخاطر پذیرایی از…
خانهتکانی تابستانی پرسپولیس؛ جنگ تابستانی استقلال با پنجره بسته و بازیکنان خودی!