بازار سنگ‌آهن و اسلب در آسیا

به گزارش سرمایه فردا، بازار جهانی سنگ‌آهن و محصولات نیمه‌نهایی فولادی در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ شاهد تحولات قابل توجهی بوده است. افزایش تولید فولاد خام در ترکیه، تغییر در نقشه تامین‌کنندگان سنگ‌آهن این کشور، نوسانات قیمت اسلب در آسیا و مهم‌تر از همه، خروج موقت ایران از حلقه تأمین‌کنندگان و ورود آن به جمع واردکنندگان، از مهم‌ترین رویدادهای این دوره به شمار می‌روند. در ادامه به تحلیل هر یک از این ابعاد می‌پردازیم.

ترکیه: افزایش تولید، جهش واردات

بر اساس داده‌های موسسه آمار ترکیه (TUIK)، واردات سنگ‌آهن کارخانه‌های فولادی این کشور در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ با رشد ۲۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۲.۶۸ میلیون تن رسید. این افزایش عمدتاً به رشد تولید اسلب فولادی در ترکیه نسبت داده می‌شود.

آمارهای انجمن تولیدکنندگان فولاد ترکیه (TCUD) نشان می‌دهد که تولید اسلب ترکیه در این دوره به ۴ میلیون تن رسیده که نسبت به سال قبل ۱۷.۱ درصد افزایش یافته است. در مقابل، تولید بیلت فولادی با افت ۱.۶ درصدی به ۵.۷ میلیون تن کاهش یافت. مجموع تولید فولاد خام ترکیه نیز در سه‌ماهه نخست سال به ۹.۷ میلیون تن رسید که ۵.۳ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل را نشان می‌دهد.

در سمت واردات سنگ‌آهن، برزیل همچنان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده ترکیه باقی ماند. واردات از برزیل به ۱.۷۸ میلیون تن رسید که نسبت به سال قبل ۲۷ درصد افزایش یافته است. اما نکته جالب توجه، ظهور نروژ به عنوان یکی از تأمین‌کنندگان مهم است. نروژ که در سه‌ماهه نخست سال قبل هیچ صادراتی به ترکیه نداشت، امسال ۵۰۰ هزار تن سنگ‌آهن به این کشور صادر کرده است. همچنین واردات از روسیه با رشد سه برابری به ۳۳۹ هزار تن رسید.

در بخش صادرات، ترکیه نیز عملکرد خوبی داشته و صادرات سنگ‌آهن این کشور با رشد ۴۳ درصدی نسبت به سال قبل، به ۵۱۱ هزار و ۵۰۰ تن رسید. چین با وجود افت ۱۴.۵ درصدی در جذب، همچنان بزرگ‌ترین مقصد صادرات سنگ‌آهن ترکیه باقی ماند و ۲۵۹ هزار تن را به خود اختصاص داد. صادرات به الجزایر نیز به ۱۷۶ هزار تن رسید، در حالی که در سال قبل هیچ صادراتی به این کشور ثبت نشده بود.

در بازار جهانی، قیمت سنگ‌آهن دریایی در تاریخ ۵ مه بدون تغییر باقی ماند و شاخص Platts IODEX در سطح ۱۰۸.۵۵ دلار به ازای هر تن خشک (CFR) ثبت شد. بازار در انتظار بازگشت معامله‌گران چینی پس از تعطیلات روز کارگر بود.

بازار اسلب آسیا: روندهای متفاوت

بازار اسلب آسیا در دو هفته گذشته روندهای متفاوتی را در کشورهای مختلف تجربه کرده است. در چین، پیشنهادهای صادراتی اسلب تحت تأثیر افزایش هزینه مواد اولیه و حمایت تقاضا رشد کرد. در پایان هفته گذشته، قیمت‌های صادراتی اسلب چین به ۵۰۵ تا ۵۱۰ دلار به ازای هر تن (فوب) رسید که نسبت به دو هفته قبل ۱۰ تا ۱۵ دلار افزایش نشان می‌دهد. منابع بازار اعلام کرده‌اند که هم اکنون امکان فروش اسلب چین با نرخ ۵۴۰ دلار وجود دارد، چرا که حتی قیمت شمش نیز به این سطح رسیده است. تقاضا هم در بازار داخلی و هم صادراتی قوی ارزیابی می‌شود.

در اندونزی اما شرایط متفاوت بود. بازار اسلب این کشور تضعیف شد، زیرا تقاضا پس از موج اخیر انبارسازی کاهش یافته است. پیشنهاد فروش اسلب حدود ۵۳۰ دلار (فوب) شنیده شد که نسبت به ارزیابی قبلی در ۲۴ آوریل، حدود ۱۵ دلار کاهش دارد. تولیدکنندگان برای تضمین فروش حاضر به کاهش قیمت هستند، اگرچه معامله جدیدی گزارش نشده است. به گفته یک منبع تجاری، پس از آخرین دور خرید، تقاضای اندونزی همچنان ضعیف باقی مانده است.

در ژاپن، پیشنهادهای اسلب به مقصد تایلند افزایش یافته و برای ۲۰ هزار تن اسلب تجاری مناسب نورد ورق گرم (HRC) با حمل در پایان ژوئن، حدود ۵۸۰ دلار (CFR) شنیده شد. این افزایش نیز به دلیل رشد بهای آهن و سایر نهاده‌های مورد نیاز تولید رخ داده است. در ویتنام اما کارخانه‌ها همچنان فروش داخلی ورق گرم را بر صادرات اسلب ترجیح داده و حضور فعالی در بازار محصولات نیمه‌نهایی ندارند.

غیاب ایران؛ از تأمین‌کننده به واردکننده اسلب

یکی از مهم‌ترین تحولات منطقه‌ای، تغییر نقش ایران در بازار اسلب آسیا است. ایران که زمانی یکی از تأمین‌کنندگان اصلی اسلب در آسیا محسوب می‌شد، اخیراً به واردکننده محصولات نیمه‌نهایی در منطقه تبدیل شده است. علت این تغییر، توقف تولید در فولاد مبارکه به دلیل حملات موشکی گزارش شده است. فعالان بازار از افزایش استعلام‌های خرید اسلب از سوی ایران خبر داده‌اند.

هفته گذشته، پیشنهادهای اسلب چین به مقصد عمان (که می‌تواند مسیر ترانزیت به ایران باشد) حدود ۵۰۰ دلار (فوب تیانجین) گزارش شد. در حالی که خریداران ایرانی به دنبال سطوح پایین‌تر و نزدیک به ۵۰۰ دلار (CFR) بودند. این تغییر جایگاه، یک شوک موقت به تعادل عرضه و تقاضا در منطقه وارد کرده و می‌تواند در هفته‌های آینده بر قیمت‌های پایه اسلب در آسیا تأثیرگذار باشد.

جمع‌بندی و چشم‌انداز

بازار سنگ‌آهن و اسلب آسیا در آستانه فصل جدیدی از تحولات قرار دارد. از یک سو، رشد تولید و واردات ترکیه نشان‌دهنده پویایی صنعت فولاد این کشور است. از سوی دیگر، تغییر در نقشه تأمین‌کنندگان سنگ‌آهن ترکیه (با ورود نروژ و رشد سه برابری روسیه) بیانگر انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین جهانی است. در بازار اسلب آسیا، تضاد میان افزایش قیمت چین و کاهش قیمت اندونزی، نشانه‌ای از عدم تعادل منطقه‌ای است. اما مهم‌ترین متغیر ناشناخته، طولانی شدن غیاب ایران در بازار صادرات و تبدیل آن به یک واردکننده موقت است. اگر فولاد مبارکه نتواند به سرعت تولید خود را از سر بگیرد، فشار تقاضا بر بازار اسلب آسیا افزایش یافته و می‌تواند منجر به رشد مجدد قیمت‌ها در تابستان ۲۰۲۶ شود. از سوی دیگر، کاهش تقاضای چین پس از تعطیلات یا ادامه ضعف در اندونزی، می‌تواند این فشار را خنثی کند. بازار در هفته‌های آینده به دقت وضعیت بازگشت تولید در ایران و تحرک معامله‌گران چینی را رصد خواهد کرد.