به گزارش سرمایه فردا، محمدصادق عظیمی فر امروز شنبه بیستم اردیبهشت ۱۴۰۴ در حاشیه نمایشگاه بینالمللی نفت گاز و پتروشیمی در خصوص اقدامات صورتگرفته برای بهینهسازی صنعت پالایش و مدیریت مصرف سوخت اظهار کرد: دولت از ابتدای استقرار، با چالش ناترازی عرضه و تقاضای بنزین مواجه بود. این مسئله، ناشی از عدم توسعه کافی صنعت پالایش در دو تا سه سال گذشته و کاهش سطح ذخایر سوخت به میزان ۴۳ درصد نسبت به سال ۱۴۰۲ بود. علاوه بر این، حجم قابل توجهی از مطالبات معوق پیمانکاران در صنعت پالایشگری، فشار مضاعفی بر این بخش وارد کرده بود.
وی افزود: نخستین اقدام وزارت نفت، تمرکز بر افزایش تولید بود. در نگاه اولیه، ظرفیت پالایش بنزین تغییر محسوسی نداشت، اما با برنامهریزی و تعاملات مؤثر، توانستیم کیفیت و حجم تولید را ارتقا دهیم. بهعنوان نمونه، تولید روزانه گاز کشور با افزایش حدود ۸ میلیون لیتر همراه شد. علاوه بر این، در حوزه تولید بنزین، اصلاحاتی در پالایشگاههای اصفهان، تهران و تبریز انجام شد که با بهرهگیری از ظرفیتهای جدید، سه تا چهار میلیون لیتر به حجم تولید اضافه شد.
ضعف زیرساختهای انتقال سوخت
معاون وزیر نیرو گفت: یکی از چالشهای اساسی در این حوزه، ضعف زیرساختهای انتقال سوخت، بهویژه در شمال کشور بود. ازاینرو، پروژههای متعددی برای تقویت شبکه انتقال عملیاتی شد که از جمله مهمترین آنها، بهرهبرداری از خط انتقال جدید به طول ۴۶۰ کیلومتر بود. این اقدام، توان عملیاتی کشور در توزیع سوخت را به میزان قابل توجهی افزایش داد.
عظیمی فر در ادامه به موضوع متنوعسازی و مدیریت مصرف سوخت اشاره کرد و گفت: دولت برنامههای جامعی در این زمینه اجرا کرده است که شامل استفاده از ابزارهای بهینهسازی مصرف و بهرهگیری از اوراق صرفهجویی در مصرف سوخت میشود. برای نمونه، یکی از اقدامات اولیه، جایگزینی ۲۰ هزار موتورسیکلت بنزینی در شهر تهران بود که نقش مؤثری در کاهش مصرف دارد. همچنین، اجرای سیاستهای بینبخشی و افزایش کیفیت سوخت از جمله اهداف تعیینشده برای کاهش مصرف و مقابله با قاچاق است.
بهینهسازی مصرف و افزایش تولید بنزین
وی خاطرنشان کرد:علاوه بر بهینهسازی مصرف و افزایش تولید، وزارت نفت برنامههای متعددی برای توسعه زیرساختهای زیستمحیطی و انرژیهای تجدیدپذیر دنبال میکند. از جمله این اقدامات، سرمایهگذاری در طرحهای انتقال آب، نیروگاههای خورشیدی و بهینهسازی مصرف انرژی در پالایشگاههای کشور است. در همین راستا، پروژه احداث نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۱۵۰۰ مگاوات در دستور کار قرار دارد.
معاون وزیر نفت همچنین بر ضرورت تسهیل فعالیتهای بخش خصوصی در زنجیره تأمین سوخت تأکید کرد و اظهار داشت: اصلاح حکمرانی صنعت و رفع موانع کسبوکار از اولویتهای دولت در سالهای اخیر بوده است. تغییرات صورتگرفته در ساختار پالایشگاهها و تدوین سیاستهای حمایتی جدید، زمینه را برای افزایش سهم بخش خصوصی در این حوزه فراهم کرده است.
عظیمی فر گفت: همچنان مسئله افزایش مصرف سوخت در کشور مطرح است. مطابق اهداف قانون برنامه هفتم، لازم است اقدامات بیشتری برای کنترل مصرف انجام شود. در همین راستا، سیاستهای جدیدی برای افزایش کیفیت سوخت و کاهش شکاف تولید و مصرف تدوین شده که در سالهای آینده عملیاتی خواهد شد.
تحولات صنعت پالایش در سال ۱۴۰۳؛ چالشها و اقدامات دولت
محمدصادق عظیمیفر، ، به بررسی فراز و نشیبهای صنعت پالایش در سال ۱۴۰۳ پرداخت. وی با اشاره به فعالیت شبانهروزی بیش از ۱۶۰ هزار نفر در زنجیره سوخترسانی کشور، از اقدامات دولت چهاردهم در زمینه افزایش تولید فرآوردههای نفتی خبر داد.
وی اظهار داشت که همزمان با ارتقای کیفیت فرآوردههای نفتی، تولید روزانه نفتگاز بیش از ۸ میلیون لیتر و تولید بنزین بیش از ۷ میلیون لیتر افزایش یافت. بخشی از این افزایش، حاصل اصلاحات فرآیندی در پالایشگاهها بود.
چالش ناترازی انرژی و افزایش مصرف سوخت
عظیمیفر تأکید کرد که در سال ۱۴۰۳، حجم سوخت تحویلی به نیروگاهها نسبت به سال قبل ۴۰ درصد افزایش یافت و به ۲۱.۸ میلیارد لیتر رسید. بااینحال، رشد مصرف سالانه به میزان ۷ درصد، کشور را از یک صادرکننده بنزین به واردکننده فرآوردههای نفتی تبدیل کرد.
وی به مشکلات ناترازی انرژی، تغییر الگوی مصرف، افزایش جمعیت و کاهش ذخایر اشاره کرد و بیان داشت که نظارت بر مصرف و مقابله با قاچاق سوخت در اولویت برنامههای دولت قرار دارد. در همین راستا، اجرای قرارداد پایش لحظهای بهمنظور رصد فرآوردههای نفتی از مرحله تولید تا مصرف، اقدامی مؤثر در کاهش قاچاق سوخت بوده است.
افزایش تولید و بهینهسازی زیرساختهای پالایش
وی با اشاره به کاهش ۴۳ درصدی ذخایر نفتگاز نسبت به سال ۱۴۰۲، گفت که فشار در زنجیره تأمین و تعمیرات اساسی واحدهای تقطیر، ظرفیت تولید را تحت تأثیر قرار داده بود. بااینحال، بهرهبرداری از واحد هیدروکراکر پالایشگاه آبادان و افزایش خوراک پالایشگاههای کشور، توان تولید را بهبود بخشید.
همچنین، پالایشگاه شیراز تمامی بنزین تولیدی خود را مطابق استاندارد یورو ۵ عرضه کرد و با اصلاح فرآیندها، ظرفیتهای بلااستفاده در سایر پالایشگاهها فعال شدند.
وی افزود که ضعف زیرساختهای انتقال سوخت یکی از چالشهای مهم کشور بود و در سال ۱۴۰۳ برای تقویت این بخش، خط انتقال جدید بندرعباس به رفسنجان با طول ۴۶۰ کیلومتر به بهرهبرداری رسید. علاوه بر این، افزایش ناوگان نفتکشهای جادهای، توان انتقال سوخت را به میزان قابل توجهی ارتقا داد.
برنامههای مدیریت مصرف و سرمایهگذاریهای جدید
معاون وزیر نفت اظهار کرد که رشد مصرف سوخت کشور با سرعت ۷ درصد در سال، نیازمند اقدامات فوری در حوزه بهینهسازی مصرف است. بر همین اساس، متنوعسازی سوخت و برقیسازی ناوگان حملونقل در دستور کار قرار گرفته و بهعنوان گام نخست، ۲۰ هزار موتورسیکلت بنزینی تهران ظرف یک سال به موتورهای برقی تبدیل خواهند شد.
وی همچنین خاطرنشان کرد که شرکت ملی پالایش و پخش در سال ۱۴۰۴، اجرای طرحهای کلیدی و مقرونبهصرفه را در اولویت قرار داده است. از مجموع ۳۵ پروژه تعریفشده، کمتر از ۱۰ درصد پیشرفت داشتهاند و تمرکز باید بر طرحهای راهبردی با بهرهوری بالا باشد.
وی تأکید کرد که بیش از ۳ میلیارد دلار پروژه جدید صنعت پالایش در سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری میرسد که ظرفیت پالایش کشور را ۱۸۰ هزار بشکه در روز افزایش خواهد داد. همچنین، احداث ۱۰۰۰ کیلومتر خط لوله انتقال نفت خام و سه طرح ارتقای کیفیت فرآوردههای نفتی در پالایشگاههای شیراز، اصفهان و تهران، اجرایی خواهد شد.
لزوم اصلاح حکمرانی صنعت پالایش و افزایش نقش بخش خصوصی
عظیمیفر در پایان، به لزوم اصلاح سیاستهای صنعت پالایش و افزایش نقش بخش خصوصی اشاره کرد و بیان داشت که تغییرات ناگهانی در فرمول خوراک پالایشگاهها و سیاستگذاریهای متغیر در سال ۱۴۰۲، مانع سرمایهگذاری پایدار شده است.
وی افزود که رفع موانع کسبوکار، اصلاح حکمرانی صنعت پالایش و پخش، و ایجاد زمینه برای مشارکت بخش خصوصی، از اهداف دولت در سال جاری خواهد بود.
با توجه به برنامههای جدید و سرمایهگذاریهای صورتگرفته، صنعت پالایش در سالهای آینده با تغییرات اساسی مواجه خواهد شد که میتواند مسیر تأمین پایدار انرژی را تضمین کند.
